Rogn

Share

I dag hadde vi torskerogn til middag. Det minna meg om fersk skrei, lever og rogn som vi hadde til middag i vintersesongen då vi budde på Stokmarknes. Men då var ho ikkje steikt på panna, men pakka inn i matpapir og kokt. Skreimølje var nydeleg.

Det blir ikkje sending i Valle Radio i morgon. Men onsdag er det min tur til å vere ansvarleg.

Midt i Mandalselva ligg det ei stor, rød kule. Ho er symbol på lakserogn. Eg er ikkje sikker på om lakserogn er brukt til middag på same måte so torskerogn. Det er jo snakk om egga som skal verte nye smålaks, og det er neppe like mykje av den som av torskerogn.

Medan eg skriv dette, kling ein sang i hovudet mitt:

«Torskevise»

Tekst: Thorbjørn Egner    Musikk: Trad.

En ekte Lofottorsk jeg er,
for jeg er født i Henningsvær.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Den gang jeg var et torskeegg,
nå er jeg voksen torsk med skjegg.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Nå er jeg selv blitt torskefar,
og hundre tusen barn jeg har.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Da jeg var lite torskebarn,
jeg passet meg for krok og garn.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Jeg gjemte meg for sild og sei,
for alle ville spise meg.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Men nå er jeg blitt stor og slem,
nå er det meg som spiser dem.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Men får jeg se en fiskermann,
da rømmer jeg så fort jeg kan.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Men det finns garn av mange slag,
jeg blir vel tatt en vakker dag.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Hvis en tilslutt skal spise meg,
så håper jeg at det blir deg.
Fadderullan dei, fadderullan dei,
fadderullan dullan dei.

Kan være et bilde av mat og innendørs

Uppsala

Share

I dag fekk vi vere med på vigsling av svensk erkebiskop på tv. Vårt Land skreiv dette om han i sommar:

Martin Modéus vant erkebiskopvalget, og skal innsettes som ny erkebiskop den 4. desember, ifølge Kyrkans Tidning.

– Jeg er takknemlig og glad for støtten, og ser frem til å ta fatt på oppgaven med Guds hjelp og sammen med gode kolleger og medarbeidere. Nå kommer en tid for forberedelse, ettertanke og bønn før innsettelsen, skriver Modéus i en pressemelding.

Det var fem kandidater i valget, og andre valgomgang sto mellom Modéus, som fikk 59 prosent av stemmene, og Johan Dalman, som fikk 41 prosent.

Modéus har doktorgrad i Det gamle testamentets eksegese, og har vært biskop i Linköpings stift siden 2011. Han har også sittet i den svenske kirkens teologiske komité i en årrekke.

– Jeg er takknemlig og beæret over tilliten. Og ærlig talt ganske omtumlet. Jeg har vært biskop i Linköping i elleve år – et svært meningsfullt arbeide. Nå ser jeg frem til å få tjene kirken i en ny rolle, sa Modéus på en pressekonferanse kort tid etter at valget var avgjort.

Det var ein festgudsteneste med mykje sang og musikk. Vi fekk mellom anna høyre to stykke som eg hadde med i sangprogrammet i Valle Radio i samband med advent: Advent og Hosianna, Davids son

For nokre år sidan sat eg ein time i Uppsala domkyrka og høyrde på orgelmusikk. Vi reiste den vegen då vi var til Nord-Norge. Så det var eit fint gjensyn med kyrkja, denne gongen fullstappa av folk, og med den svenske kongen og dronninga til stades.

