Paal-Helge Haugen og Gaute Heivoll i Valle

Share

I kveld var Paal-Helge Haugen og Gaute Heivoll i Valle. Ein kunne ikkje telje så lett, men eg reknar med at det var mellom 60 og 70 tilhøyrarar på forfattarkvelden som Valle folkebibliotek, Valle folkeakademi og Valle mållag arrangerte. Det er meir enn 5% av dei 1276 innbyggarane i kommunen. Om 5% av Kristiansands 82.770 innbyggarar skulle vore til stades på ein forfattarkveld, måtte arrangørane hatt 4138 stolar.

Første delen var ein samtale mellom dei to forfattarane, deretter spelte Jamie Lodberg tre slåttar på hardingfele før det var ein kaffepause med høve til mingling. Etter pausen las forfattarane frå nye bøker og for Paal-Helge sin del også frå uutgitt stoff. Heile kvelden varte frå klokka 19 til Ørnulf Hasla var til stades og tok opp for Valle Radio, samtalen mellom dei to forfattarane vil han sende fredag 7. oktober, då Valle Radio skal ha sending til heile dalen. Opplesinga vil eg sende tysdagen etter haustferien.

Samtalen vart annleis enn eg hadde tenkt på førehand. Dei hadde ikkje noko manuskript, men kvar hadde tid til noko meir omfattande innlegg der dei kommenterte forfattarskapen. Paal-Helge starta det heile med å seie noko om korleis han opplevde responsen då han gav ut Anne, og samanlikna det noko med det Gaute opplevde då han hadde skrive Før jeg brenner ned. Men han meinte det var synd at folk ikkje las bøkene som Heivoll hadde skrive før den boka, for dei var minst like gode.

Dei snakka og ganske mykje om tilhøvet mellom poesi og prosa, og Paal-Helge meinte nok at landskapet han vaks opp i, med Nomelandsfjødd i ryggen, hadde blitt ei grunnlinje i skrivinga hans. Sjølv om Gaute hadde skrive poesi, sine første dikt sende han til Paal-Helge for å få råd, og det vennlege brevet han fekk tilbake var sterkt medverkande til at han heldt fram. Men som prosaist må han skrape fram setningane, og sjølv om han går gjennom det han skriv mange gonger, er det ikkje som lyrikaren som vrir og vender på språket for å få det så kortfatta og pregnant som råd.

Å lage referat frå ein så innhaldsrik kveld er vanskeleg, så eg trur eg stoppar her. Du kan oppleve kvelden i Valle Radio om ei veke, og om du set deg til radioen då, vil du ikkje angre på tida du bruker, for kvelden var både lærerik og tankevekkande.

Paal-Helge Haugen i Valle Radio

Share

I går kveld var det Paal-Helge Haugen som var første gjest i Aktuell time i Valle Radio. Han kom for å seie noko om forfattarkvelden som skal vere i kommunestyresalen i morgon klokka 19. Då skal han og Gaute Heivoll snakke saman om det å skrive, og Paal-Helge fortalde at Gaute bare er med på to forfattarkveldar i haust, det er Litteraturdagane i Vinje og forfattarkveld i Valle. Heivoll er vanskeleg å få ut. Alt slikt utanom skrivinga tek konsentrasjon frå ein forfattar, og når ein er i ein skriveprosess er det mange som lukkar seg inne og ikkje vil ut på møter og foredrag.

Då Gaute Heivoll fekk sin store suksess med Før jeg brenner ned, var han nok ikkje budd på alt det som det medførte av spørsmål frå media og arrangørar. Paal-Helge fortalde at han hadde kjent Gaute frå han var heilt ung og at dei no budde eit godt steinkast frå kvarandre på Nodeland i Songdalen kommune. Den boka som gjorde Heivoll kjent, er litt sjeldan, for den handsamar eit traume som har vore i Finsland heilt sidan brannane, det vil seie då Heivoll var nyfødd. Det har ikkje vore lett å snakke om det, men Gaute Heivoll si bok er litterær psykiatrisk hjelp til ei heil bygd, og alle i bygda har sagt seg nøgde med korleis han har løyst oppgåva. Med å ta saka opp, har han kunne leggje den ned i fred.

