Merkelapp-arkiv: bok

Setesdalsrykkja

Share

Fredag 1. juni var det en interessant liten artikkel i A-magasinet om Årsaken til Huntingtons. Det er ikkje denne artikkelen du finn på lenka under, men den handlar om det same:
http://www.aftenposten.no/fakta/oyenvitneskildringer/article457927.ece

Du kan lese meir om Huntingtons her, dersom du lurer på kva det er, kan eg nemne at det er den sjukdomen som vert kalla Setesdalsrykkja. Sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Huntington

Etter å ha lese den korte artikkelen, gjekk eg på wikipedia for å lese meir. Til slutt i den artikkelen stod det
**I romanen Lørdag gir den britiske forfatteren Ian McEwan en inngående skjønnlitterær beskrivelse av sykdommen. **

Då gjekk eg til Lisbeth på Biblioteket og lurte på om ho hadde den romanen. Det hadde ho, og no er eg i gang med lesinga. Det er ikkje sikkert det blir så mange fleire innlegg på bloggen i dag, det verkar til å vere ei fascinerande bok. Meir om forfattaren finn du her:
http://no.wikipedia.org/wiki/Ian_McEwan

Eg såg på hylla at det var fleire bøker av denne forfattaren på biblioteket, og no kan ein låne bøker for heile sommaren. Ta turen innom til Lisbeth og fyll opp utlånslista for sommaren.

Fire dager, åtte år

Share

Dette er ein roman av Line Baugstø. Den kom ut i 2006 og handlar mellom anna om det som skjedde då Fædrelandsvennen vart sprengd i lufta i februar 1972. Det er alt blitt 25 år sidan, og for mange av oss hadde det nok gått i gløymeboka. Men Line Baugstø, som var 11 år då det skjedde, hugsar det. Ho vart fødd i Kristiansand, men bur no på Ski i Akershus.

**Lenker**
Her er lenke til eit intervju med henne i Fædrelandsvennen då boka vart nominert: http://www.fvn.no/kulturpuls/litteratur/article448380.ece
Og denne lenka fører deg til omtale av boka Dødvinkel, som var nominert til Sørlandets litteraturpris for eit par år sidan.
http://www.bt.no/kultur/litteratur/article25051.ece
Og her er lenka til artikkel om henne på Wikipedia: http://no.wikipedia.org/wiki/Line_Baugst%C3%B8 Der er og lenke til omtale av denne romanen. Til slutt tek eg med lenke til Sørlandets litteraturpris, der du kan stemme på boka.

**Om boka**
Boka handlar om folk som på ulike måtar er knytt til avisa. Sigurd er journalist, aleinemora Kristine har arbeidd som korrekturlesar der for lenge sidan og sonen Tor Arne på 15 er avisbud. Då han vert henta på skulen av politiet, vert mora redd at han kan ha vore innblanda i saka, ho synest at ho har mista den gamle kontakten med sonen.

Hendinga skakar ikkje bare opp byen, men også desse personane må på ulike måtar tenkje gjennom livet sitt.

Setesdal er så vidt med i boka, for Kristine vart skild frå mannen sin etter at han hadde vore på hyttetur til Hovden med ei anna kvinne. Dette vart kjent då dei snødde inne og ikkje kom heim att til avtalt tid. I åtte år sidan dette hende har ho kjempa for å halde heimen saman for seg og sonen, men ho føler at han veks frå henne. I si naud tek ho kontakt med Sigurd, som ho var kjærast med før ho gifte seg. Han står midt oppe i alt arbeidet som eksplosjonen førte med seg for dei tilsette i avisa, men tek seg til til å prøve å hjelpe henne.

Lån romanen på Valle folkebibliotek og les han. Han er lett å lese og det er interessant å få friska opp hendingane frå ei svunnen tid. Samstundes syner Baugstø at det er råd å skrive ein roman der personane held ut i dei samanhengane dei er i, utan å bryte ut frå dei. Kristine finn til og med plass for omtanke for familien til gjerningsmannen midt i alt det ho strevar med.

