Setesdal og setesdølar 2021

Share

I går fekk eg årets utgåve av Setesdal sogelag sitt tidsskrift. Der var det mykje interessant å lese, så det blei så som så med skrivinga i dag.

Litt måtte eg jo også få med meg av NM på sykkel, men det var tungt regn og slett ikkje noko glede å sjå på korleis dei sykla forsiktig der vatnet rann i strie straumar i Vennesla både i og utanfor Otra. Det var jo eit høveleg namn på dagens vinnar, Tobias Foss vann i fossregnet.

Men eg las om Thor Lande, og der er det nok stoff til ein artikkel på Setesdalswiki, truleg er det fleire artiklar eg kan nytte som kjelder for mine meir leksikalske oppslag.

Denne gongen starta lesinga bakanfrå. Artikkelen om Thor Lande av Erik Kjebekk var interessant, og det same var Margit Løyland sin om Jon Løyland. Bjarne Nordgarden sin artikkel om Åraksbø meieri trekte fram eit tema som ikkje eg kjente til i det heile.

Kristian F. Olsen sin artikkel om faksane og Hallvard T. Bjørgum sin artikkel om rammeslåttane var tema eg hadde vore borti, men her fekk vi grundig og interessant utdjuping av tema.

Olav M. Holen sin artikkel Johans ladde og Gunnar skaut om pinsepredikantane Johannes Bakken, han som skreiv Langt inn på ville heii og Gunnar Lofthus syner saman med fleire av dei andre artiklane noko av kor djupe røter kristentru og kristenliv har i Setesdal.

Bladet har noko for den som likar å få litt grundigare stoff enn det som flyg forbi. Takk til dei som har gjort jobben med å lage bladet.

 

Milde og gode augo

Share

I artikkelen som Erik Kjebekk skreiv i Setesdal og Setesdølar om Thor Lande, siterer han Olav Skeie som skreiv om dei milde gode augo Lande hadde. Det har også Reidun, kona mi, sjølv om det eine auget akkurat no for tida har litt problem, det skal eg ikkje skrive om no, det fortalde eg om tidlegare.

Av og til lurer eg på om det er grunnen til at naboen helst vil ha henne på besøk kvar dag. Slik var det også i dag, då Torbjørn Greipsland kom innom ein liten tur, gjekk Reidun på nabobesøk. Vi sat ei stund og løyste verdsproblem, eller i det minste snakka om artikkelen på Setesdalswiki som eg nettopp hadde lagt ut. Den fekk eg frå Torbjørn og den handla om mannen som hadde den første bilen i Mandal.

Seinare i dag delte Thor Gunnar Hansen eit bilde av det som kanskje var den femte bilen i Facebook-gruppa Du vet du er fra Mandal når

Eg tenkte eg skulle gjere han oppmerksam på Torbjørn sin artikkel på Setesdalswiki, men har ikkje kome så langt enno.

Til vanleg har vi risgrøt på laurdag, og slik vart det i dag også. Helge er framleis i Oslo, og sjølv om han hadde sagt at han skulle kome tilbake i dag, utsette han det, så etter grøten tok Reidun ein tur  til Tregde Marina og fekk melk og litt anna til helga. Ettersom eg ville ha middagslur, stakk ho innom naboen medan eg sov.

Då eg var vaken att og ho var vel heime, sette vi oss ut og hadde kveldsmaten på terrassen. Då tok eg dette bildet av kveldssola som skein med milde gode augo mot meg på terrassen.

Kan være et bilde av 1 person og utendørs

Mangt og mykje

Share

Når Torbjørn Greipsland er på besøk, går samtalen om mangt og mykje. Han bur i Askim, men kvar sommar kjem han til sin barndoms by Mandal og buset seg på Kanten. Der har han ei campingvogn ståande heile året, og når veret er som det har vore denne sommaren, kan han nyte frukost i det fri med utsikt til Mandalswlva.

Torbjørn vaks opp på Greipsland og gjekk på gymnaset i Mandal. Sjølv om han er noko eldre enn Reidun og sokna til Holum, har dei mange felles kjende som eg ikkje kjenner, så av og til går praten langt over øyrene mine.

