Merkelapp-arkiv: scooter

Samhald i bygda

Share

Gravferda i dag vart ei sterk markering, i alle fall om ein skal døme etter alle bilane som stod parkerte utanfor Valle kyrkje. På dei åra eg har budd i Valle har eg aldri sett så mange bilar utanfor kyrkja, dei stod i to rekker langs vegen nesten sør til Rike.

Så var det jo og ei meiningslaus hending. Åsmund Homme var i sin beste alder, no sit kone og son att aleine etter ei ulukke som skjedde då han var på veg for å ordne i stand til ei samling hyttenaboane skulle ha i påska. Sjølv om dei hadde teke alle vanlege tryggingsreglar i bruk, gjekk det galt.

Truleg tenkjer dei fleste at det like gjerne kunne vore ein sjølv, det er vanleg å bruke scooteren når ein er på hytta i påska.

Samhaldet i bygda er sterkt, noko som ikkje minst kjem til uttrykk i ein situasjon som dette. Sjølv om han hadde budd i Kristiansand i mange år, var ikkje nærleiken til Valle borte, korkje for han eller for resten av familien. Difor var det klårt at grava skulle vere i Valle.

Scooterkveld

Share

Tysdag 26. februar var kommunestyresalen i Valle stappfull av folk som var interesserte i å høyre om snøscootertematikken og det nye framlegget til reglar for motorferdsle i utmark.

Trond Støle helsa velkommen og fortalde at han hadde vore på tur med NRK i heia for å syne kor viktig snøscooteren er for folk i bygdene. Ordføraren og Torleiv Løyland hadde og vore med, og Torleiv starta den kulturelle delen av arrangementet med kveding. Deretter helsa ordførar Bjørgulv Sverdrup Lund velkommen før Sigurd Brokke og Daniel Sandén Varg spela Fanten (Sigurd på munnharpe) og Reisaren (Daniel på hardingfele).

Deretter kom Steinar Kyrvestad som representant for USS, som har 80 medlemskommunar i 15 fylke. Nettadressa er utmark.no, og kommunane er frå Troms i nord, til Hægebodstad i sør. USS er heilt usamde i at ein skal forby rekreasjonskøyring, at mynde skal gjevast til fylkesmannen, og SNO må ikkje få politimynde.

**Rekreasjonskøyring**
DN: Rekreasjonskøyring får store konsekvensar for naturen.
USS meiner at det bør vere areal for rekreasjonskøyring. Men mange land vi kan samanlikne oss med har sagt ja til slik køyring.

Steinar gjekk gjennom andre argument som USS har mot DN sine synspunkt. Men USS er samde med at ein kan bruke Plan- og bygningsloven, og gje mynde til kommunane, ikkje til fylkesmannen, som DN vil. Kommunane kan lage motorferdsleplan og styre via desse.

**Jon Olav Alstad**
er leiar av SNØFOR. Oslopressa har ikkje hatt oppslag om dette, men i distriktsavisene har det vore mange og store oppslag. Interessa er større enn i EU-kampen. Men det er mange utfordringar i å få sentrale instansar med på laget.

SNØFOR meiner at motorferdsle i utmarka skal ha restriksjonar. Sidan 1987 har dei arbeidd for å få på plass planar. Vi bør unngå dispensasjonar, slik at vi kan får vite kva rammene er. Stortinget har sagt at kommunane har best kompetanse på på arealbruk. Fylkesmannen har rett til å til å overprøve vedtak. Det gjeld til og med om ein vil bygge atomkraftverk. Då er det rart at snøscooteren skal vere farlegare.

Er det slik at kommunane sine dispensasjonar har auka svært mykje? Men SNØFOR meiner at DN har brukt dei talla som bygger opp under sin argumentasjon og har brukt mykje tid for å gå imot dei tala. Det bør ikkje vere slik at Oslo, Lierne og Valle skal ha same praksis i denne saka.

Eit anna tilhøve er det at snøscooter skal verte handsama som andre motorkøyretøy, men det er jo stor skilnad på skoter og firehjuling eller helikopter.

Snøscooter og dyreliv er eit anna kontroversielt tema. Dette har SNØFOR også andre synspunkt på enn DN. Det er av dei ikkje registrert negative endringar i dyrelivet som følge av snøscooteraktivitet.

