Merkelapp-arkiv: munnharpe

Rammeslag og Stev for dagen

Share

I dag sender eg gratulasjonar til Kirsten, Astri og Kari som står bak plata **Stev for dagen**. Dei fekk Norwegian Folk Music Award i klassa dokumentasjon for plata/ boka med 366 stev. Sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Stev_for_dagen

Gratulasjonane går og til Sigurd Brokke og Daniel Sandén Warg som fekk tilsvarande pris i klassen solo for plata **Rammeslag**. To av sju prisvinnarar var plater frå Setesdal. Hyggeleg å vite at vi har brukt dei ein del i Valle Radio siste året. Her er omtale av hendinga i Fædrelandsvennen: http://www.fvn.no/kulturpuls/musikk/article518428.ece
http://www.fvn.no/kulturpuls/musikk/article518564.ece

Eg har ikkje samlinga her i Mandal, men eit dikt frå stevdatabasen med tema **haust** kan eg gje deg i kveld:

Ein vene haustdage rein å klåre,
kan mei ell vårdagjen gjer meg såre.
Dei bleike litin kring nutan blå
gjev me allstøtt mykje å tenkje på.

Fleire stev finn du her: http://www.folkemusikkarkivet.net/agder/index.html

Folkemusikk og utøvarar

Share

Folkemusikk og folkemusikkutøvarar i Noreg / redaktørar: Andreas Bjørkum … [et al.]. – Oslo : Notabene , 1996-2006 – 2 b. Band 1 / redaktørar: Jarnfrid Kjøk og Magnar Sundt. – Cop. 2006. – 199 s. : ill. ; 27 cm ISBN 978-82-482-0171-7 (b. 1) (ib.)

Dette var ei bok Lisbeth snakka om i sendinga. ei bok som ho har på biblioteket. Boka kom ut i 2006 og er ein antologi med åtte fagartiklar. Boka har desse kapitla:

Tor Erik Jenstad: Nemningsbruk i folkemusikken
Bjørn Aksdal: Instrumentene
Gunnar Stubseid: Eg skal lære deg stille, men ikkje å slå
Dagne Groven Myren: Vokal folkemusikk
Bjørn Aksdal: Slåttene på valig fele
Tor Stallvik: Om bygdedansane
Oer Åsmund Omholt: Hardingfeleslåttene
Jan Ling: Folkemusikken i europeisk perspektiv

Ein rask titt i boka fortel at fleire av utøvarane frå Valle er nemnde. Ein blir og fjetra av biletstoffet, det er utsøkt, både foto og teikningar. For ein som ikkje kjenner så mykje av miljøet utanfor Setesdal er det interessant å sjå breidda som boka dokumenterer. Og artiklane gjer at stoffet vert variert, ein plukkar litt her og der og tenkjer: Det må eg få lese seinare. Så blar ein eit par sider fram og finn meir interessant å lese. Anekdotar og små forteljingar illustrerer poeng som forfattaren vil ha fram. I artikkelen om opplæring skriv Gunnar Stubseid:

Ein del av fossegrimtradisjonen frå Telemark og Setesdal har eit spesielt drag: Fossegrimen gjer eit eller anna med hada eller fingrane til spelemannen. Om spelemannen Olav Faremo heiter det: Det var fossegrimen som lærde Olav til å fele. Han var til med han tvo gonger. Fyrste gongen vreid han lislefinger or led på venstre hondi. Olav kunne sveive han plent som han vilde sidan. So var han til med han att i Farøyi. Då vreid han hendene hans, so fingrane på vinstrehondi krøktest etter strengjene og etter bogen på høgre. Men han sov, Olav, med dette gjekk til. Sidan var han ovspilemann.

Med slike soger spreidd utover i boka, vert ho meir enn vanleg interessant å bla i. Du finn henne på biblioteket om ho ikkje er utlånt.

Munnharpa nr. 32

Share

I posten i dag låg årets siste nummer av Munnharpa, bladet til Norsk Munnharpeforum.
http://www.munnharpe.no/Norsk_Munnharpeforum.html

Bladet har eit omfattande referat av Veronika Søum frå Munnharpefestivalen i Setesdal 22. og 23. september, rikt på biletstoff er det og.

I tillegg er det informasjon om kor ein kan kjøpe den nye doktoravhandlinga om munnharper, Gjermund Kolltveit: Jew’s Harps in European Archaeology.

Du finn og referat frå årsmøtet i Norsk Munnharpeforum. I tillegg er det ein artikkel kalla På innsteg hos Arvid Myre. Endeleg er det minneord om munnharpesepelemannen Rune Åserud og som vanleg ein artikkel av formann Svein Westad. Bladet fortel og at John Melhus vart attvald som medlem i valkomiteen for eit nytt år.

