Merkelapp-arkiv: dikt

Lyrisk på Setesdalstinget

Share

Setesdalstinget vart avslutta med ein flott middag i kveld, og då heldt Byglandsordførar Knut A. Austad ein fin tale som han avslutta med eit dikt. Dikt høyrer med i Setesdal, og Knut, som seinare på festen vart takka for mange år i samarbeid innan regionrådet (han tek ikkje attval), fekk stor applaus for talen sin. Etter maten spurde eg om å få legge diktet hans ut på bloggen, og dermed kunne dele det med dykk som les bloggen. Det fekk eg, og her er diktet:

Fire kommunar i Setesdal,
dei møttest på Hovden til Ting
for å drøfte framtid og felles mal
og å bygge ein einighetsring.

Det kan «kje ver lett å finne ut
med Kay og Bjørn og Bjørgulv og Knut
ei felles framtid og same veg
til framtidas Setesdal for deg og meg.

Slik sukka ein gamal og innfødd døl
som meinte han hadde beste løysinga sjøl,
ein som var lei av alt negativt mas:
Det blir tala og skriva for mykje fjas.

Nei, sukka dølen, de lyt liggje ihop,
så blir kommunane fylte med folk.
Nei, sukka dølen, ikkje klag og syt,
brett opp skjortearman, stå opp og skryt.

Ta tak i det gode, lat det vonde gå,
hald fram med å engasjere deg, slik som nå.
Me er enkeltkommunar, fire i tal,
men samla så er me Setesdal

Bjørnstjerne Bjørnson

Share

Det er Bjørnson-år i år, 100 år etter at han døydde. I sangkvelden tysdag vil eg ha songar av han som tema. Mange av tekstane hans vart til songar, ikkje bare Ja, vi elsker dette landet, sjølv om den naturleg nok er den mest brukte og mest kjende av songane hans. Det er omtale av songen på wikipedia, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Ja_vi_elsker Det er og omtale av songen Og reven lå under birkerot, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Og_reven_l%C3%A5_under_birkerot

Deichmanns diktregister får over sju hundre treff når eg søkjer på Bjørnstjerne Bjørnson, så det er nok å ta av. http://www.deich.folkebibl.no/cgi-bin/websok-dikt?mode=vt&ccl=%28%26quot;bj%C3%B8rnstjerne+bj%C3%B8rnson%26quot;%2fFO%29+og+%28lf%3dD%29&vavgrens=lftype,lf%3dD

Eg kjem difor til å leite på spotify etter songar av Bjørnson. Diverre er det ikkje alltid at tekstforfattaren er nemnt der, så eg må nytte meg av noko hjelp. Då kan denne lenka vere god: http://dikt.org/Synn%C3%B8ves_sang. Nederst på sida er det ei oversikt over ein del av Bjørnsons dikt.

Høvesdikt

Share

Å skrive høvesdikt eller leilighetsdikt er ein sjanger som eg har hatt glede av å halde på med i mange år. Det er ikkje få konfirmasjonssongar, bryllaupssongar eller songar til ein 50-årsdag eg har laga. Ånund K. har spurt om eg ikkje kunne samle dei og lage ei bok av dei. Kanskje eg skulle gjere det, sjølv om eg til no ikkje har tenkt tanken ein gong.

Grunnen til at eg kom på andre tankar, var noko eg fann på Internett i dag:

Kva er eit høvesdikt? Høvesdikt (eller leilighetsdikt) er dikt som er skrivne for eit festleg eller minneverdig høve, av privat, halvoffentleg eller fulloffentleg karakter, for å kasta glans eller skapa ei stemning av høgtid, pondus eller pompøsitet. I Tønsberg i perioden 1840 til 1890 spelte denne diktinga ei så sentral og annleis rolle samanlikna med vår tid at vi har vanskeleg for å forestilla oss det. Studien har som tese at høvesdiktinga var den karakteristiske litterære ytringsforma i Tønsberg i den nemnde tidsrommet, så karakteristisk at den fungerte som ein hegemonisjanger innanfor ein unik lokal institusjon og som ein kollektiv og representativ sjanger for borgarskapet. Avhandlinga kan lesast som ein kultur-, litteratur- og teksthistorisk studie. Den kan også lesast som ein freistnad på regional (lokal) litteraturhistorieskriving. Studien er eitt av fleire produkt av prosjektet «Vestfold og litteraturen», som har sin basis i litterær regionalisme. http://www.kulturnett.no/nettressurser/nettressurs.jsp?id=T1465422

Wikipedia har også ein artikkel om emnet: http://no.wikipedia.org/wiki/Leilighetsdikt I den kjem det fram at slike dikt ofte er rosande, sjølv om dei kan innehalde kritikk. Songar til fødselsdagar vil jo gjerne vere på kjende melodiar og som regel vere rosande. Å sitje i eit selskap og syngje nidviser er sikkert ikkje det som skal til for å løfte stemning når folk er samla. Å formulere ros i bunden form er nok lettare.

Å tvinge språket inn i eit bestemt metrisk mønster kan vere ganske vanskeleg. Difor vil mange høvesdikt ha haltande rytme og rim. Men når det stemmer, då er det lite som er meir inspirerande. Difor har eg tenkt at eg vil prøve å dele med dykk nokre høvesdikt når radioen startar i 2009. Nokre vil eg skrive sjølv, andre vil eg finne i litteratur og på nettet. Så får vi sjå om det kan verte nokre program av det i det nye året.

Nydeleg dikt

Share

Det gamle året

Eg helsar deg
du gamle år
som kom med
reine, blanke ark,

kvar dag, kvar morgon
skein du ny,
og gav meg livsens
djupe mark
å vekse i,

alt eg sådde
i din famn
eg haustar glad,

om mangt eit blad
er tårevått,
eg takkar av mitt
hjartes grunn
for gleda du meg gav.

Diktet stod i Fædrelandsvennen like før nyttår. Det er Svanhild Londal Lervik frå Kvinesdal. Ho har gjeve ut boka I berget det blå på Setesdalsforlaget, 30. oktober 2007 hadde eg eit program med dikt frå den boka. Sidan det har det stått mange dikt av henne i Fædrelandsvennen, eg må alltid lese dei når eg ser dei på debattsidene. Eg startar det nye året med å dele hennar dikt med dykk som les bloggen min.

Godt nytt år!