Canada står for 90% av salg av snøscooter. 10% går til Norden, mest i Sverige og Finland. Men Noreg er interessant fordi våre scootere har moderne teknologi, og vi var første land til å ta inn 4-takts-motorar. Men støy er eit problem som stadig vert nemnt. Nye scooterar bråkar mykje mindre. Løysinga vil neppe vere å forby, det må vere betre å kontrollere.

Snøscooter set ikkje merke i naturen. Den har mindre marktrykk enn ein skiløpar.

Men folk flest er mot snøscooter, seier media. Difor spurde SNØFOR folk i kommunar der det snøscooterbruk. Der er forståinga for å skjøne bruken av snøscooter høg.

4% brukar snøscooter i fritida. Det har det vore dei siste åra. Bruk av andre køyrtøy har auka mykje meir.

Nyttekøyring bør vere leiekøyring. Men det er ikkje lett for folk å ha leiekøyrar ein heil dag, jfr. artikkelen i Aftenposten der Olav K. Hovet var intervjua.

Sikkerehet er og viktig, det har ein ikkje tenkt mykje på. Fjellsikring er og eit tema her, ingen har tenkt på det. Korleis kan ein løyse det om snøscooterparken forsvinn. Men korleis kan ein leite etter folk om folk ikkje har lokalkunnskap og erfaring med å køyre i fjellet? Helikopter kan ikkje løyse dette i dårleg ver.

SNØFOR vil ha eit løypenett der det er lovleg å køyre og der ein ikkje treng dispensasjon. Sjølvjustis utviklar seg ganske fort, fordi klubbmedlemmene er opptekne av å ta vare på retten til å ha ei slik løype. Medan dei før hadde uregistrerte snøscooterar i Hattfjelldal og kjørte ulovleg, har trenden no snudd etter at ein fekk lovlege løyper. Då blir større område fri for motorferdsle. Støyen blir kanalisert inn i desse områda.

SNØFOR vil heller stille krav til scooteren, det gjer dei i andre land. Dei vil og arbeide for at sikkerheten skal verte betre. Klubbane kan hjelpe med ei rekke av dei kontrolloppgåvene som er aktuelle.

Gjennomsnittsalder på snøscooterkjørarar er 42 år. Det blir ikkje mykje tullekjøring av så vaksne folk.

Det kom inn 1000 svar på høyringa, det er rekord i ei slik høyring. Over 70% av alle kommunar har vore samde med USS og SNØFOR.

Etter første timen var det pause, der folk kunne ta ein tur ut og strekkje på føtene og prate saman.

Snøscooter-møte

Share

Valle Radio har mest sidan starten vore oppteken av snøscooter, og vi har hatt mange sendingar frå scootercross både i Noreg og i utlandet. Difor er det naturleg å sende frå folkemøtet som Hylestad snøscooterklubb held tysdag klokka 18 i kommunestyresalen i Valle.

Her er ei aktuell lenke i samband med dette:
http://www.agderposten.no/article/20080224/LOKAL8/684617982/1007 Lenka er til eit intervju i Agderposten med Kjell Ove Tveiten.

Her er lenke til oppslag i Aftenposten med intervju med Olav K. Hovet. Det er mange debattinnlegg i tilknytning til denne artikkelen: http://forbruker.no/hyttemagasinet/article2241790.ece

Sjå elles tagen under dette innlegget. Den fører til anna eg har skrive om scooter, mellom anna om programmet på møtet tysdagskvelden.

Snøscootersending

Share

Tysdag etter vinterferien skal det vere eit folkemøte i høve snøscooterpolitikk. Det skal vere i kommunestyresalen. I går var Trond Støle innom for å spørje om det kunne vere aktuelt å overføre det i Valle Radio. Sjølv om det går ut over tysdagssendinga som eg pleier ha, var det ikkje vanskeleg å svare ja på det spørsmålet. Det er ikkje mange saker som engasjerer så mykje som snøscooterpolitikk i Bygde-Norge, og Valle er ikkje noko unntak.

