Merkelapp-arkiv: bygdeutvikling

Never

Share

Tenkte eg ville nemne at Torjus Uppstad, som eg har mykje samarbeid med i Valle Radio, denne veka er lærar på kurset Never again på Folkemuseet i Oslo. Det er tre tak som skal tekkjast og arbeidet vert dokumentert slik at ein skal kunne lære av det.

I programmet heiter det: Mange av gårsdagens nevertak holder ikke mål og mange kulturminnevern-nevertak lekker. Norsk Folkemuseum (NF) ser behovet for å luke ut vesentlige feil og mangler fra egen praksis gjennom å diskutere og forstå sammenhenger på tvers av ulike teknikker og tradisjoner. Vi går ut fra at resten av kulturminnevernet har tilsvarende
behov for tette tak.

Sammenhengen mellom underlag, råvarer, sortering og metoder vil bli
diskutert med utgangspunkt i praktisk arbeid på de tre bygningene fra Sudistog, dokumentasjonsresultatene fra Rolstadloftet og opp mot ulikt kildemateriale og tradisjonskunnskap.

Tre kurslærere (Roald Renmælmo, Torjus Uppstad og en til) legger hvert sitt tak på ulikt vis sammen med kursdeltagerne. Målet med dette er å få til en jamsession hvor prinsipper, regler, vurderinger og holdninger diskuteres på og mellom hustakene. De tre Sudistog-husene står tett, så intimiteten er sikra.

De tre gruppene styrer sin egen tid, men vi skal ha felles matpauser og noen styrte diskusjoner underveis rundt ulike kvalitetskrav på never og torv, sorteringspraksiser, leggemønstre, kanting, torvhaldstokker og -kroker, reparasjon og vedlikehold av torvtak.

Det harde Bygdøyklimaet medfører forvaltningsproblemer med våre bygninger som kommer store deler av landet. NF står ikke i faresonen for å være et økomuseum, og er avhengige av å bruke regionale underleverandører på en rekke felt, slik som på never, torv og emner.

Også på kunnskapssiden trenger vi gode samarbeidspartnere. For å få langsiktig effekt av seminaret er det et mål at dagens og morgendagens underleverandører deltar i arbeidet og diskusjonene. Vi sørger for at alt er lagt til rette før kursstart; inklusive kildemateriale, monterte stillaser, råvarer, emner og utstyr.

Eg vonar å få han med meg i radioen etter haustferien for å fortelje frå seminaret. Torjus har kunnskaper som heile landet treng, og er ein ressursperson for kulturminnevernet, som så mykje anna.

EU sitt direktiv om vatn

Share

I sendinga onsdag hadde eg ein prat med Frode Egerhei hos Fylkesmannen i Vest-Agder. Han er miljødirektør der, det må vere ei interessant stilling i vår tid. Grunnen til at eg bad han om eit intervju i Valle radio, var EU sitt direktiv om vatn, EUs vanndirektiv på bokmål.

Direktivet gjeld alle vassressursar i heile EU. Fordi Noreg har EØS-avtalen, gjeld det her og. Ein omtale av saka finn du på vannportalen.no, sjå denne lenka:
http://www.vannportalen.no

Han kunne fortelje at Noreg er delt inn i 9 regionar som følgjer vasskilja. Vi høyrer til Region Sør-Vest, som gjeld Rogaland, Vest-Agder og Aust-Agder. Vidare kunne han fortelje at det gjeld alle ressursane, også grunnvatnet og det gjeld nære kyststrok også. Det skal gjerast ei kartlegging, og Otra og Figgjo er dei to første nedbørsområda som skal kartleggjast. (Eg tykte jo det var litt interessant for meg personleg, sidan eg vaks opp ved Figgjo og no bur ved Otra).

Arbeidet som VAFA gjer vert etter dette endå meir aktuelt. Dei skal ha årsmøte til torsdag, Valle Motell klokka 19, ope møte klokka 21.

Intervjuet med Egerhei synte at vi er midt i eit svært aktuelt område, og Valle radio bør halde fram med å peike på saker knytt til vatnet i Otra sitt nedslagsfelt. Gode innspel frå lesarar av bloggen vert tekne imot med takk.

