Merkelapp-arkiv: axel krogh

Axel Kroghuset til Hovden

Share

Bjørnar Mørenskog på Hovden Fjellstoge har kjøpt Dorgheim, huset forfattaren Axel Krog (1892-1982) hadde litt sør for Langeid i Bygland. Fædrelandsvennen melder i dag at han skal restaurere bygningen og setje han opp på Hovden. Det er ein tømmerbygning, og dei eldste deler av den er truleg meir enn 300 år gammal. Huset i skogen har stått til nedfalls og har ein del skader. Men det inneheld to gamle stogekviler, to svært gamle skap og eit dobbelt langbord, fortel Johs. Bjørkeli i Fædrelandsvennen.

Han har funne ut at Bjørnar Mørenskog vil bruke det i samband med utviklinga av Hovden Fjellstoge. Bjørnar er ikkje redd for å gå nye vegar, det er han som har fått Egil Torin Næsheim til å teikne historiske motiv frå Bykle i ei stor teikning på Fjellstoga. Dette har Bjarne Tveiten late seg inspirere av til å skrive boka Underet i Breive, som kom ut til jol 2006. I samband med boka har pilgrimsprest Birte Løvåsen arbeidd for å få i gang att pilgrimsvandring frå Breive til Røldal, og fire turar sommaren 2007 er fullbooka.

Det var polarforskaren Sigurd Helle som selde huset til Bjørnar Mørenskog. Huset har vore til sals ei stund, men det vart altså Bjørnar som stakk av med det til slutt. Prisen var etter det Fædrelandsvennen fortel rundt 700.000 kroner. Det vert interessant å fylgje med på kva han skal gjere med huset.

Om Axel Krogh i Fædrelandsvennen i dag

Share

Over nesten heile side 8 i Fædrelandsvennen del 2 i dag skriv avisa om Olav Holen og arbeidet for å ta vare på huset etter diktaren Axel Krogh. I faktaruta «I korte trekk» heiter det:

Forfatteren Axel Kroghs (1892 – 1980) dikterstue på Langeid i Bygland har i mange år stått til nedfalls. Bygningene den er satt sammen av er 350 år gamle. Ildsjeler med interesse for den særmerkte forfatterens dikterstue og bøker prøver å redde bygningen og ta vare på Kroghs historie.

Artikkelen er ikkje lagt ut på nettet enno, men gå inn på http://fvn.no/ og søk, kanskje blir han lagt ut seinare. Du kan jo og slå opp i avisa, det er bilete ¨både Olav Holen og diktaren der.

Bøkene til Axel Krogh

Share

Eg gjorde eit søk i SAMBOK, adressa er
http://www.nb.no/baser/sambok/ på Axel Krogh. Då fann eg desse 15 titlane knytte til Axel Krogh (Dei eldste nederst):

Krogh, Axel – Det spiller i haugen 1939
Krogh, Axel – Sannsoga um Gildeteigen og pengarne hans 1936
Krogh, Axel – Den røde strid 1933
Krogh, Axel – Høst over Tordstun 1932
Krogh, Axel – Åsgrim Undbjørges arv 1931
Krogh, Axel – Skibet 1930
Krogh, Axel – Kjærlighetens krønike 1929
Krogh, Axel – Turid Dorge 1928
Krogh, Axel – Vagle 1927
Krogh, Axel – Jomfruens hjerte 1926
Krogh, Axel – Foged Carolius 1925
Krogh, Axel – Utenfor grinden 1924
Krogh, Axel – Muld og stjerner 1923
Krogh, Axel – Stålisen 1922
Krogh, Axel – Avdrift 1921

Boka av Eide nedanfor var ei bok Axel Krogh tilrettela for utgjeving. Dag Johan Beek har skrive ei lita oppgåve, ho er på 18 sider, om diktaren på HiA i 2000.

Eide, Arthur – Blandt byttekonefolket 1937
Beek, Dag Johan – Tema og tendenser hos Axel Krogh – den glemte sørlandsdikter 2000

Eit søk på nettet etter han gjev nokre titlar som er til sals i ulike antikvariat. Eg spurde Olav M. Holen i programmet onsdagskvelden 1. november om han ville kalle Axel Krogh for sørlandsdiktar, slik Beek gjorde. Det ville han ikkje, han er setesdalsdiktar, sa Holen.