Til folkemøtet kjem leiaren i styret for SNØFOR, sjå http://www.snofor.no/menu/4/ Han heiter **Jon Olav Alstad**. 39 åringen frå Stjørdal er tidligare stortingsrepresentant for Arbeiderpartiet. Nå er han næringsdrivande med gardsbruk som sin hovedgeskjeft. Sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Jon_Olav_Alstad

I tillegg vil **Steinar Kyrvestad** vere med, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Steinar_Kyrvestad Han er leiar i Utmarkskommunenes Sammenslutning. Sjå http://www.lundogco.no/no/USS/ Der kan du og finne informasjon om seminar og landsmøte som dei skal ha etter påske i Bodø.

Endeleg vil **Åse Ingebjørg Homme** vere med på møtet, ho er lokal leiar i Bondelaget, som sentralt har gått inn for det nye framlegget til lov om motorferdsle i utmark, der snøscooter som privat køyretøy vert pålagd svært sterke restriksjonar.

Møteleiar vert **Trond Støle**, som er ny leiar i Hylestad Snøscooterklubb frå i år.

På grunn av dette møtet, vil eg flytte tysdagssendinga til mandagskvelden. Onsdagskvelden er det kommunestyremøte, som vanleg siste onsdag i månaden.

Påskensending og scootersesong

Share

Påskesendingane nærmar seg og vi har starta å tenkje på dei. Den som tenkjer mest, er nok Helge Dahle, som skal ha ansvaret i år og. Men han har fått med seg gode hjelparar og har tru på at det skal gå bra. Det er eit problem at han er i Sør-Korea i denne førebuingstida, han reiser dit ein av dei fyrste dagane og kjem att like før påske. Difor må ein del av planlegginga ordnast pr. distanse. Heldigvis har vi epost og sms og dei går jo verda rundt. Helge er oppteken av å få innspel og idear. Eg kan formidle dei om du sender til meg på adresse harhaugl@gmail.com.

Vi står framom ei oppgradering av det tekniske utstyret i radioen. Det beste hadde vore om vi fekk det i orden til påske.

Men det er ikkje bare i planlegginga av radiosendingar at påsken nærmar seg. Påsken er høgsesong for bruk av snøscooter når ein skal på fjellet. Å få bruke snøscooter er ein viktig føresetnad for å kunne besøke hyttene ein har på fjellet vinterstid. Når det er ein meter med snø på taket, er det gått å sleppe å gå på ski ei mil eller to inn i fjellet. Eg trur nok Erna Solberg opplevde noko av trongen for å kunne nytte dette unike køyretøyet då ho var med ordførar Bjørgulv Sverdrup Lund på Austeheia. Eg ville gjerne hatt Bjørgulv med til å fortelje om dette i Valle Radio onsdag, men då eg ringde han, var han oppteken og bad meg leggje att namn og telefonnummer, så skulle han ringe tilbake. Sjølv om eg prøvde to gonger, ringde han ikkje tilbake, så du gjekk glipp av den samtalen i radioen onsdagskvelden.

I gårsdagens Aftenposten var det ein stor reportasje som eg reknar med er generert av turen til Bjørgulv og Erna. Det er Olav K. Hovet som er hovudperson der, og han presenterer nokre av grunnane til at folk i fjellbygdene har eit anna syn på snøscooter enn folk i sentrale strok austanfjells. Her er lenke til den artikkelen: http://forbruker.no/hyttemagasinet/article2241790.ece

Erna har og skrive om turen på bloggen sin. Ho har nokre bilete, men ikkje mykje tekst. Du finn bloggen hennar ved å gå til Valle kommune sine nettsider: http://www.valle.kommune.no

Motorferdsle i utmark

Share

I avisa Setesdølen fredag 5. oktober var det eit oppslag om at Valle mållag refsar Valle kommune for språket i uttalen til Ny lov om motorferdsle i utmark. Mange veit ikkje at dei kan gå inn på sidene til Valle kommune og finne informasjon om uttalen der. På nyhetssidene ligg uttalen som formannskapet vedtok midt i september, og den er nesten lik det som kommunestyret vedtok sist i september, det er bare hengt på litt til etter forslag frå ordføraren.

Eg gjekk inn og klipte det ut frå kommunen si side, slik at du som les bloggen skal få høve til gjere deg opp di eiga meining. Er dette dårleg nynorsk?