På forfattarkvelden fredag kjem dei til å snakke om å skrive bøker. Det blir ein samtale først, deretter blir det ein pause og etterpå kjem dei to forfattarane til å lese frå nye bøker. Det blir slåttar ved Jamie Lodberg i tillegg, og alt er gratis, ettersom det er Valle folkebibliotek som står saman med Valle mållag og Folkeakademiet Valle om arrangementet. Valle folkebibliotek likar å marknadsføre gratisprinsippet.

Det var første gongen Paal-Helge Haugen var i radiostudio, og han var imponert over kor god plass det var og kor greitt alt låg til rette. Når han tidlegare har vore med i Valle Radio, har det vore på telefon eller i opptak, men han var glad for høvet til å sjå lokala våre. Og Britta Lise kom innom og tok bilete av han, det kan du sjå i artikkelen om han på Setesdalswiki, sjå http://www.setesdalswiki.no/wiki/Paal-Helge_Haugen

Gratulerer, Lene Dyrkorn

Share

I kveld var Lene Dyrkorn, rektor på Setesdal folkehøgskule, motorsportskulen, i studio. Ho hadde med seg tre elevar, så den halve timen gjekk fort. Eg gratulerte henne med nytt NM i trial, ho gjekk til topps i helga under arrangementet i Riska. Ho hadde med seg tre elevar, ein av dei var Helene Sørlie, som vart nummer to. Lene har tre NM titlar og fem nordiske meisterskap, men hadde i grunnen lagt opp, så ho kalla seg mosjonist. Men når ho set seg på sykkelen, kjem konkurranseinstinktet, så då gjev ho alt.

Valle Radio ynskte å heidre dei to. Styreleiar Ørnulf Hasla kom i studio og overrakte sylvsmykke frå Hasla til både norgesmeisteren og ho som fekk andreplass.

Lene tok over som rektor på Setesdal folkehøgskule, motorsportskulen i sommar. Årets kull var bare 20 elevar, det var litt færre enn i fjor, men dei elevane som er komne i år, er svært motiverte og ynskjer å nytte tida til trening. Kim Daniel Bakkely fortalde at han heime i Os utanfor Bergen trente fire timar i veka, medan her fekk han 16 timar, så han var svært nøgd over høvet til å få så mykje trening dette skuleåret. Den andre eleven som var med, Terje Glomset frå Skodje, var elevstipendiat. Han hadde gått på Sørlandet folkehøgskule (Birkeland) i fjor, men valde å ta eit andreår på folkehøgskule for å kunne køyre trial. Alle syntest opplegget på skulen var godt og treivst godt i bygda. Lene fortalde og at dei skulle vere med på TV-innsamlingsaksjonen i år, slik at skulen og kunne gje noko tilbake til bygda. Alle kytte av treningstilhøva på Åraksøyne, og skulen er med som instruktørar på Hylestad Snøscooterklubb sine treningar på onsdagskveldane.

Då dei var ferdige og gjekk ut av studio, tenkte eg at Valle kommune er heldige som har fått etablert denne skulen. Valle Radio må prøve å få til eit samarbeid slik at vi kan ha innslag frå skulen oftare, ikkje minst når dei får kjende folk frå motorsportmiljøet på besøk.

Hektisk

Share

Kveldens sending vart meir hektisk enn eg hadde tenkt. Eg likar å ta meg ein høneblund før sending, ofte skjer det i bilen, og då har eg gjerne avtalt med Reidun at ho ringer meg. Men i dag fekk eg ikkje tak i henne, og så sovna eg likevel. Då eg vakna var klokka 17.50, og eg skulle laste ned Norea-programma før eg gjekk på lufta. Det gjekk akkurat, heldigvis.

I sendinga i kveld nytta eg bloggposten frå i går som kåseri. Integrering. Etter sendinga tok eg ein prat med Astrid Kyte, som skal vere med meg i sendinga i morgon, om korleis vi skulle gjere innslaget hennar. Arrangementet i går vart teke opp på, men forma høver etter mi meining ikkje så godt for radio, så vi får sjå kva det blir til.