Dag Jørund Lønning vert ny bygdedirektør

Share

Hugsar du at eg hadde intervju med Dag Jørund Lønning i Valle radio i vår. Her er lenke til intervjuet, som eg skreiv av og la ut på bloggen:
Del 1: http://valleradio.blogs.no/2006/06/08/bygdeutvikling_pa_mange_matar~864086
Del 2
http://valleradio.blogs.no/2006/06/12/bygdeutvikling_pa_mange_matar~874018

No les eg i media at han er tilsett som leiar for Norsk senter for bygdeforsking og skal ta over der etter sommarferien. Her er lenker:
Avisa Sunnhordland
http://www.sunnhordland.no/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070316/NYHENDE/103160004/-1/forside
TA (TelemarksAisa)
http://www.ta.no/nyheter/midt-telemark/article2657296.ece
Vest-Telemark Blad
http://www.vtb.no/visartikkel.php?id=3203
Forskning.no
http://www.forskning.no/Artikler/2007/mars/1174043026.72
Dag og Tid
http://www.dagogtid.no/nyhet.cfm?nyhetid=666
I tillegg har http://www.vafa.no oppslaget i Dag og Tid 16. mars. Då må du gå på filarkiv på venstre sida og så sjå under artiklar. Det er ei pdf-fil med kopi av sidene frå Dag og Tid.

Dag Jørund Lønning er ein ressursperson som framleis vil hjelpe Vafa med å realisere bygdeutvikling i Valle.

Foredling av utmarksressursene og bruk av motorferdsel i Valle kommune

Share

Dette lesarinnlegget skreiv Rune Mikkelsen i både Setesdølen og Fædrelandsvennen i november. I samband med at vi skal ha eit program saman i morgon, ba eg han å få legge det ut på bloggen. Programmet kjem onsdag klokka 20:30.

Viser til Fedrelandsvennen den 16. november for nyheten ”Strid om motorferdsel”. Brokke Aktivitet AS ser seg nødt til å kommentere realiteten i saken, med bakgrunn i journalistens meget ufullstendige framstilling. Når journalisten sorterer kilder og kutter saksopplysninger for også denne gangen å vinkle ei sak såpass tendensiøst og i kjent ”Se & Hør stil” – burde han kanskje heller skrive seg inn under spaltene for ”leserinnlegg” slik som andre må gjøre med personlige meningsytringer?

**Prosjektplan**

Brokke Aktivitet AS arbeider for tiden med et utmarksbasert utviklingsprosjekt for perioden 2006-2007. Målsettingen er å utvikle og tilby jakt- og fiskeopplevelse i øvre del av Setesdal. Som grunnlag for utnyttelse av vilt- og fiskeressursene har prosjektplanen lagt opp til en aktiv kultivering og forvaltning av utmarka. Vi har et langsiktig mål om tettere og stabile bestander av vilt og fisk. Eksempler på planlagte kultiveringstiltak er regulering av rovvilt som en betydelig faktor for overlevelsen av annet jaktbart vilt, etablering av viltåkre, saltsteiner, viltvennlig hogst, fôring av vilt, lyngbrenning, kalking av vann og utsetting av fisk.

**Transportbehov**

I dag forvalter Brokke Aktivitet AS ca 70 000 mål i Valle kommune. Arealet er fordelt på 6 ulike mindre terreng med forskjellig vegetasjonstype, topografi og høydelag. De nevnte kultiveringstiltakene lar seg naturligvis ikke effektiviseres, uten nødvendig terrengtransport av materiell og utstyr. Vi har fått innvilget bruk av 1 stk 4 hjuling til nødvendig nyttetransport for å realisere det praktiske kultiveringsarbeidet for ca 1 år. Persontransport er verken praktisk eller ønskelig med 4 hjuling. Ei kartskisse viser trasèvalg etter veier, stier og egnende ferdselsårer samt planlagte kultiveringstiltak. Kjøring i landskapsvernområde er selvsagt ikke tillatt, og vi skal iversette forebyggende tiltak mot eventuelle vegetasjonsskader. Framkommelighet med 4 hjuling er sterkt begrenset utenfor veg/sti, slik at omfanget av kjøring ”ute i terrengene” blir faktisk minimal.