**Nytt regelverk for motorferdsle i utmark – høyringsuttale**
Forslag til nytt regelverk for motorferdsle i utmark vart handsama i formannskapet 12.9. Forslaget vart samrøystes vedteke, og kommunestyret handsamar saka i neste kommunestyremøte. Les høyringsuttalen nedanfor
Snøscooter

1. Bakgrunn for høringsuttala:

Valle kommune har 1333 innbyggarar og om lag like mange kvadratkilometer utmark. Av dette framgjeng at utmarka, og utnytting av denne, har hatt og har stor betyding for busetnad og innbyggarar i Valle Kommune. Dette høve seg som del av primærnæring, utøving av jakt og fiske, ressurs for reiselivsnæringa etc. Utmarka og bruk av denne er på slik måte ein av dei viktige pilarane for eksisterande busetnad og for det kontinuerlige arbeidet med å auke tilflyttinga til kommunen.

I seinare tid har kommunen vidare gjort ei strategisk satsing på å nytte utbygging av fritidsbustader som eit av satsingsområda innanfor næringsutvikling, og det byggast i dag om lag 100 nye einingar i året. Det er ei målsetting at dette talet skal aukast, og innaføre strategiske arealplanar (juridisk bindande og ikkje juridisk bindande planar) er det lagt opp til ei ekstensiv utbygging med eit potensiale for 4 – 5 000 einingar. Langt dei fleste av desse ligg med direkte kontakt med veg, men ein del har ikkje bilveg og ein andel av desse igjen ligg meir enn 2,5 km frå brøyta veg. I tillegg ligg eit forholdsvis stort tal av eksisterande fritidsbustader med lik eller større avstand som det overnemnde.

I ljos av det overnemnde er det heilt klart at Valle Kommune sine interesser for bruk og vern av naturverdiane i utmarka, omfattar svært krevjande interesseavklåringar og krevjande faglege vurderingar. Ein ser i slik samanheng viktigheit av gode og tydelege styringsverktøy gjennom eit sterkt lovverk og nasjonale interessedefinisjonar. Likeeins er det viktig at forvaltning og avgjerslemynde leggast til eit lokalt plan.

Motorferdsle i Valle kommune handlar i stor grad om bruk av snøskuter. I tillegg har det i seinare tid blitt meir aktuelt å sjå på tilhøva rundt bruk av firehjuling. Utanom i samband med skogsdrift, er anna motorisert ferdsle nesten fråverande.

Bruk av motoriserte framkomstmiddel i Valle kommune har slik ein ser det fire aspekt, beroande på brukergrupper og areala som blir nytta.

1. Lokale brukarinteresser.

2. Transport til eksisterande og nye fritidsbustader i felt.

3. Reiseliv og næringsføremål.

4. Ferdsel i verna område.

Utdyping av desse fire punkta samt drøfting av forvaltningsnivå og forvaltningsprinsipp, dannar grunnlag for denne høringsuttala.

2. Utdyping av tema:

2.1 Forvaltningsprinsipp og nivå.

Langt den største delen av Valle Kommune består av utmark og nytt regelverk vil då gjørast gjeldande for store delar av dei areala innbyggarar og tilreisande i Valle disponerer. Dette forsterkast ytterlegare dersom ein oppfattar snødekt innmark som utmark. Regulering av motorferdsle må av dette sjåast som ein del av den heilskapelege arealforvaltninga i kommunen, på lik line med anna arealbruk. Kommunens reiskap i slik samanheng kan være overordna arealplanar, og ulike temaplanar som vedtakast av kommunestyret. Etter slik metode vil ein kunne fange opp verdiar og ulemper, sett i ljos av og opp mot all anna arealbruk i kommunen. Slik vil ein kunne gjere ei god og heilskapeleg vurdering av krevjande interesseaveiningar og eventuelle faglege konfliktar.

Valle kommune understrekar vidare at avgjersler etter lova må forankrast nær brukarane. Dette for å underbygge det lokale sjølvstyret, og for å oppnå forståing og dempe potensiale for konflikt med innbyggarane i dei einskilde kommunane.