Men han har hatt mange stillingar innan kristelege organisasjonar, og der er eg meir på heimebane. Ein dag før han kom hit, hadde han vore på Evje og møtte Erik Kjebekk og nokre andre kjenningar.

Vi snakka mellom anna om bøker. Han har skrive 18 bøker, og boka Helt til jordens ende har eg hatt nytte av i samband med skriving om misjonærar. Torbjørn har også gitt meg fleire artiklar som er blitt publisert på Setesdalswiki. I samtalen om bøker kom han til å nemne at han hadde snakka med ein mann i nabolaget som hadde 60.000 bøker, det trudde han knapt kunne vere muleg, det er jo som eit stort bibliotek.

Då måtte eg ringe til Margunn og spørje kor mange bøker dei hadde på Bamble bibliotek og litteraturhus, der ho er leiar. Ho sjekka og fann ut at dei hadde litt over 49.000 bøker. Vi prøvde å tenke gjennom kor mange bøker eg har, men eg har aldri talt opp, så det er ikkje så lett å seie. Vi var likevel enige om at det er vanskeleg å kaste bøker. Han har gitt bort mange, også det synest eg er vanskeleg.

Slik gjekk praten utetter dagen. Sola skein og vi sette oss ut på verandaen medan Reidun laga middag. Så vart det laksefredag og ispinne til dessert, Helge meiner at når det er fisk til middag, skal vi ha dessert, og det er blitt slik hos oss etter at han har vore heime halvanna år på koronaheimekontor. I morgon kjem han tilbake etter ei lita veke i Oslo.

Praten gjekk, av og til måtte mobilen sjekkast, og så gjekk samtalen vidare.

Kan være et bilde av 1 person, sitter og innendørs

Presteboka

Share

For nokre år sidan kom eg over boka Norges prester og andre teologiske kandidater. Den kom ut i 1974 og var den 9. presteboka. Den har vore ei gullgruve for meg når eg skulle skrive artiklar på Setesdalswiki.

På Setesdalswiki er det ikkje bare artiklar om prestar som har hatt teneste i Setesdal, men også andre som dukkar opp som røde lenker rundt om. Torbjørn Greipsland har sendt meg lister over norskamerikanske misjonsprestar, andre har skrive andaktsbøker og er med i Andaktsboklista til Per Emanuelsen.

Dermed er det stadig trong for biografisk stoff om prestar. I dag skreiv eg om Arne Paulsen, som var redaktør av For Fattig og Rik, det er eit blad som mange i Setesdal har halde. Der fann eg stoff i Vårt Land, som hadde minneord om han i dag. Men han var 83 år og var dermed også med i presteboka frå 1974.

Då vi i går var på sjukehuset og kjørte heim att, hadde eg lyst å gå ned under senteret på Brennåsen og sjå i bruktbutikken der etter bøker eg kunne ha nytte av, men vi var svoltne og tørste, så vi drog bare rett heim. Men snart vil eg nok prøve å finne ei og anna bok eg kan nytte til slik skriving.

Heller folk enn datamaskinar

Share

Gamle menn vil heller snakke med folk enn datamaskinar. Altså droppa eg covid undersøkinga og sa til folka som skulle sjekke at eg var vaksinert, hadde ikkje vore i utlandet, ikkje vore saman med nokon osv. Og sjølv om eg ikkje svarte på spørsmåla, fekk eg kongeleg behandling av folka på sjukehuset. Det inkluderte endåtil ny maskin, såkalla bipap som gjev meg pustehjelp når eg søv. Reidun meiner eg søv betre etter at eg fekk den, det har ho merka alt.

Eg har bare vore heime i koronatida, sjølv om eg kunne hatt lyst til å ta ein tur ut og treffe folk. Rett nok kjørte eg Reidun til Arendal, den turen har eg fortalt om før, men eg trefte ikkje nokon på den turen heller, då sat eg og såg på gullregn medan ho var inne til kontroll.

No i kveld klarte vi å få lagt inn siste Setesdølen, den var tykk fordi no er det evjedagar og då var det mange annonser. Men dei skriv eg jo ikkje inn, så det var overkommeleg likevel.