**Synspunkter**

Journalisten skriver at administrasjonen ikke fant lovhjemmel til formålet. Saka er faktisk politisk behandlet etter § 6 i motorferdsellova (særskilt tilfelle), og Planutvalget har derfor hjemmel for sin vurdering og sitt vedtak. Ordføreren utrykker en klar og entydig negativ holdning til vedtaket. Han uttaler at kommunen ønsker en ”restriktiv linje for barkmarkskjøring samt at saka kan skade arbeidet for mer bruk av snøscooter”. At kommunen har en restriktiv linje er selvsagt nødvendig og lovpålagt. Men det er svært uheldig at bygdas SP-ordfører ikke ser de opplagte verdiene prosjektet kan gi naturresursene og grunneierne i bygda. Han argumenterer med at saka er ”ulidelig”, og at vi i de ”fora han ferdes i” blir oppfattet som om vi ”ikke klarer å forvalte motorferdselen lokalt”. Jeg mener en slik argumentasjon blir å ”skyte seg selv i foten”, i lys av en lokal politikk som går ut på å akseptere 700-800 dispensasjoner for bruk av motorferdsel til primært personer som skal på hytta. Vårt formål er tettere og stabile bestander av vilt og fisk, økt terrengkvalitet, attraktive områder for brukerne og forhåpentligvis nye arbeidsplasser. Ordføreren burde vise et mer ballansert syn på formålet, og ha evne til å støtte lokal utmarksnæring i bygda.

Journalisten har kontaktet noen grunneiere i Brokke for uttalelse om deres syn på barmarkskjøring. Disse er ”irriterte over at de på forhånd ikke er spurt om ferdsel over deres eiendommer”. Selvsagt vil vi på forhånd innhente samtykke av våre grunneiere før ferdsel. Dette likestilles jo med bruk av snøscooter der løyvehaver selv plikter godkjenning av grunneier. Journalisten har med dette oppkonstruert en strid og irritasjon som for oss er helt ukjent. I flere av våre disponible terreng har grunneierne allerede før vedtaket gitt oss godkjenning til bruk av framkomstmiddel i forvaltningen. Når det gjelder bruk av motorferdsel for fiskekultivering i offentlig regi, er dette direkte hjemlet i lovverket. Vi regner derfor med at Valle Fiskeadministrasjon ved Torjus Uppstad er tilfredse med at vi arbeider for bedre ressursgrunnlag i vannene.

Jeg har kontaktet journalisten for å uttrykke min misnøye av å unnlate opplysninger og den uheldige framstillingen. Han beklaget dette og grunnen var plassmangel på avissiden på grunn av en mobilreklame! En slik unnskyldning for skjev ballansering av saka er både bemerkelsesverdig og uprofesjonell – men fører i beste fall til å synliggjøre hvorfor slik journalistikk blir tatt alvorlig fra vår side, til tross for manglende seriøsitet i saksframstillinga.

Rune J. Mikkelsen, Brokke Aktivitet AS

Naturen som grunnlag for bygdeutvikling

Share

Dette var tema for programmet i Valle Radio onsdag 15. juni 2006. Gjester i studio var Olav M. Holen og Torjus Uppstad. Vi var innom mange sider av saka. Torjus er dagleg leiar i VaFA, Valle Fiskeadministrasjon, Olav er lege og oppteken av medisinske planter. Garden som Olav kjem frå ligg på botnen av Botsvatn, så når han set garna der inne, fiskar han på eigen grunn, bokstaveleg tala.

Olav tenkjer seg at det kan vere aktuelt å halde vekesopplegg der ein kombinerer natur, tradisjon og kultur for folk som er interesserte i ferie med meining. Her ligg både fiske og vegetasjon naturleg til i eit opplegg. Men det kan også tenkjast at tradisjonsmusikk kan integrerast i opplegget, særleg vil det kunne vere ein fin plass for unge musikarar å presentere seg. Olav har og kontakt med representantar frå land innan EU, så ein ser på om det er råd å utvikle samarbeidsprosjekt som kan få stønad frå både sentralt hald i Noreg og EU.