Etter kåseriet var det Over ein open Bibel med Irene Krokeide Almås. Ho har vore på kyrkjelydsaksjon i Valle for nokre år sidan, og andaktane hennar er det alltid gildt å høyre på.

Sangkvelden i kveld hadde fokus i skulesangboka. Eg hadde fått kommentarane frå Brit Obrestad, som heldt sangkveld i kulturveka i Hå kommune tidlegare i haust. Eg tilpassa dei til programmet og så fungerte det høveleg, syntest eg. Hyggeleg å høyre att slike songar som vi sjeldan møter no til dags.

Etter sangkkvelden var det Nytt frå kyrkje og kristenliv. Her fann eg eit par artiklar i Setesdølen som eg kunne nytte. Den eine var om kompebasar i Årdalshallen på Byglandsfjord, den andre var om nytt sokneråd i Iveland. Etter sangen Hjemme i himlen vart så temaet Jevnt løp i kirkevalget, http://www.kpk.no/index.cgi?art=7870 Den artikkelen handla om dei to gruppene som prøvde å påverke valet til bispedømmeråd og om kor viktig det var å ha eit etternamn som starta på ein bokstav langt framme i alfabetet. Bare tre vart innvalde av dei som hadde namn som starta etter P, medan dei aller fleste innvalde hadde namn frå A til H. No skal sokneråda og velge folk til bispedømmerådet, så prosessen der er ikkje ferdig før nærare jol. Men eg tenkte jo at Rønnaug Torvik, som stod på lista over kandidatar til Agder bispedømmeråd, ville ha små sjansar når slike tilhøve spelte inn. Så vi får sjå om ho vert vald inn seinare i haust, kanskje etternamnbokstav ikkje spelar så stor rolle i det valet. Til slutt i denne halvtimen spelte eg sangen Flyttfåglarna frå plata Minns du sången 2.

Møteplassen handla om den svenske eks-alkoholikeren Alf Lax som er musikar, forkynnar og fengselsmisjonær, mens Postludium hadde fransk kyrkjemusikk på programmet. Til slutt i kveld, på kyrkjebakken, nemnde eg programmet i morgon, som eg har ansvaret for. Så var det møte i Hylestad bygdekvinnelag torsdag, forfattarkveld fredag og sauesjå laurdag. Når det og skulle vere gangarkurs i Bykle onsdag, skjøner ein at det er mange tilbod denne veka. Hektisk, med andre ord.

Meir om programmet finn du på Setesdalswiki, mellom anna speleliste for Sangkvelden. Sjå http://www.setesdalswiki.no/wiki/Valle_Radios_tysdagsprogram_27._september_2011

Integrering

Share

Det verkar ikkje som om folk i Valle er opptekne av integrering. Folkeakademiet hadde invitert Amal Aden til Valle i kveld. Ho hadde tidlegare vore på Valle skule med stor suksess, då var Valle vidaregåande skule og Setesdal folkehøgskule og med på arrangementet, og gymsalen, Storstoga, var full. I kveld var det om lag 20 menneske, trur eg. Av desse var ti burmesiske flyktningar, dessutan var vi to lærarar i vaksenopplæringa der og flyktningekonsulenten. Då var det kanskje bare knapt ti andre personar der. Eg tykkjer nok det var litt lite, for det var eit viktig tema ho tok opp.

Amal Aden, som kom til Norge då ho var 13 år, no er ho 27, har skrive fire bøker om å vere somaliar i Norge. Når ein veit at ho ikkje kunne lese og skrive då ho kom til landet vårt, må ein kanskje meine at skulestellet i Oslo, dit ho kom, har gjort ein god jobb. Men det kan ein nok ikkje seie, for ho hadde levd på gata i Somalia og kunne ikkje innordne seg under reglane på ein skule, så etter åtte dagar forsvant ho, det var skulegangen ho hadde fått. Ho fortalde ganske levande om korleis ho likevel lærte seg å lese og å skrive, mellom anna ved å plage tilsette på butikkar i området der ho budde. Ho vart utestengd frå mange butikkar for sine mange spørsmål.