 

Kan være et bilde av tekst som sier '+ Covid-19 Smittekontroll For du gảr inn ber vi deg svare pả noen sporsmal Les av QR-koden med din mobiltelefon, eller gả inn pả hjemmesiden: en:www.sshf.no/digital-creening www.sshf. Vis kvitteringen /digital-screening får kontollor ved inngangen. Svarene dine blir ikke lagret eller arkivert. SORLANDET SYKEHUS'

Gullregn

Share

I dag var det min tur til å ha time på sjukehuset. Denne gongen skulle vi til Kristiansand, eg hadde innkalling til kontroll på lungemedisinsk poliklinikk. Det var parkeringsplass på taket, så det var kort veg til blodprøvetakinga, for den skjer i eit brakkebygg like ved parkeringshuset.

Medan eg sat og venta, kom ein valldøl inn, han slapp inn med det same og var raskt ute att. Eg var mest litt snurt då bioingeniøren bare ville ha to små kapillærrøyr med blod denne gongen. Så gjekk turen vidare gjennom dei lange gangane til eg kom til luke 7 og fekk registrere meg,

Der gjekk det til gjengjeld fort, og så var det over til Lungemedisinsk poliklinikk, heller ikkje der sat eg så lenge før eg fekk kome inn til ei vendleg og dyktig sjukepleiar som skulle ta pusteprøve og få meg til å blse alt eg kunne inn i ein maskin som laga eit diagram av prøven.

Så gjekk turen til Lungemedisinsk dagsenter, no måtte eg ha guide, for irrgangane inne på sjukehuset er ikkje så lette å finne fram i, sjølv om eg hadde vore der før, men då kome inn frå ein annan kant.

Dei vurderte at eg burde få ein ny maskin, den gamle var blitt ganske gammal no, så ho gjekk for å finne ein ny. Då nytta eg høvet til å ta bildet av gullregnen som sto i atriet mellom fløyane på sjukehuset. Rart å tenke på at både Arendal og Kristiansand har giftige tre i hagane sine.

Då ho kom tilbake med den nye maskinen, fekk eg ei kort innføring i korleis den virka. Så tilbaud ho at ho kunne kjøre meg i rullestol ut til bilen, ho hadde nok fått med meg at eg var ganske sveitt då eg kom inn.

For første gong i livet etter det eg veit, vart eg så transportert i rullestol ut nesten heilt opp på taket der bilen var parkert. For ein service!

Vel heime kunne eg så få meg litt mat, få ein forseinka middagskvil og så høyre på Valle radio. Eit gullprogram, det også.

Kan være et bilde av tre

 

Opprydding

Share

Eg skulle vore flinkare til å kaste aviser. Setesdølen tek eg vare på, men Fævennen og Lindesnes vert kasta. Og så er det Vårt Land, der er det så mykje interessant som eg skal lese seinare at eg legg den til sides.

Men så rekk eg ikkje å lese det eg skulle, og så kjem det ei ny avis. Ein periode var eg god til å kaste, men no har eg vore svak ei stund, og då veks haugen att.

I går tok eg ein runde og tenkte at eg skulle klare å kaste nokre aviser, men i staden vart eg sitjande å lese og tenke at der var det noko som kunne bli ein artikkel på Setesdalswiki, og der var det noko anna.

Det enda opp med at eg ikkje fekk skrive anna enn bloggen, og det fekk eg ikkje i dag heller. Målet mitt er jo å skrive litt kvar dag.

I dag las eg om forfattare Andrew M. Greeley. Han var lærar og prest og forfattar og skreiv ikkje mindre enn 5000ord kvar dag. Det vart mange fagbøker og romanar av det til slutt, han levde til han var langt over 80 år.

Eg skriv ein blogg, noka bok ser det ikkje ut til å bli. Men Geir Daasvatn laga eit hefte eg fekk i dag. Den handlar om Evje og Hornnes og brukar stoff frå Setesdalswiki.

Eg får prøve å rydde litt i morgon, tur eg.

Eller kanskje onsdag…

Lesedag

Share

Det var ikkje regn, sola skein fint over Eskeland denne sundagen. Men etter å ha sett gudstenesta på svensk TV2 klokka 10, vart det helst ein lesedag for meg.