Å reise med tog

Share

I helga kosta eg på meg ein tur med tog frå Kristiansand til Oslo og tilbake. Det var ei god oppleving, og eg kan gjerne anbefale det. Å reise med Comfort-klasse var spesielt gjevt, det gjorde eg på laurdag morgon. For 75 kroner ekstra får ein aviser, kaffe, Internett og betre plass til føtene, noko mine føter sette spesielt pris på. Eg valde å bruke tida til ei bok: Fire dager, åtte år av Line Baugstø. Den skal eg kome tilbake til her på bloggen. Men du kan få lenka til artikkelen om henne på Wikipedia: http://no.wikipedia.org/wiki/Line_Baugst%C3%B8

Vel fire timar tek turen til Oslo, og det er mykje meir behageleg enn å å køyre sjølv, så om ein bare skal noko i sentrum, og ikkje treng bil, er det å føretrekkje.

På heimturen var det ikkje plass på comfort, og då var det heller ikkje billege billettar å få tak i. Likevel valde eg toget framfor å sitje i buss nedetter e-18 denne sundagen. Mange hadde gjort som meg, det var mykje folk med toget. Men komforten var god også i dei vanlege vognene, sjølv om føtene mine nok hadde sett pris på den ekstra plassen også på heimturen.

Boka fullførte eg, og ho vert tema i tysdagens Bokaktuelt. Ho er nominert til Sørlandets Litteraturpris. I fjor var det Annemor Sundbø som vann prisen, ikkje minst på grunn av stemmene frå alle lydarar på Valle radio; det sa ho i alle fall sjølv. Vi sender tankar til henne og oppmodar folk om å lese bøkene og stemme på Sørlandets Litteraturpris sine kandidatar også i år. Lån ei av bøkene på Biblioteket og ta deg ein tur på toget.

Nordisk Råds litteraturpris

Share

I kveldens Bokaktuelt tok eg opp vinnaren av Nordisk Råds litteraturpris. Ettersom Lisbeth var reist til biblioteksjefsmøte for Agder i Lyngdal, måtte eg gjere det aleine. Eg valde då å fortelje litt om forfattaren. Du kan finne meir om Sara Stridsberg på Wikipedia, sjå her:
http://no.wikipedia.org/wiki/Sara_Stridsberg
om romanen hennar, Drømfakulteten:
http://no.wikipedia.org/wiki/Dr%C3%B6mfakulteten

Wikipedia har og ein artikkel om hovudpersonen Valerie Solanas
http://no.wikipedia.org/wiki/Valerie_Solanas

Nordisk Råd har lenker til litteraturprisen i år:
http://www.norden.org/nr/pris/lit_pris/sk/index.asp

Alt dette var eg innom i løpet av programmet, der eg og rakk å la Daniel Sanden Warg spele Fanitullen på fela si.

Folkemusikk og utøvarar

Share

Folkemusikk og folkemusikkutøvarar i Noreg / redaktørar: Andreas Bjørkum … [et al.]. – Oslo : Notabene , 1996-2006 – 2 b. Band 1 / redaktørar: Jarnfrid Kjøk og Magnar Sundt. – Cop. 2006. – 199 s. : ill. ; 27 cm ISBN 978-82-482-0171-7 (b. 1) (ib.)