Redninga vart ein familie nær Hønefoss, då ho kom til ein liten stad, kunne ho ikkje lenger gøyme seg i storbyen. Familien tok seg av henne som om ho var dotter deira, det kan ikkje ha vore lett, for den somaliske jenta var strid og vanskeleg. Men smått om senn ordna det seg.

Ho var heller ikkje glad for barnevernet. Det var mykje kommunikasjonsproblem mellom barnevernet og innvandrarar, meinte ho. Eit av problema innvandrarar har, er at det ikkje er lov å slå barn i oppsedinga. mange meiner at dei misser reidskapen som er naudsynt for å sosialisere barna. Når så barnevernet grip inn etter melding om vald, blir det sterk konflikt med det same.

Ein av burmesarane, Noe Baw Nya, tok ordet og kommenterte noko av det Amal Aden sa, andre av tilhøyrarane hadde og spørsmål og kommentarar.

Ho meinte nok at det var betre høve til integrering på ein liten stad enn i Oslo. Men det kravde at både innvandrarar og bufaste nordmenn tilpassa seg ein ny situasjon. Norge er eit multikulturelt land, sa ho.

Onsdag kjem Astri Kyte i Valle Radio for å fortelje noko om si oppleving av dette besøket. Eg vonar at vi og får noko lyd, Kjetil Charolis var der og gjorde opptak.

Program for veke 39, 2011

Share

I kveld legg eg ut programoversyn for Valle Radio for komande veke. Det ser ut til at eg vert onsdagsprogramleiar denne veka og. Det får stå stin prøve.

Tysdag 27. september

Ansvarleg: Harald Haugland

18.00 Kvarteret
18.15 Over ein open Bibel
18.30 Sangkveld. Frå skulesangboka.
19.30 Nytt frå kyrkje og kristenliv
20.00 Møteplassen
20.30 Postludium. Niklos K. Besteland spelar fransk kyrkjemusikk
21.00 Kyrkjebakken

Onsdag 28. september

Ansvarleg: Harald Haugland
Teknikar: Kåre Rike
Telefonvakter: Torbjørg Hoftuft og Ingebjørg Ellinor Rysstad

18.00 Aktuell time
19.00 Tankar frå Bibelen ved Torleif B. Harstad
19.30 Kommunen informerer ved fungerande rådmann Elise Marie Kringen
20.00 Haralds time med gjester. Bjørgulv T. Berg, som var sett opp som programleiar i kveld, men som måtte på kurs i byen, er gjest.
21.00 Opi sending med Rolf Erik Homme og Henri Tore Viki

* Telefon 379 37 577, epost: post@valleradio.com
Fylg oss på Facebook.
Les meir på http://www.setesdalswiki.no/wiki/Hovedside
Les på bloggen: http://valleradio.blogs.no/
Høyr Valle Radio på http://www.valleradio.com

1700 artiklar

Share

I dag runda Setesdalswiki 1700 artiklar. Det var ein artikkel om Coop Marked Byglandsfjord som førde det regionale leksikonet over på neste hundretal, og ein kan vone å runde 2000 ved joletid, for dei siste månadene har det vore om lag hundre nye artiklar i månaden, og i dag er det tre månader til jol.

Ikkje lenge etter at artikkelen var skriven, hadde Reidar Tveito lagt inn bilete av butikken på Byglandsfjord. Han fylgjer med på kva som skjer på setesdalswiki, og når han har eit bilete som høver, legg han det inn. Det er ei god hjelp i å gjere leksikonet best mogleg når ein kan ha bilete til å illustrere artiklane.

Eg fann og informasjon til å legge inn om selskapet som no driv butikken i Grendi. Det er eit aksjeselskap med Oddvar Omnes som styreleiar, Grendi Handel AS. Leksikonet vart jo starta for å gjere næringslivet i Setesdal kjent. Det har nok blitt meir kultur og natur enn næringsliv, for det er ikkje lett å finne kjelder på næringslivet, og eit leksikon skal helst ha grunnlag i kjelder som kan finnast ein eller annan stad. Eg er svært takksam til Setesdølen for at vi får nytte avisa som kjelde, den er den einaste trykksaken som systematisk dokumenterer det som skjer i Setesdal. Men også den har meir kultur og politikk enn næringsliv, noko som vel er nokså naturleg. Og sjølv om den har næringslivsartiklar, er det ikkje alltid informasjonen høver til å omforme til leksikonspråk.