John har vore ein strålande medhjelpar i Valle radio når vi vil ha munnharpeprogram. Etter festivalen har han hatt to program, det siste saman med Sigurd Brokke. Vi kjem tilbake med meir stoff om munnharpe seinare. John har lova å skrive eit lite referat frå desse to programma.

Munnharpefestivalen på Rysstad denne helga

Share

I dag startar Munnharpefestivalen 2006. Her er programmet:

**Fredag 22. september**
Kl. 18.00 Frammøte, registrering.
Kl. 20.00 Opning av festivalen, konsert med Bjørgulv Straume og Sigurd Brokke.
Kl. 22.00 Munnharpepub fram til kl. 01.00.

**Laurdag 23. september**
Kl. 10.00 – 12.00 Kurs for nybyrjarar og vidarekomne, munnharpesmedane etablerar seg
utanfor Soknehuset.

Kursoversikt:
Nybyrjarar ved Sigbjørn Solbakken og Bernhard Folkestad.
Setesdalsspel for vidarekomne ved Ånon Egeland.
Irsk speletradisjon for vidarekomne ved Per Helge Alnes.
Samspel med seljefløyte,langeleik og hardingfele ved Svein Westad

Kl. 12.00 – 13.00 Matpause.
Kl. 13.00 – 16.00 ”Munnharpesafari”. Rundtur til kjende munnharpekjelder i Hylestad. Stopp ved munnharpemonumentet i Valle. Avslutning hos Folke Nesland i Bykle.

Kl. 16.00 – 17.00 Kursa held fram.
Kl. 17.00 – 19.00 Årsmøte i Norsk Munnharpeforum.
Kl. 20.00 – 21.00 Festmiddag.
Kl. 21.30 – 22.30 Munnharpekonserten.
Kl. 23.00 – 24.00 Nattkonsert i Heddisstoga med ”utandals-Setesdøler ”.

Munnharpepub i Soknehuset til kl 01.00.

**Prisar:**
Festivalpass – alle arrangement med unntak av konserten i Heddisstoga: kr 300,-
Enkeltkonsert: kr 100,-
Kurs – inkludert leige av munnharpe: kr 200,-

Påmelding til jomelh@online.no

http://www.munnharpe.no/nmf_festivalar.html

Jon Melhus var i studio tysdagskvelden og fortalde om opplegget og spelte munnharpemusikk av Bjørgulv Straume, Ånon Egeland og Svein Westad i programmet.

Kveldens sending 7. september 2006

Share

Så er første sendinga i haust over. **Nyhetstimen** måtte justerast litt i høve til kva eg hadde tenkt, men Tom Arild Homme var innom og fortalde om verknadene flaumen sist måndag hadde på Otra. Det vart rive opp mykje sediment og krypsiv som enda i Byglandsfjord. Flaumen tok også den lensa til ein million som skulle hindre krypsiv frå å kome inn i tunnellen til Hekni kraftverk. Andre delen av nyhetstimen var Jon Melhus i studio og fortalde om tur til verdsfestivalen for munnharpe, som var i Nederland i sommar og der han og Gunnar og Johanna Solheim hadde vore med frå Setesdal. Jon spela og noko munnharpemusikk og vi snakka om ulike typar munnharper som han synte fram og spela litt på. Til slutt kom vi inn på den norske munnharpefestivalen som skal vere på Rysstad fredag 22. og laurdag 23. september.

**Kommunen informerer** var ved den nye rådmannen, Arne Tronsen. Han hadde lensmann Knut H. Nomeland med seg i studio og vi prata om kriseleiing, som flaumen hadde fått kommunen til å teste. Dei hadde ikkje etablert formell kriseleiing, men hadde likevel fått øve på noko av det som ville vere naturleg i ein reell krisesituasjon. Heldigvis gav regnet seg og dermed slapp ein dei grovaste skadene.

Knut H. Nomeland fortalde og at dei no hadde gått gjennom brannen på Hovden med kriminalteknikarar og funne ut at den hadde starta i ein elektrisk handturkar og så spreidd seg til resten av huset.

Til slutt fortalde Tronsen at no er det tid for lønsforhandlingar og budsjett for neste år, og at mykje tid no vil gå med til dette framover.