Slik tanke ligg til grunn for dei forvaltningsmessig prinsippa ein utøver ved arealforvaltning etter Plan- og bygningslova (Plb). Valle kommune meiner regelverk for motorferdsle bør leggast opp etter dei same prinsippa, der forutsigbar planlegging, konsekvensutredningar og medverkad frå lokale interesser og overordna organ står sterkt. På lik linje med planprosess i Plb bør overordna mynde kunne gripe inn (med motsegn) i dei tilfelle nasjonale eller regionale interesser er skadelidande. Dette kan t.d. omhandle omsyn til nasjonalt viktig viltbestandar, sårbar/sjeldan flora og nasjonalt viktige landskapsrom/lansdskapsområde. Ei slik vurdering må da knyttast til konsekvensane av spesifiserte tiltak vurdert mot definerte naturverdiar. Til dømes vil barmarkskjøring då kunne vurderast med anna utfall enn kjøring på snødekt mark.

Ved ei lokal vurdering vil det være lettare å vurdere konsekvensar (positive og negative) for ulike interesser, som t.d. ulike former for satsing på turisme og reiseliv. Motorferdsle kan i så høve verke veldig forstyrrande for ein del av næringa, samstundes som det kan være ein viktig del av andre greiner av slik næring. Til saman må dette foreinast i løysingar som er til gode for utvikling av bygda Valle, og som tek omsyn til dei naturverdiane kommunen skal forvalte.

Valle kommune vil presisere at heilskapeleg og lokalt forankra forvaltning er særs viktig i kommunar med sterke brukarinteresser.

2.2. Lokale brukarinteresser.

– Innbyggarane i Valle sin bruk av motorisert framkomstmiddel (i hovudsak snøskuter) på eigen eigedom, ved transport til eigne driftsbygningar og fritidsbustader og som verdifult rekreasjonselement.

Brorparten av innbyggarane i Valle er grunneigarar med større eller mindre eigedommar på heia. Desse har ein sterkt forankra bruk av utmarka, med grunnlag i tidlegare tiders driftsformer og utnytting av ressursane. Dette er etter Valle Kommune si oppfatning utøving av lokalt friluftsliv, som ved rett gjennomføring ikkje treng å skape konflikter med andre brukarinteresser eller konflikt med verdifullt dyreliv og naturressursar.

Valle kommune forfektar sjølvsagt ikkje at også slik køyring må underleggast omhyggeleg vurdering før løyve, men slik vurdering kan med fordel gjerast, som understreka tidlegare i uttala, i samanheng med løypeplanar og som del av ein heilskapeleg planmessig arealforvaltning.

2.3 Transport til eksisterande og nye fritidsbustader i felt.

Valle kommune har fritidsbusetnad i felt med større avstand enn 2,5 km til nærmaste brøyta veg, og ein ser her i dag ein utstrakt bruk av snøskuter. Felta har i stor grad sumarvegar, og motorferdsle på barmark er derfor ikkje aktuelt å problematisere i høve til desse. Leigekjøring med skuter, slik DN skisserar, kan i noko omfang være høveleg ved transport til desse felta. Ein ser likevel vanskar med å gjennomføre slik ordning, grunna dei store sesongmessige variasjonane. Ein ser det som lite sannsynleg at leigekjørar kan klare å dekke behova i periodane med stor belastning, typisk då vinterferiane og påska, og samstundes ha næringsgrunnlag for resterande deler av sesongen. I så fall må det innførast andre økonomiske incentiv for å bygge opp under næringa.

Valle kommune er klar over utfordringane som ligg i at mange hytteigarar disponerer eigen snøskuter, og potensialet som då oppstår for ulovleg kjøring. Ein er likevel av den oppfatning av at ulovleg kjøring med snøskuter må motverkast med andre tiltak.

2.4 Reiseliv og næringsføremål

Regelverket må differensierast slik at ein kan finne løysingar for naturbasert reiseliv og nye næringsvegar som supplement til tradisjonelt jordbruk. Sjølvsagt med same grundige vurderingsgrad som nemnd sist i pkt. 2.2 og tidlegare i uttala.