Leksikonspråk er ein eigen sjanger. Då leksikona var papirbaserte, var det om å gjere å skrive kort. Slik er det ikkje i eit digitalt leksikon, men ein må likevel halde seg til fakta og ikkje til reklame. Målet er at artiklane skal vere nøytrale. Då er det mykje som fell utanfor i høve til avisartiklar, så artiklane i Setesdalswiki er nok meir kjedelege enn artiklane i Setesdølen. Det fine er at når Setesdølen er brukt til å tenne opp i omnen med, så ligg i alle fall litt att frå avisa på Internett, ettersom eg har fått lov til å skrive overskriftene inn i artiklar. Det var slik artikkelen om Coop Marked Byglandsfjord kom til, dei hadde kome på andreplass i ei undersøking om korleis kundene såg på butikken.

Gratulerer frå Setesdalswiki til butikken på Byglandsfjord.

Dette var artikkel nr. 1700:
http://www.setesdalswiki.no/wiki/Coop_Marked_Byglandsfjord

Og her er lenke til artikkelen om aksjeselskapet Grendi Handel:
http://www.setesdalswiki.no/wiki/Grendi_Handel

Evie i Møteplassen

Share

Tysdag kveld var Evie i Møteplassen. Vi som er gamle nok, hugsar den norsk-amerikanske jenta som gav ut plata Evie i 1970. Seinare har det kome mange plater med henne. Ho gifta seg i 1979 med svenske Pelle Karlsson, han som vel er mest kjent for å ha skrive sangen Han er min sang og min glede. No bur dei i Florida, og ho har gjeve ut mange plater, minst 25, ei av dei var nominert til Grammy, og sjølv vart ho i 2005 vald inn i Gospel Music Hall of Fame.

Utanom sangen har paret arbeidd med kristne program på fjernsyn gjennom Sky Angel, eit kristent TV-produksjonsselskap som held til i Naples, Florida. Evie var med Billy Graham på nokre av dei store møteseriane hans. I dei seinare åra har ho vore ein del av Bill Gaither-systemet og ho er stadi ute og syng, sjølv om ho no er blitt mellom femti og seksti. I 1978 og 1979 fekk ho Dove Award, som er ein pris Gospel Music Association i USA deler ut.

Om du vil lese meir om Evie, kan du gå til http://no.wikipedia.org/wiki/Evie_Tornquist-Karlsson
Artikkelen om henne på norsk har lenke til engelsk og svensk artikkel, og under den engelske er det lenker i fleire sider som fortel meir om henne.

Programmet i Møteplassen var med Ellen Sørlien i Norea, som hadde intervjua henne då ho var i Norge i sommar. Det var ein hyggeleg og interessant samtale med ei kvinne som har gledd mange med sangen sin.

Sauebonde med poteter

Share

Steinar Kyrvestad var gjest i Haralds time i går, og det vart ein triveleg time. Denne gongen snakka vi ikkje politikk, eg hadde meir lyst til å høyre om korleis ein saue- og potetbonde hadde det i september 2011.

Steinar hadde vore på sauesanking i går, det hadde vore høveleg ver til ein tur. Til no hadde han kanskje fått heim vel halvparten til saman, så det vart nok nokre turar til i fjellet før han var i mål. Han fortalde at fellessankinga var sist helg, no gjekk han aleine saman med hunden. Han var ikkje alltid nøgd med hunden, og då kjefta han meir enn godt var, men dei vart etter det eg skjøna forlikte etter ei stund. Steinar har sauene innover mot Finndalen, og dei driv dei heim etter bispevegen, for det er ein høveleg sti, og han vert vedlikehalden, så sauene, som er vanedyr, kjenner vegen. Ovanom Espetveit bryt dei av sørover og kjem heim oppe i lia over Kyrvestad,

Det var interessant å høyre han fortelje. 35 år som bonde etter at han hadde gått på landbruksskule i Lyngdal, byguten hadde hatt lyst til å verte bonde frå han var ganske liten, så å flytte til Valle var ein draum som gjekk i oppfylling for han og Karin då dei var nygifte. Dialekten fekk han i Kristiansand, men han likar ikkje når nokon seier at han er frå Kristiansand, etter 35 får i Valle meiner han at Valle er heimstaden og at han er frå Valle.