Torjus er oppteken av at fisketilbodet som grunneigarane rår over, skal generere meir aktivitet og dermed inntekt. Difor arbeider han no med eit prosjekt i samarbeid med Telemarksforskning for å utvikle innlandsfiske i Valle og Bykle til å bli noko som trekkjer turistar til regionen. Når turistane treng guiding og meir informasjon, kan det vere noko som grunneigarar står for. Sjølv om fisket i seg sjølv er gratis, vil aktiviteten som kan kome som ein del av det folk vil betale for å få, gje større inntekt både til lokalsamfunn og grunneigarar.

Det er ikkje lett å summere opp ein liten times samtale med få ord. Men samtalen gjekk etter desse linjene. Harald synte til dokumentet Kartlegging av naturlokalitetar i Bykle og Valle. Det ligg på Internett på adressa http://tinyurl.com/n33co

I samtalen kom ein bare litt inn på den ressursen som dette dokumentet er i ein slik samanhang. Dette kan vere grunnlag for mange program seinare, om ein finn ei form som kan tilrettelegge stoffet for radio.

Bygdeutvikling på mange måtar 2

Share

Onsdag 7. juni 2006 hadde eg tema Bygdeutvikling i Valle radio. Frå klokka 20.00 sende eg eit intervju med Dag Jørund Lønning. Her er ei infoside om han: http://www.tmforskbo.no/medarbeidere/Detalj.asp?id=31

Her er andre del av intervjuet:

HH: De har laga ein rapport for Setesdal Regionråd, «Kva er Setesdal?» Der brukte de dei teknikkane?

DJL: Den rapporten er den tredje av denne typen. Me har gjort tre slike studiar. Det begynte med ein rapport som eg gjorde for nokre år sidan, «Kva er Telemark?» Teknikken her er å gå ut og spørje folk utanfor regionen og spørje kva dei forbind med den aktuelle regionen. Me spurde folk om kva dei forbandt med Telemark. Det som er interessant er at du får veldig klare tilbakemeldingar, og assosiasjonane er ofte veldig positive. Folk, og i byane, har veldig klare idear om ulike regionar, og Setesdal og Telemark er to regionar som har veldig tydelege bilete når det gjeld dette. Folk har tydelege assosiasjonar rundt desse stadene, og det er veldig ofte positive assosiasjonar. Litt av poenget med denne typen studiar er å identifisere sterke regionale symbol. Då er det klart at regionen får eit klart svar tilbake om korleis dei andre oppfattar oss. Då er det ein langt lettare veg å gå i vår tid med merkevarebygging å bygge på dei assosiasjonane som folk alt har enn å bygge opp heilt nye assosiasjonar, noko som krev svært mykje tid og ressursar.

Telemark og Setesdal har eit godt utgangspunkt fordi det er sterke og klare assosiasjonar til regionane, knytt til bestemte tema som ofte har med natur og folkekultur å gjere. Det ein ofte oppfattar som litt gammaldags er i vår globaliserte tidsalder, der meir og meir blir veldig likt, svært ettertrakta.

HH: Det er jo eitt problem når byfolk vil flytte til landsbygda, så er det ikkje så lett å finne ein plass å flytte til.

DJL: Nei, og då har vi jo eit interessant tema, for det er klart at om du fyrst skal flytte frå byen til bygda, så er ikkje eit mål i eit byggefelt det du fyrst ser etter. Då ønskjer du mest mogleg av det som byen ikkje har, og som bygda har, du ønskjer **rom**. Spesielt den strategien med å få nedlagte småbruk på sal har synt seg svært effektiv for å få ny busetnad. Det er over hundre familiar som har flytt til Vest-Telemark, som i seg sjølv er ein svært liten region, prega av mykje fråflytting og nedgang i folketalet. På denne måten flytter ein fokus over på at me ønskjer at folk skal flytt **til**. Du grip fatt i ein ressurs som du faktisk har. Det finst tusenvis av nedlagde småbruk rundt omkring i norske bygder. Byfolk står i kø for å prøve å få fatt i dei. Det er jo heilt meiningslaust at me då ikkje gjer ein innsats for å få dei på sal. Det syner seg effektivt.