Jul hos utvandrerne

Share

Dette er tittelen på eit foredrag Torbjørn Greipsland har halde fleire stader. Komande onsdag kan du høyre det i Valle Radio klokka 20. Her fortel han litt om det:

Nylig var jeg i Furuset menighet og viste bilder og fortalte om hva Bibelen og salmebøker betydde for utvandrerne. Da jeg jobbet med det temaet i forbindelse med 200-års jubileet for Bibelselskapet, lærte jeg av flere at det ikke minst var salmebøker og andaktsbøker som betydde mye for de første utvandrerne. For Bibelen var dyr. Men fra Numedal drog en til Hawaii, han hadde Bibelen øverst i kista.
Ellers har neppe noen gjort så mye for bibellesning som Art Rorheim, med AWANA-opplegget, at barn og unge skulle lære seg bibelvers utenat. Nær 50 000 menigheter verden over bruker dette opplegget, som også er tatt i bruk i Norge av Indremisjonsforbundet og Frikirken.
I Greverud menighet var temaet «Norske utvandrere satte alt inn på å feire norsk jul». Det er det mange eksempler på enten de reiste en dag eller to i Sør-Amerika, eller gikk gjennom Canadas skoger for å komme til presteparet Tweeten i Winnepeg for å feire norsk jul. Eller norske i Jerusalem dro til Betlehemsmarken for å synge julesanger. Mer om det i boka «Norske pionerer i sju verdensdeler». Kan lånes i bibliotekene. På møtet var det ekstra hyggelig å ha en sprek biskop Andreas Aarflot som tilhører.
Foto:
Bjornson Male Chorus har holdt mange flotte julekonserter i Minnekirken i Chicago.
Kan være et bilde av 11 personer, folk som står og innendørs

Hyggeleg telefon

Share

I dag fekk eg ein hyggeleg telefon. Det var Ingvar Frøyland som var på tråden. Han var lærar saman med meg på Hadsel folkehøyskole på Stokmarknes i mange år før han flytta sørover og vart kultursekretær i Tysvær kommune innanfor Haugesund. Det er kommunen Cleng Peerson kom frå, mannen som vart kjent for å organisere utvandringa til Amerika.

Ingvar hadde sett at Helge var død og ville kondolere. Samstundes fekk vi oss ein prat om gamle dagar og nyare erfaringar. Det er noko rart som slår inn når gamle vener plutseleg har kontakt, då er det som om vi hadde snakka saman i går.

No i kveld googla eg han og då kom Hvem er hvem i norsk kulturliv frå 1987 opp med denne informasjonen:

Frøyland, Ingvar, 16. mars 1951, kulturkonsulent, Tysvær kommune.
Lærer Hadsel Folkehøgskole 1976-79 og 1980-81, rektor 1981-82.

Lektor (cand. philol.): tysk mellomfag, norsk grunnfag, kristendoms-kunnskap hovedfag. Hovedfagsoppgave: Målsettinga i den kristelege ungdomsskolen 1900-23, Universitetet i Bergen 1982.

I samtalen snakka vi om turmarsjen Hadseløya Rundt. Han hadde også klart den ein gong. Men etter ein litt lang vaffelpause ved Hadsel kirke måtte han gå baklengs siste delen, for føtene vart stokk stive. Vi var imponerte over Karl Egil Johansen, som også var lærar på Hadsel og som hadde halde fram med maraton heilt til i år.

Vi snakka og om hovudfagsoppgåva hans, den hadde han nokre eksemplar att av, sjølv om fleire var blitt kasta. Eg bad om å få eit eksemplar, og det skulle han sende meg, det blir ei fin jolegåve og kan hende kjem det noko på bloggen seinare frå den.

 

Julemesser og meir

Share

Det er tid for julemesser rundt om i landet. Handarbeid og kransekaker loddast ut i bedehus og idrettshallar, folk samlast til sosialt samvær og forkynning, Hundrelappane flyg ut av lommebøkene og skaffar grunnlag for å drive misjon og anna frivillig arbeid i året som ligg framom oss eller å dekke utgifter i året som gjekk.

I ein prat med søster Solvor fortalde ho at ho hadde vore på tre julemesser til nå på Varhaug, der ho bur. Ho hadde også laga kaker som vart serverte til kaffe medan loddsalet gjekk. Travelt, men moro, meinte ho.