Dette var ei bok Lisbeth snakka om i sendinga. ei bok som ho har på biblioteket. Boka kom ut i 2006 og er ein antologi med åtte fagartiklar. Boka har desse kapitla:

Tor Erik Jenstad: Nemningsbruk i folkemusikken
Bjørn Aksdal: Instrumentene
Gunnar Stubseid: Eg skal lære deg stille, men ikkje å slå
Dagne Groven Myren: Vokal folkemusikk
Bjørn Aksdal: Slåttene på valig fele
Tor Stallvik: Om bygdedansane
Oer Åsmund Omholt: Hardingfeleslåttene
Jan Ling: Folkemusikken i europeisk perspektiv

Ein rask titt i boka fortel at fleire av utøvarane frå Valle er nemnde. Ein blir og fjetra av biletstoffet, det er utsøkt, både foto og teikningar. For ein som ikkje kjenner så mykje av miljøet utanfor Setesdal er det interessant å sjå breidda som boka dokumenterer. Og artiklane gjer at stoffet vert variert, ein plukkar litt her og der og tenkjer: Det må eg få lese seinare. Så blar ein eit par sider fram og finn meir interessant å lese. Anekdotar og små forteljingar illustrerer poeng som forfattaren vil ha fram. I artikkelen om opplæring skriv Gunnar Stubseid:

Ein del av fossegrimtradisjonen frå Telemark og Setesdal har eit spesielt drag: Fossegrimen gjer eit eller anna med hada eller fingrane til spelemannen. Om spelemannen Olav Faremo heiter det: Det var fossegrimen som lærde Olav til å fele. Han var til med han tvo gonger. Fyrste gongen vreid han lislefinger or led på venstre hondi. Olav kunne sveive han plent som han vilde sidan. So var han til med han att i Farøyi. Då vreid han hendene hans, so fingrane på vinstrehondi krøktest etter strengjene og etter bogen på høgre. Men han sov, Olav, med dette gjekk til. Sidan var han ovspilemann.

Med slike soger spreidd utover i boka, vert ho meir enn vanleg interessant å bla i. Du finn henne på biblioteket om ho ikkje er utlånt.

Hellige skrifter og herlege bøker

Share

I bokaktuelt i kveld fortel biblioteksjef Lisbeth Dalquist Homme om samlinga av heilage bøker dei har på biblioteket. Her finn du bøker frå mange religionar, shintoisme, inuittane, islam og buddhisme for å nemne nokre. Fleire er nemnde i programmet. Du finn bøkene ved å søke på Verdens hellige skrifter på biblioteket si søkeside. Den finn du ved å gå til http://www.valle.kommune.no/ og så i høgre marg gå til «Søking i biblioteket sine bøker».

I programmet snakkar vi og om Alexander McCall Smith. Han er ein skotsk forfattar som har fått mykje ros dei siste åra. Professor i jus som skriv barnebøker og bøker for vaksne i stort tempo. Sjå meir om han her: http://tinyurl.com/yuyzpt Der er det og lenke til andre nettstader med informasjon om forfattaren.

Lisbeth har to bøker av han på biblioteket. Det er Damenes detektivbyrå nr. 1 og Sjiraffens tårer. På norsk er det av han i 2006 kome ut to bøker til, som ho skal kjøpe inn: Moral for vakre piker og Skrivemaskinskurs for menn.

Til slutt snakka vi litt om A Million Penguins, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/A_Million_Penguins , eit romanprosjekt som alle kan redigere, etter modell av wikipedia, som er eit leksikon alle kan redigere.

Bokaktuelt om Europa og Noreg

Share

I programmet tysdag 9. januar presenterte biblioteksjef Lisbeth D. Homme bøker om europeisk og norsk historie.

1. Første boka var Karsten Alnæs: Historien om Europa (4) ISBN 82-05-31388-1, som har fått denne omtalen i bokbasen til Kristiansand folkebibliotek:

Karsten
Alnæs fikk en stor leserskare med sin populære serie «Historien om Norge». Nå har han kommet til fjerde og siste bind i «Historien om Europa». «Mørkets tid» handler om tiden fra 1900-1940, om to verdenskriger og en grusom revolusjon. Alnæs starter med opptakten til den første krigen og forflytter seg deretter østover til russernes revolusjon. Han presenterer leseren for høy og lav, konger og dronninger, vitenskapsmenn og journalister, kunstnere og lekfolk, og store personligheter fra dette århundret som Picasso, Apollinaire, Olga Benario og Otto Braun. Kulturelle temaer som dadaisme, surrealisme og arbeidertilværelsen har også fått plass.