Han omtalte Austheia med glede og fortalde at han treivst med å gå i heia, men det vart for sjeldan og forma var ikkje det ho ein gong var. Men som sauebonde må han inn og sjå til sauene av og til i løpet av sommaren. I år har han ikkje mista noko, så langt han hadde oversikt over, men så hadde han på langt nær fått alle heim. Det var mykje storfugl i heia i år, men lite ryper. Og alle bekkar var fulle av vatn, så det var helst eit problem å få sauene over, for dei likte ikkje alt vatnet, og han måtte helst dra ein av dei over før dei andre kom etter.

Sjølv hadde han ikkje nokon bekk med fall til å få seg eit småkraftverk på eigedomen, og sjølv om det blæs mykje i Valle, meinte han at vindmøller ikkje burde byggjast på hans eigedom, sjølv om det ville gitt ein positiv medskøyt til gardsdrifta. 20 kyr, sauer og poteter fekk vere det ein burde kunna leve av, meinte han. I grunnen var han optimist sjølv om det var litt lotteri med omsyn til korleis ein skulle få berge dei mellom regnbygene. Om dei vert ståande under i vatn, druknar dei, og då treng ein ikkje eingong ta dei opp, for får ein rote i lageret, smittar det ganske så fort.

Vi snakka saman ein heil time, bare avbrote av eit par tre songar, og eg hugsar ikkje alt vi snakka om, men hyggeleg var det og eg har lyst til å takk for ein triveleg time.

Setesdal syng ABBA

Share

I kveld var Torunn Charlotte Nyberg Lund i Valle Radio og fortalde om prosjektet, som no går mot slutten. Til sundag skal det vere den siste konserten, den vert i Evje kino frå klokka 18 til 20.

-Det er nesten litt vemodig, sa Torunn, som fortalde at det har vore ei travel tid. Som prosjektleiar har ho hatt mykje å henge fingrane i, for det er mykje som skal klaffe når 40 personar frå Bykle, Valle, Bygland og Evje og Hornnes skal framføre songar som i bunn og grunn ikkje er frie. Difor var det eit stort arbeid som måtte gjerast før TONO gjekk med på at dei kunne bruke songane, ein fordel var at Mamma Mia hadde vore framført på bokmål, og dei tekstane kunne då omsetjast til nynorsk, for å kome nærare dialekten i Setesdal. Sist fredag fortalde Benny Anderson hos Skavlan om at han stort sett sa nei til alle spørsmål om å få bruke ABBA-materiale.

Eg meinte at dei burde ta Setesdal syng ABBA til byen og framføre det i Kilden, slik som Lindesnes Trekkspillklubb reiste til Operaen for å halde konsert. Dei hadde med seg 18 bussar frå Sørlandet, det vert vel vanskeleg å få så mange bussar frå Setesdal til Kilden, men ein frå kvar kommune kunne kanskje gå, og så fekk ein synge i ein herleg akustikk etter det dei seier som har prøvd salen litt før han vert opna.

Etter konsertar på Hovden og i Valle sit programmet godt, så når dei no avsluttar på Evje, er det grunn til å tru at ein får den beste konserten. Og prosjektet har verka etter hensikten, folk frå alle kommunane har fått seg nye vener i nabokommunar. Det gjer noko med korleis vi opplever Setesdal. Grunnlaget for å få eit godt resultat vert betre når fire kommunar vert trekte inn i prosjektet.

Takk til Torunn Charlotte som ville vere med i den aktuelle timen i kveld.