Reidun var på julemøte på Mandal bedehus i dag. Eldretreff kvar første torsdag i månaden. På desembermøtet brukar dei å ha grøt. Slik var det i år også. Grøt, og kaffi og småkaker etterpå.

Dermed vart det litt sein formiddagsmat på meg i dag, men eg likar å vente, det er hyggelegare å ete saman med nokon enn aleine. I dag var det fint ver, sola kom så vidt over toppane, og lyste opp midt på dagen sjølv nede i hola der vi bur. Alt blir lettare då, og vatnet, som fløymde i går, har runne vekk. Glad det ikkje var snø som kom i slike mengder.

Respons

Share

Det er alltid hyggeleg å få respons på program eg har i Valle Radio. I dag fekk eg ein slik respons frå Torbjørn Greipsland, han hadde funne ut at han ville høyre på meg då eg presenterte sangar til advent i går kveld. Han har nok rett i at målgruppa ikkje var unge folk, då hadde nok sangvalget vore litt anna.

I løpet av samtalen fekk eg vite at han skulle ha eit foredrag om utvandring i kveld. Då kom eg på at han kanskje kunne ha eit slikt foredrag i radioen også. Det sa han seg villig til, så neste onsdag kjem han med foredraget Utvandrarane ville feire norsk jul. Det blir klokka 20 til 21 den kvelden.

Sjølv reiser han til Singapore fredagen etter at han har vore med i radioen. Sonen hans bur der, så då blir det norsk juli i Singapore på han og familien.

Vår jul blir i Mandal. Om han blir kvit, er ikkje godt å seie, men eg er glad for at all nedbøren vi har hatt dei siste dagane, ikkje har vore kvit. Då hadde vi hatt vanskeleg for å kome fram. Øystein Berg peika på at ein då kunne seie det lysnet i skogen, som han sa. Men eg svara at ingen hadde kunna seie da ilte jeg frem, for det ville vore uframkomeleg. Eg trur han tok poenget. Slik såg det ut frå kjøkkenvinduet i dag:

Kan være et bilde av vei, gress, natur, tre og fjell

 

Sang i advent

Share

I kveld hadde eg programmet med adventsangar som eg skreiv om i går. Før meg hadde Torleif Harstad Tankar frå Bibelen, det han brukar å ha på onsdagskveldane, så dei som høyrer på Valle Radio kunne kanskje tru at han hadde bomma på dagane.

Etter at eg var ferdig, kom andre gjester i radioen, dei høyrde eg ikkje, for då måtte eg ha ein pause. Men så kom Svein Erik Tandberg og presenterte musikk av Johann Gottfried Herzog, han har spelt inn ei plate med musikk av denne ukjende komponisten på Naxos. Her er omtale:

Organist og professor Svein Erik Tandberg er en nestor i Norge innenfor orgelmusikk og musikologi. På denne platen introduserer han verker av en vesentlig, men kanskje underkjent komponist fra den tyske orgeltradisjonen; Johann Georg Herzog. Platen er innspilt i Sofienberg kirke og er en World Premiere Recording.

Her er sporliste:

  1. Toccata. Op. 61, Nr. 7 Con Moto
  2. Allegro Moderato
  3. Allegro Moderato – Maestoso
  4. Sonate. Op. 62, Nr. 6 «Vater Unser Im Himmelreich»
  5. Andante Con Moto :
  6. Cantabile
  7. Getragen
  8. Con Moto
  9. Allegro Moderato
  10. Andante
  11. Liebster Jesu, Wir Sind Hier. Op. 41, Anhang A, Nr
  12. Lobe Den Herren. Op. 60, Nr. 12 Fest Und Ruhig
  13. Andante Mit 8 Veränderungen (Variationen). Op. 41,
  14. Ste Veränderung
  15. Te Veränderung
  16. Te Veränderung
  17. Te Veränderung: Fugato
  18. Te Veränderung
  19. Te Veränderung: Grave
  20. Te Veränderung: Risoluto
  21. Te Veränderung
  22. Langsam
  23. Trio. Op. 41, Anhang C, Nr. 18. Gemessen. Für Zwei
  24. Choralvorspiel. (Für Die Passionszeit). Ohne Opusz
  25. Fantasie. Ohne Opuszahl (1867) Con Moto.
  26. Andante.
  27. Con Moto.
  28. Fuge. Allegro Moderato