2. Andre boka var og Karsten Alnæs, men no frå serien hans om Norge: Historien om Norge (5) Femti rike år. ISBN 82-05-23032-3, som har fått denne omtalen i bokbasen til Kristiansand folkebibliotek (henta frå bokbaksida):

Økonomisk liberalisering og effektivisering tapper distriktene for folk, samlivsmønstre endres … Mot slutten av årtusenet står en urban livsform sterkere enn noensinne. Femte bind dekker de siste femti år av norgeshistorien. Det er en tid preget av gjenoppbygging og planøkonomi i begynnelsen, av kald krig og NATO-medlemskap, av kjærlighet til USA, men også av bilens revolusjon og fjernsynets magiske glans. Dessuten var det i disse årene man opplevde den store flukten fra landsbygda. Politikken seilte under flagget til et sosialistisk og etter hvert sosialdemokratisk Arbeiderparti. De seneste tretti årene skal stadig tydeligere komme til å stå i oljens tegn. Forurensning og miljøvern blir nye emner, innvandring av fjernkulturelle arbeidssøkende forandrer oss. Økonomisk liberalisering og effektivisering tapper distriktene for folk på en mer drastisk måte enn før. Samtidig endres samlivsmønstre, kvinnene forandrer sitt og menns liv. Mot slutten av årtusenet står en urban livsform sterkere enn noensinne.

Vi var innom andre bøker og, dei vil eg kome tilbake til seinare.

Bøker og statistikk

Share

Ei av sidene ved å drive eit bibliotek er at ved nyår må ein lage statistikk. Eg kom innom til Lisbeth på Valle folkebibliotek fredag, og då var ho oppteken med å gå gjennom statistikken. Fristen for å levere tal til fylkesbiblioteket i Arendal var 8. januar.
 -Ikkje så mange besøk og ikkje så mange utlån i 2006 som i 2005, sa ho.

Vi vart ståande å prate om spørsmål rundt det å få høgare tal på statistikken. Det er jo ei side ved radioprogramma, vi oppmodar jo folk til å gå på biblioteket og låne bøken som vi snakkar saman om.

Truleg må det verte ein viktigare del av bibliotekverksemd å prøve å auke utlån, ikkje bare ha bøker tilgjengeleg og så vente på at folk kjem og låner. Men om det skal lukkast, må nok tanken på utlån ligge langt framme i fokus alt frå fyrste veke i eit nytt år. Og så må aktivitetane tilpassast dette.

Lisbeth fortalde at på eit lite bibliotek er det lånarar som ofte overlet til bibliotekaren å finne nye bøker. Dei reknar med at bibliotekaren veit kva lånaren likar og finn noko lånaren kan ha glede av.

Midt oppe i ein travel kvardag vert det endå ei oppgåve å ta tak i: Å auke utlån. Lisbeth fortalde at ho kan få god hjelp frå statistikk-delen av utlånsprogrammet. Det er også mogleg å summere opp og sjå korleis resultatet har vore før årsoppgjeret. Dermed kan ein sjå utviklinga tettare enn ved bare å sjå på eit heilt år.

Eg meiner at bygda vår bør stø opp om det gode biblioteket vi har. Difor kan slike tal godt vere opne, slik at ein kan fylgje med kva som skjer. I Valle radio vil vi prøve å formidle meir om situasjonen når det gjeld statistikk på biblioteket. Til då oppmodar eg alle lesarar frå Valle om å stikke innom, anten i Valle eller i Hylestad.

Opningstidene er slik:
Hylestad: Måndag frå 13 til 19, onsdag frå 11 til 15
Valle: Tysdag frå 11 til 15.30, onsdag frå 16 til 19 og torsdag frå 13 til 19

I morgon er det altså på Hylestad du kan finne boka du skal lese i eller lytte til den neste veka. For lydbøker er populære å låne no. Men Lisbeth har filmar og cd-plater og.  Og det ho ikkje har, det skaffar ho.