2.5 Ferdsle i verna område.

465,5 kvadratkilometer av Valle kommune er omfatta av Setesdal Vesthei – Ryfylkeheiane Landskapsverneområde. Valle kommune ser at det her er gjort grundige vurderingar av nasjonalt viktige område, og stillar seg bak ein restrektiv og omhyggeleg praksis for forvaltning av desse og andre verna område.

2.6 Høve til uttale frå USS

Ein syner til sist til uttale frå USS. Valle kommune stør denne uttala i si heilhet, og uttala gjeve ovanfor må oppfattast som ein utdyping av USS sin utale, i høve til lokale forhold i Valle.

Scooter midt på sommaren

Share

Det er ikkje så lett å mobilisere til kamp for snøscooteren midt på sommaren. I dag fekk eg ein epost frå Britta Lise der ho skriv:

Fekk ei SMS melding på mobilen idag som eg sender vidare til deg.

» Hjelp oss i kampen for scooternes framtid,
gå inn på http://www.scooteraksjonen.com
ikkje svar på denne , men send den til alle scooterfolk du kjenner!!! »

Det er eit engasjert innlegg om å ta vare på retten til å køyre med snøscooter i utmark, som Direktoratet for naturforvaltning no vil ta bort.

Eg sender det vidare, de som les bloggen veit at dei fleste av Valle Radio sine lyttarar ikkje vil gå inn for ein slik regel. Sjølv har eg ingen personlege tilhøve til dette, men ser at i Bykle og Valle er scooteren ein viktig del av friluftslivet om vinteren. Det ville vere eit tap for svært mange om det vert teke bort.

To gonger i nyhetene

Share

To dagar etter kvarandre har Setesdal vore i nyhetene. Fyrst var det Jan Olsen sitt Cuba-prosjekt i går, i dag var det mindre hyggeleg, for dei leita etter gruppe tyske speidarar som ikkje kom fram dit dei skulle. Heldigvis synte det seg at dei hadde gått til ei hytte og var i god behald, men det var mange som var ute og leita etter dei før det vart konstatert at dei ikkje leid noko naud.

Fjellet er flott om vinteren, og folk køyrer i tusental frå Kristiansand til Hovden, og no etter kvart og til Brokke, for å gå på ski. Men om uveret kjem, er det ikkje til å spøkje med. Mange er det som har late livet i norsk vinter på fjellet. Difor er det godt at nokon vil ta den tøffe jobben det er med å rykkje ut og leite. Heldigvis er det lettare no, snøscooter gjer nyttig arbeid for alle som vil fram.

Lokalkunnskap er viktig. Difor er det naudsynt at folk i bygdene får høve til å halde den ved like. No når ein ikkje i like stor grad som før nyttar heia, er det lett for at denne kunnskapen døyr ut om ein ikkje på ulike måtar finn høve til å halde den ved like.

For nokre år sidan fortalde Knut O. Nomeland i Valle radio om korleis dei slo høy langt oppe på fjellet og la det i små høybuer. Når vinterføret kom, var det å dra innover med hesten for å hente høyet. Lange dagar i fjellet gav stor kunnskap om fjellet og stor respekt for naturkreftene. Dei som brukte heia på denne måten er snart ikkje mellom oss lenger. Margit Hovet fortalde i ein telefonsamtale på Open sending om korleis ho var på støylen ved Bossbu. Det er klart at dei som har slik erfaring veit mykje om fjellet både i godver og uver. Truleg er det uråd å bringe den kunnskapen vidare til nye generasjonar, for den kan ein ikkje få ved å lese, om dei no hadde skrive det dei veit. Den må ein lære ved å erfare det som ein kan erfare når ein opplever det.

Kor vil eg med det eg skriv no? Jo, eg meiner at jo mindre bygdefolk får kjøre i heia om vinteren (snøscooter), jo vanskelegare er det å halde oppe kunnskap som kan vere livsviktig når uhellet er ute og skigåande turistar ikkje kjem fram dit dei skal. Det er ein av grunnane til at politikken ein fører på dette området, ikkje er populær hjå bygdefolk. Nyttekøyring og faste løyper er vel og bra, men heia er mykje større og ein treng å vere kjent andre stader enn i dei faste løypene.

Så får eg gå ned av såpekassen min for i kveld. God natt til alle lesarar.