Samstundes er det ganske trist rundt om mange plassar at desse bruka bare blir ståande, og det er veldig mange passive eigarar som ikkje gjer noko med dei. Du kan ikkje tvinge folk til å bu på ein slik stad, men har du fyrst ein slik stad, har du ei moralsk forplikting til å halde dei i hevd, men det skjer jo ikkje heller. Veldig mange av desse står bare og fell saman, eigaren må ha det, men skal ikkje noko med det. Det er veldig synd, for her har me eit viktig verkty for å skaffe nye folk til bygda.

HH: Klarte de det her i Telemark?

DJL: Vest-Telemark Næringsutvikling har hatt eit prosjekt på dette i fleire år og dei har hatt stor suksess med det prosjektet. Me har evaluert dette tilflyttingsprosjektet no, og det er klart at mange er opptekne av det. Me laga ein evalueringsrapport for departementet, og den er positiv, det verkar. Men du kan ikkje bare skrive eit lite brev og oppfordre eigarane til å selje. Det er nokon som har gjort det, bare sendt eit brev, men så lett er det ikkje. Folk har ofte eit svært sterk tilhøve til det.

-Send eit brev
-Send gjerne eitt til.
-Ta ein tur og snakk med personen.

Dette er ein mental prosess. Du må få folk til å sjå at med å selje dette bruket, som du ikkje har bruk for, så gjer du ein positiv gjerning for bygda. Det kan føre til at det kjem nye folk her. Det krev arbeid, men det er effektivt.

Bygdeutvikling på mange måtar 1

Share

Onsdag 7. juni 2006 hadde eg tema Bygdeutvikling i Valle radio. Frå klokka 20.00 sende eg eit intervju med Dag Jørund Lønning. Her er ei infoside om han: http://www.tmforskbo.no/medarbeidere/Detalj.asp?id=31

Her er første del av intervjuet:

HH: Bygdeutvikling er eit tema som har volda mange bekymringar og mange tankar. Folk flytter frå bygdene og ein veit ikkje kva ein skal gjere for å halde folk att. På Telemarksforskning driv de med studiar av dette meir profesjonelt, og då lurte eg på kva de driv med der. Du er fagleg leiar på dette med bygdeutvikling, Dag Jørund Lønning, har du vore det lenge?

DJL: Eg har vore ved Telemarksforskning sidan 2000, så det tek til å bli nokre år. Vi har bygd opp denne avdelinga rundt bygdeutvikling på denne tida, og det er eit svært spanande tema som eg nok føler at vi har eit nyvinnande fokus på. Vi har rett og slett flytta fokus frå det som har vore eit tungt diskusjontema, at bygdene har fokusert på manglar, på fråflytting, den negative vinklinga: på manglar. Vi snakkar no om kva bygdene har av ressursar, og vi er langt meir opptekne av tilflytting enn av fråflytting. Dette er eit perspektiv som etter kvart er i ferd med å vekse seg fram og det vert teke inn i ein del kommunar og regionar som synest dette er spennande. Ein kommune her i Telemark har lukkast godt med dette, noko som viser at ein kan nå langt i dag, sjølv om ein har alle desse såkalla infrastrukurelle faktorane mot seg, då tenkjer eg på Fyresdal, som er den minste kommunen i Telemark. Fyresdal er den kommunen som lengst frå eit større senter. Likevel har dei no ein veldig vekst både i næringsliv og i folketal gjennom at dei har tenkt som eg nett har nemnd: Vi fokuserar på kva vi faktisk har i staden for det som eg kallar «det evindelege gnålet» om kva bygdene manglar. Vi har ikkje nok diskotek, vegane er dårlege, osv., osv. Om vi heng oss opp i den måten å presentere staden vår på, så driv vi aktiv vaksinering av den komande generasjonen. Dei vil ikkje flytte til ein slik stad.