På biblioteket i Valle har dei desse bøkene av Axel Krogh:
Sannsoga um Gildeteigen og pengane hans 1936 1 eks.
Høst over Tordstun 1932 0 eks.
Åsgrim Undbjørges arv 1931 1 eks.
Kjærlighetens krønike 1929 1 eks.
Turid Dorge 1928 2 eks.
Jomfruens hjerte 1926 1 eks.

Ta gjerne turen innom og lån bøkene. Du vil verte kjent med ein forfattar med spesielle kvalitetar.

Axel Krogh

Share

I programmet Samtale og musikk onsdagskvelden klokka 20.00 hadde eg fått med meg Olav M. Holen til å fortelje om forfattaren Axel Krogh. Det har vore nokre artiklar i Setesdølen om huset han budde i like sør for Langeid, for eigaren, Sigurd Helle, vil selje det til ein kjøpar som vil flytje det til Hovden. Sjå http://www.setesdolen.no/Gamle%20sider%202006/17102006.html

Olav fortalde at det var huset som førte til at han vart interessert i Axel Krogh. Han hadde Sigurd Berg til å restaurere ei bu i Støyledalen for 15 år sidan, og då sa Sigurd at du må sjå på huset til Axel Krogh, då vil du få sjå interessante bygningsdetaljar.

-Så eg stoppa der ein kveld og gjekk bortom. Døra var ikkje låst, så eg gjekk til og med inn, og det slo meg at det var ein spesiell dåm i dei gamle stokkane, nokre av dei er visst heilt på grensa til at dei skulle vore freda. Axel Krogh kjøpte eit par gamle hus og sette saman til dette huset, og her budde han heilt til Sigurd Langeid kjøpte det av han i 1973, fortalde Olav Holen.

Dette møtet med bustaden førte til at han vart interessert i å finne ut meir om forfattaren, og han har fått mykje stoff frå Tarjei Haugen i Valle og Einar Håland i Stavanger. Tarjei hadde teke med nokre tekstar av Axel Krogh i boka Setesdal og setesdølar. Poesi og prosa gjennom 1000 år (1993). Det er utdrag frå romanen Turid Dorge, Oslo 1928.

Tarjei skriv dette i margen: Axel Krogh (1892-1979) kom som gutunge til Setesdal fordi far hans, kunstmålaren Henrik Asor Hansen, arbeidde her i lengre periodar. Etter skilsmissa vart mora buande på Langeid saman med Axel og bror hans. I vaksen alder kjøpte han seg både skog og litt jord og sette seg opp hus, Dorgheim, som enno står der. Somme tider brukte han og etternamnet Fjalkekrone etter det skogstykket han hadde kjøpt. Budde storparten av livet på Langeid. Skreiv 15 bøker – romanar og noveller. I tillegg nokre artiklar og noveller i aviser og blad.

Einar Håland i Stavanger kjende Axel frå då han budde i Spania dei siste åra av livet. Han hadde fleire kassar med stoff som han overlet til Olav, mellom anna mange brev. Olav ser ikkje bort frå at det kan verte ei bok om denne særmerkte forfattaren med tida.

Mellom samtaleøktene spelte vi tradisjonsmusikk, og Olav hadde mykje interessant å fortelje. Axel Krogh var nok spesiell på mange måtar. Han melde seg inn i NS sommaren 1940 og skreiv nokre sterke artiklar i bladet deira. Men om hausten reiste han til Oslo og møtte leiarar i partiet, og etter kvart gjekk det opp for han kva han var med på, så han melde seg ut. I 1946 vart han stilt for retten skulda for landssvik, men han vart heilt frikjend, fekk ikkje bot eingong.

Axel Krogh var sterkt imot kristendommen, så sterkt at han ikkje kunne tenkje seg at han skulle gravleggjast på ein kyrkjegard. Han søkte difor om å verte gravlagt på det skogstykket han hadde kjøpt i Bygland, Fjalkekrone. På den tida måtte ein søkje Kongen om slikt, og han fekk etter kvart innvilga ønsket sitt. Men han døydde i Spania, der han budde dei siste åra av livet sitt. Truleg var det kostnadene med å føre han heim til Setesdal som gjorde at bror hans, som var fruktgrossist i Spania, valde å late han gravleggjast der nede, fortalde Olav M. Holen.

Eg vil kome tilbake med eit nytt innlegg på bloggen der eg skal ta med titlane på bøkene hans.