Bøker og radio

Share

I meir enn eit år har Lisbeth D. Homme, biblioteksjefen vår i Valle, delt kunnskap om bøker med oss i Valle radio. Nesten kvar tysdag klokka 20.00 kjem ho med interessante godbitar frå biblioteket. 2, januar snakka vi saman om verdshistorie. Ho har eit verk på 16 band, Aschehougs verdenshistorie. Men ho har og Grimberg, det klassiske bokverket om verdas historie. Det har 25 bind. Alle desse kan ein låne heim her i Valle. Om ein spør andre stader, vil ein ofte få til svar at dei må lesast på biblioteket.

Ho nemnde og ei ny bok:

Zinn, Howard
USA : folkets historie 1492-i dag / Howard Zinn ; oversatt av Morten Hansen. – Oslo : Oktober , 2006 – 776 s. – (973)
Originaltittel: A people’s history of The United States
ISBN 978-82-495-0295-0 (Oktober) (ib.)

776 sider om USA er ikkje lite å kome seg gjennom. Men ein kan låne boka i fleire etappar, ho fortalde om ein som hadde lånt den utan å kome gjennom den, så leverte han den inn og sa at han måtte heller låne den ein gong seinare.

Det fekk meg til å tenkje på at slik burde eg og gjere. Låne ei bok, og så heller levere henne inn når eg har lese det viktigaste, i staden for å halde på henne og vone at eg skulle få lest henne ferdig. Svært ofte vert ho liggjande til eg får ei purring og må levere henne inn utan å verte ferdig med henne. Då kunne eg jo like gjerne levert henne med ein gong.

I programmet ynskte vi at det ville verte eit godt leseår. Du som les dette og held til i Valle, ta turen innom og lån ei bok eller fire. Biblioteket treng at vi låner der, og truleg er det lettare å setje av tid til lesning i januar og februar enn seinare på året. Sei til deg sjølv at du skal støtte biblioteket og deg sjølv ved å låne minst fire bøker i år. Om alle innbyggjarane i Valle gjorde det, ville sikkert statistikken for bibliotekbruk i kommunen vår stige. Det skal eg kome tilbake til.

Gratulerer med boka, Gunnhild

Share

Gunhild Espetveit har samla tekstar ho har hatt på trykk i Setesdølen under vignetten **Diakoni i Setesdal** i ei bok som ho har gjeve ut på Setesdalsforlaget.

Dei av oss som held Setesdølen, har nok som oftast lese stykka hennar, men det kan vere godt å få dei samla, så eg vil skaffe meg boka som no har kome.

Tysdag hadde Sigurd Haugsgjerd eit intervju med henne i Setesdølen. Det vart ei heil side under tittelen **Me skulle bli flinkare til å oppmuntre kvarandre.** Gunhild seier det ho meiner, og ho snakkar ofte utan filter. Om Haugsgjerd har filtrert bort noko, er det nok att som kan gje ettertanke og ransaking: Er det slik?

Boka er fødd i smerte, heiter det i ei mellomoverskrift i artikkelen. Det kan vere god terapi å skrive seg ut av problem. -Dessutan snakkar eg så fort at eg gjerne formulerer meg betre skriftleg. 56 artiklar formulert over ein periode frå hausten 1999 til våren 2005.

Eit poeng med stykka er at Gunhild har funne eit stev til kvart stykke. Dei har eg gledd meg over når eg har lese tekstane i avisa. Stev er ei strålande diktform, kort og fyndig. Når eit stev er polert, kan det fortelje mykje.

Eg har invitert Gunhild til å kome i radioen og presentere boka. Ho har lova å tenkje på det, så eg vonar at ho tek turen innom ein kveld før jol.

Gratulerer med boka, Gunhild!