Vi lever i ei spesiell tid, der det med interesse, lyst og personleg ønskje og vilje står veldig sterkt. Det seier seg sjølv at då må ein bruke positive verkemiddel. Ein kan ikkje halde fram med maset om avstandar, fråflytting og elende, nedlegging og slikt. Det verkar ikkje.

HH: Fyresdal har klart dette?

DJL: Ja, der går det så det kostar etter, ikkje minst når det gjeld folketalet, det har jo flytta mange hollandske familiar dit. Tidlegare har mange nordmenn flytta frå Fyresdal, slike stader blir gjerne definert som «avkrokar» ellere med andre negative ord. Desse hollenderane kjem hit og opplever at dei har kome til paradis. Dei fokuserar på det staden har, det som fleire og fleire menneske i dag ser at dei manglar. Mange folk opplever at dei treng å ha rom rundt seg. Eg har jobba mykje med ungdom og bygdeutvikling, og det er i seg sjølv svært spanande.

Det har vore ein tradisjon for forskingsinstitusjonar å reise rundt og spørje kvifor ungdom vil flytte **frå** bygdene. Det kan jo vere interessant i seg sjølv, men det er like interessant å snu dette på hovudet, så vi har spurt byungdom om dei kan tenkje seg å flytte **til** bygda. Det viser seg at det er omtrent eit tilsvarande tal byungdom som kan tenke seg å flytte til bygda som talet på bygdeungdom som kan tenkje seg å flytte til byen. Bak begge resultata ligg det som eg var inne på om personlege ønskjer og interessar. Dei bygdeungdommane som ønskjer seg til byen, har ofte interessar som bygda ikkje kan tilby. Ofte er det knytt til ein urban livsstil med kaféar og liknande. Byungdomane som ønskjer seg motsett veg har det på same måten, dei har interesser som dei ikkje får oppfylt i byen. Deira interesse er meir knytt til rom, til natur, dyr og friluftsliv, og dei ønskjer seg til bygda. Vi ser flytting i begge retningar i dag, og det er viktig at bygdene er klar over at dette faktisk eksisterer, det er folk som er interessert i det ein har å tilby. Då er vår bodskap at du må bli best på det du har av ressursar. Du må ikkje bli best på det du manglar. Det er ein viktig bodskap, trur eg.

Strategien går då rett og slett ut på å samle folk lokalt, rundt bordet, og så få dei til å stille spørsmåla: Kva har vi her? Kva kan vi her? **Reindyrk det!**

Aktuell time 7. juni 2006

Share

Timen starta med **Leif Kvinlog**, rektor på Valle skule, som fortalde om resultata ved eksamen i fjor, der Valle skule kom på 14. plass på landsbasis og 1. plass i Aust-Agder. Her er oppslaget i Fædrelandsvennen: http://www.fvn.no/nyheter/setesdal/article370383.ece

Han kunne og fortelje at Sigrunn Askland no tek grunnfag i spansk for at skulen skal kunne tilby det når dei får den nye læreplanen frå hausten av. Då får dei og eit nytt fag som heiter Mat og helse i staden for Heimkunnskap. Frøydis Unneland og Anita Bakke skal ei veke på kurs til Lesvos med HiA for å lære om det nye faget og om mat ved Middelhavet og at skulle vidare til barneskulen sin grillkveld på Flateland camping denne kvelden.

**Dag Jørund Lønning** var neste mann ut. Han fortalde om arbeidet med bygdeutvikling i Telemark med vekt på Telemarkskua. Meir om dette finn du på heimesidene til Dyrskun, http://www.dyrskun.no/

Onsdag og torsdag er det ein konferanse om bygdeutvikling på Sirdal Høyfjellshotell. Her heldt **Arne Tronsen** i Setesdal Regionråd eit innlegg i dag om temaet sett frå næringsavdelinga i offentleg sektor si side. Valle radio gjorde eit opptak av dette før han reiste til Sirdal, og vi fekk manuskriptet, som ligg her på bloggen.