Herzog: Organ Music From South Germany (CD)

 

Til Dresden

Share

I dag reiste Jorunn og Ole Thorvald til Dresden. Der har dei ein julemarknad som er vidgjeten og som samlar over to millionar menneske i adventstida, etter det eg kan lese på Wikipedia. Kvar dag er det konsertar i kyrkjene, så sjølv om dei bare skal vere der tre dagar, får dei sikkert fine opplevingar.

Sjølv kan eg oppleve noko av det digitalt, men i morgon har eg sagt ja til å ha eit program med adventsmusikk i Valle Radio. Det er lett å seie ja i god tid på førehand, og eg har funne musikken eg vil bruke. Men presentasjonen må også førebuast, og då må eg grave litt. Det har eg gjort i dag, og eg må nok grave litt meir i morgon. Men det held på å gå seg til.

Her er programmet for Valle Radio denne veka:

Tirsdag 29. november
Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
18.00 Programinformasjon
18.10  Tankar frå Bibelen ved Torleif Harstad
18.40 Sang i advent ved Harald Haugland

19.30 Aktuelt med
Hege Viki og Silje Løyland Homme fra Valle Ungdomsråd
Torfinn Brokke fra Garane grendelag
Kirsten Lømsland fra Byglandsfjord grendelag
20.15 Postludium om J.G. Herzog med Svein Erik Tandberg
21.00 Kyrkjebakken
Onsdag 30. november
Tekniker: Jørund Georg Jore
18.00 Møte i Valle kommunestyre

Advent

Share

Så er 1. søndag i advent over. Det var flott å få med seg litt av Salmeboka sine adventssalmer då NRK brukte 40 minutt på reprise av dette programmet i kveld.

Tirsdag har eg ein plan om å dele nokre fleire adventsalmer med deg i Valle Radio. Eg er sett opp frå 18.40 til 19.30, det blir 50 minutt. Då vil eg starte med

Stockholm Singers som syng Advent av Otto Olsson. 4 minutt

og Hosianna, Davids son 2:44 minutt

Så syng Børre Knudsen Fryd deg storlig, Sions datter 3:31

Julemotett av Eyvind Alnæs med Fredrikstad Doms Jentekor 4:00

I’m dreaming of a white Christmas Jim Reeves 3:13

Folkefrelsar til oss kom Kristin Reitan 4:10

Hvorledes skal jeg møde The vanishing quartet 2:19

Til Betlehem i Judaland Kvedarkvintetten 5:00

Jeg løfter opp til Gud min sang Alta motettkor 3:07

Må vi få ei fin adventstid.

Slekt og slikt

Share

Helge var aktiv med slektsgransking. No har Margunn overteke den rolla, og i kveld har ho ført inn mange namn i databasen hans. Den er ganske stor, for han hadde mange greiner på slektstreet. Ofte fekk dei nye greiner, av og til kunne programmet generere og finne felles slekt om ein gjekk langt nok bakover i tid og så framover att. Slikt ville vore vanskeleg utan datahjelp.

I formiddag var dei på Buen her i Mandal for å sjå på utstillinga som Bodil Nilsen Hodne og Anne Noddeland har. Bodil stiller ut tekstilkunst og Anne har fotografi. Reidun arbeidde saman med Bodil på Mandal sykehjem før ho vart pensjonist. Då dei kom heim og eg fekk sjå katalogen, var det mange verk eg kunne tenkt å ha på veggen. Men våre vegger er ganske fulle, i motsetning til mange vegger i moderne hus, der det knapt heng noko på veggene.

 

Om Setesdalswiki og programma i Valle radio, som sender tysdag og onsdag kvar veke.