Framleis held eg på med stoff rundt artikkelen Setesdalswiki har fått av Sigmund Edland, det er mykje stoff å sette seg inn i. Ein lærer så lenge les, og eg har lese artikkelen som Siri Johannessen skreiv i går om Erik Hansen Tou, den var vel verd å lese. Torbjørn Greipsland har også skrive om han i boka Helt til jordens ende.

Og så har eg lese om misjonren Erik Peder Nilsen Lund både i Norsk Misjonsleksikon og på Internett Truleg har eg meir stoff om han, og det får eg sjå om eg finn etter kvart. Men skriving blei det ikkje så mykje av i dag.

Tidleg i dag oppdaterte Knut Eldhuset artikkelen om Birgit Eldhuset. Ho døydde fredag på Byglandsheimen, 98 år gammal. Birgit var fødd Åkre og vart gift med Hallvard Eldhuset, læraren frå Åraskbø som døydde alt i 1969, 62 år gammal.

Etter at vi hadde hatt oss kaffe på terrassen i føremiddag, ville eg ta eit bilete av dei flotte blomane som etter kvart har kome der. Men sola var så sterk at eg såg ingenting, så eg tenkte at eg fekk ta det seinare. Men det gløymde eg, så det blir ikkje noko bilde til bloggen i kveld.

Nokon sår, nokon haustar

Share

Kan være et bilde av mat og innendørs

Når ein er filosofisk, kan ein falle i tankar om det meste. Midt under kveldsmaten i kveld måtte eg ta dette bildet etter at eg hadde kutta av det siste av paprika for å ha på brødskiva mi.

Det som slo meg, var dei mange frøa som var inni. Dei kunne eg så og så ville det vekse opp nye plantar av desse små, kvite frøa. Det minner om det Jesus fortalde i likninga om sennepsfrøet, av eitt av dei minste frøa kan det bli ei plante så stor at fuglar kan bygge reir der.

No på våren ser vi det på så mange måtar, dei fuglane vi kalla svaler før, men som vel er tårnseglarar, leitar etter reirplass under taket vårt, men dere er det ikkje plass etter at vi la nytt tak, så dei må finne seg ein annan plass. Andre finn plass i fuglekassar eller i eit tre eller på marka, alt etter som dei ønskjer det. Nokre vel feil jorde og får reiret øydelagt av slåmaskinar også, dessverre.

Så rugar dei nokre veker i reiret, jaktar mat til borna og snart er dei på vengene på veg til Sør-Afrika, når det gjeld tårnseglarane. Eg lurer på om Kristine barnebarn er ein slik tårnseglar, ho reiste i alle fall til Sør-Afrika for å gå på gymnas no i vår.

Men no kom eg langt vekk frå paprikafrøa. Det Gud har skapt er så overdådig, så mangfaldig og så rikeleg at ein må undrast så mange gonger. Eg vil undre meg itt i kveld og.

Fader, du har skapt meg, livet mitt jeg gir deg, ta meg, bruk meg er ein sang både paprikaen og eg kunne synge.

Regntung

Share

Jorda hadde godt av regnet,  vi toføtte likar nok best sol og sommar. Men når regnet silar, får ein vere inne og skrive litt på Setesdalswiki, og eg har pusla litt med det i dag.

Som førebuing til at eg skal skrive ein artikkel om Harald Stene Dehlin fekk eg Margunn til å finne noko stoff om han. Det dukka opp i matpausen hennar og gav meg eit gjensyn med ein journalist og ein gentleman. Eg kjende han bare som det, men det synte seg at han hadde vore kretssekretær i Indremisjonen i Kristiansand og endåtil hadde budd i Mandal ein periode.

Eg måtte også bla i nokre av dei bøkene eg har av han, og dei ga meg gode leseminne. Truleg kjem artikkelen på Setesdalswiki i morgon, for i kveldinga i kveld vart det til at vi skreiv inn dei to nummera av Setesdølen som kom denne veka.

Og så måtte vi slette ein artikkel, det skjer ikkje så ofte. Som oftast set folk pris på at vi skriv, men om nokon ikkje vil ha artikkel – dei aller fleste kjem fordi noko er omtalt i Setesdølen – så rettar vi oss etter det. Setesdalswiki skal vere berikande for dei som les det vi skriv.