Til slutt i kveld hadde eg ein prat med **Ørnulf Hasla**, som også skulle på konferansen og halde foredrag om Hasla Sølvsmie og arbeidet dei har gjort for å få ein ny profil. Ørnulf er også leiar i Valle sentrumsforening, som hadde møte tysdag kveld og la planar for sommaren. Han fortalde litt om desse, mellom anna at sentrum vil verte stengt for trafikk på laurdagane i sommar, i staden vil ein lage langbord og gatetun i denne perioden.

**Kommunen informerer**

Her var det **Ingvar Nes** som var med. Vi snakka om

* Ferievikarsituasjonen
* Valle skule, karakterer og ombygging
* Hylestad skule, avslutning med syngespelet SkoterKnut
* Kulturskulen si avslutning måndag 12. juni kl. 18.00
* Kulturmidlar til lag og foreningar, til saman 200.000

**Tankar frå Bibelen**
Her kom Sissa Ringstad og hadde programmet denne kvelden.

Rett, plikt og lyst.

Share

Konferansen Gråberg eller Gull II
Sirdal 7/6 2006 **Av Arne Tronsen**

Det offentlege til teneste for utviklingsaktørane!
Det er menneske med idear som er gull verd!

Rett,plikt og lyst!
Som næringsmedarbeidar:
gjestfri – for nye tankar og vis vørdnad for det mennesket som tør take kontakt med deg
engasjert – dersom du i møte med «grunderen» ikkje syner engasjement i løpet av 2-3 minutt, kan du take livet av ein ide og hindre nyskaping i bygda di!

Rett,plikt og lyst!
Ver klår over at du som næringsmedarbeidar har ulike roller!
-Rettleiar?
-Rådgjevar?
-Forvaltar av kommunalt mynde?
-Gjev du tilskott?

Rett,plikt og lyst!
Roller- framhald:
Er organisasjonen liten, har du sannsynlegvis mange roller!
Kva «kan» kombinerast:
Rettleiar og tilskottsgjevar!
Rådgjeving bør du ikkje kombinere med ovannemnde roller!
Grunngjeving:
Du får for mykje makt over det mennesket du gjev råd!
Ønske om suksess på andres vegne kan gjere deg ugild.
Du tek for sterkt eigarskap til andres idear!

Rett,plikt og lyst!
Kva så med rådgjeving?
De fleste som arbeider med næringsutvikling arbeider i små
organisasjonar.
Kvifor ikkje bytte kompetanse og kapasitet?
Kvifor ikkje nytte eksterne kompetansemiljø?
Eva-senteret i Kristiansand?
Kompetansedeling fører og til kompetanseheving!

Rett,plikt og lyst !
Kva så med rådgjeving? (framhald)
God rådgjeving i ein tidleg fase er ei god investering, men viljen til å betale for dette er låg.
Difor:
Ei avgrensa rådgjeving i ein tidleg fase med god offentleg finansiering!

Rett,plikt og lyst!
Den einskilde næringsmedarbeidaren har plikt til å vite om alle andre offentlege aktørar og kvar for virkemiddel som finst: Det viktige er ikkje å sleppe handa til «grunderen» før ei ny hand tek over!
.

Kva med nabokommunen?
Vi må ikkje vere redd for at nabokommunen lukkast i næringsutviklingsarbeidet sitt!
Dersom eg ser at ideen har mykje betre sjanse for å lukkast i ein annan kommune, lyt eg som rettleiar vere tydeleg på dette!

Rett,plikt og lyst!
Engasjement- ikkje eigarskap
Gjestfri for nye tankar!
Kompetansedeling fører til kompetanseheving!
Rolleavklåring.
Dersom du unner andre suksess og er tydeleg på det, risikerer du at andre unner deg og suksess!

Rett,plikt og lyst!
I Setesdal er hylstringen kjent for å vere full av tiltakslyst:

» I Hylestad, der er alle slik,
dei drustar seg , som var dei rike!
Stor» og velverde kjem dei inn,
-um dei eig kje pengar til garva skinn!

» Han er ein drøymar- det fær so væra,
Men eingong finn han vel sitt å gjera.
Og set han mål, vinn han visstnok fram
Og stend ikkje etter til spott og skam»
(Jon Bjørgulsson Rysstad)