**Tankar frå Bibelen** var ved Bjørgulv T. Berg, som hadde fått med seg Knut Svein Dale frå Normisjon i programmet.

Munnharpebølgen

Share

Dette er hovudtittel på ein artikkel om munnharpa av Hans-Hinrich Thedens på Norsk Folkemusikksamling, UiO. Undertittelen er **Rekonstruksjon og innovasjon i gjenopplivelsen av et tradisjonelt instrument.**

I denne 10 sider lange artikkelen går han inn på nokre element som var viktige når munnharpa fekk sin renessanse i Noreg. Her var folk i Setesdal viktige medspelarar. Han nemner Knut Gjermundson Hovet, fødd 1897, den siste munnharpesmeden i Setesdal. Vidare kjem Torleiv H. Bjørgum, Andres K. Rysstad, Knut Tveit, Mikkel Kaavenes, Bjørgulv Straume, Åni Rysstad og Folke Nesland på rekke og rad. I tillegg presenterer han namn frå andre stader i Noreg. Sjå
www.uio.no/studier/emner/hf/imv/MUS4010/v06/Munnharpebølgen.doc
Eg skreiv om dette 8. august, sjå http://tinyurl.com/glpab

I sommar var det munnharpefestival i Nederland, og 22. og 23. september samlast munnharpefolka igjen på Rysstad. Fredagskvelden er det konsert med Bjørgulv Straume og Sigurd Brokke, og i tillegg til kurs på laurdag skal dei på Munnharpe-safari i Setesdal. Jon Melhus fortel at dei fyrst tek ein tur i Hylestad, så stoppar dei ved munnharpemonumentet i Valle før turen endar i Bykle. Så dreg dei heim att til Rysstad for å avslutte festivalen. Det heile kostar 300 kroner. Du som er interessert i munnharpa, bør få det med deg. Ta kontakt med Jon Melhus om du vil vite meir.

Skattar i Valle 6 – Tusenårsmonumentet

Share

Tusenårsmonumentet i Valle som står på skuleområdet like ved Riksveg 9, er laga av Bjørgulv Bjørgum. Han nytta ei av Bjørgulv Straume sine munnharper som modell og forstørra den opp 50 gonger. Den er laga av
5 mm rustfrie stålplater og er 3,40 m lang og 1,35 cm brei. Munnharpa veg 330 kg, og står oppført i Guiness Rekordbok. Her finn du og bilete. Sjå http://home.no.net/bstraume/hovedside.htm

I Valle radio har me hatt mange program med munnharpe som tema. Som oftast har Jon Melhus vore saman med meg om desse programma, men Bjørgulv Straume og Sigurd Brokke har og vore med. Når munnharpespelarane er i studio, får vi som oftast levande musikk i tillegg til platene dei har med. Det gjev programma ei ekstra nerve.

Hans-Hinrich Thedens, Norsk Folkemusikksamling, UiO, har skrive ein interessant artikkel som han har kalla **Munnharpebølgen**. Sjå www.uio.no/studier/emner/hf/imv/MUS4010/v06/Munnharpebølgen.doc
og om du er interessert i munnharpe, bør du lese den.

Her drøftar han den revitaliseringa som har skjedd. Munnharpa har blitt eit instrument å rekne med på andre stader enn ved utdeling av Spellemannspris og som symbol på bokverket Norsk Musikkhistorie. Gode musikarar og dyktige instrumentmakarar gjekk saman om å skape instrument som møtte dei krav som musikken stilte. Truleg er Valle radio aleine om å ha program som presenterer munnharpa slik me gjer, kanskje me og bør få ein liten lut i denne revitaliseringa.

Denne vekkinga er grunnlaget for tusenårsmonumentet i Valle, og til hausten skal det vere ny festival for munnharpa i bygda vår.

Men om det får eg skrive ein annan gong.

Landskappleiken 2006 Beitostølen Del 3 Munnharpe

Share

Setesdal har dei siste åra hatt gode resultat i denne klassen. I år finn vi denne lista:

**Munnharpe senior**
1. Tom Willy Rustad, Ringebu Spelmannslag – 126
2. Jon Elling Buen Garnås, Spelemannslaget Bøheringen – 115
3. Hallgrim Berg, Ål spel- og dansarlag – 113
4. Arnt Magne Haugen, Ringebu Spelmannslag – 112
4. Sigurd Brokke, Setesdal spelemannslag – 112
6. Rolf Karlberg, Øystre Slidre spel- og dansarlag – 111
7. Thov G. Wetterhus, Numedal spel- og dansarlag – 107
8. Øystein Monsen, LfS – 106
9. Atle Tjønnås, Spelemannslaget Bøheringen – 94
10. Bjørn Sverre Kristensen, Hedemark folkemuskklag – 91

**Sigurd Brokke** er den setesdølen som har vore mest aktiv munnharpespelar på landskappleikane dei siste åra. Her er ei liste over resultat han har fått:

2002 Vågå – 2. plass
2003 Gjøvik – 1. plass
2004 Eidfjord – 1. plass
2005 Røros – 2. plass
2006 Beitostølen – 4. plass

Vinnaren i 2005 og 2006, Tom Willy Rustad, har vore lærar på folkemusikklina i Valle, men er no busett i Sør-Fron. Her er lenke til gruppa Kvarts, som har informasjon om han: http://www.kvarts.no/?go=omoss