Georg Böhm

Share

Georg Böhm var tema i Postludium i Valle Radio i kveld. Denne tyske komponisten, som Johann Sebastian Bach lærte mykje av, levde frå 1661 til 1733 og var organist i Lüneburg frå 1698 til han døydde. Bach var i Lüneburg frå 1700 til 1702, så han har i alle fall høyrt han spele, men son til Bach, Carl Philipp Emanuel, omtala Böhm som sin fars lærar. Meir om dette finn du på wikipedia, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Georg_B%C3%B6hm

I kveld spelte eg fyrst Preludium og fuge i C-dur. Deretter fylgde koralpartita over Herr Jesu Christ, dich zu uns wend, på norsk O Herre, Krist, deg til oss vend. Ei partita er eit musikkstykke som lagar ulike variasjonar over ein melodi, det var Böhm som begynte å bruke denne nemninga på koralvariasjonar. Til slutt spelte Christian Teeuwsen frå Ontario i Canada Partita: Wer nur den lieben Gott liesst walten, Den som i alt let Herren råde.

Organisten frå Canada har studert i Nederland og spelte på orgelet i Bovenkerk i Kampen i Nederland, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Kampen_(Overijssel) Medan han var i Nederland, var han assisterande organist for Klas Bolt i Haarlem, sjå http://da.wikipedia.org/wiki/Sankt_Bavo_Kirken No er han professor på eit universitet i Ontario. Han spelte friskt og variert, så det var ei glede å høyre på musikken.

Då sendinga var slutt, ringde Niklos og takka for programmet. Han lurte på om dei hadde fått nytt orgel i kyrkja der i Nederland, og då eg slo opp i tekstheftet, synte det seg at det var eit orgel som var nytt i 1999, bygd av Gebr. Reil, dei same som har bygd orgelet i Stavanger Domkyrkje. Niklos meinte at dette orgelet på nokre og tjue stemmer hadde minst så god lyd som orgelet i Stavanger, men romet gjorde nok sitt til det. Elles kunne Niklos fortelje at det vel var over 20 år sidan han høyrde det verket eg spelte fyrst, og at han bare hadde høyrt det ein gong før.

Ny veke – nye program

Share

Tysdag 18. november

Ansvarleg: Harald Haugland

18:00 Kvarteret
18:15 Over ein open Bibel
18:30 Møteplassen
19:00 Kristen sang
20:00 Aktuelt frå kyrkje og kristenliv
20:30 Postludium ved Harald Haugland
21:00 Kyrkjebakken

Onsdag 19. november

Ansvarleg: Ronny Stavsholt
Teknikar: Inga Flateland
Telefonvakt: Ingunn Uppstad

18:00 Aktuell time
19:00 Kommunen informerer ved Sosial og Arbeid
19:30 Tankar frå Bibelen ved Torleif B. Harstad
20:00 Musikk og gjester
21:00 Open sending ved Britta Lise Homme og Knut H. Nomeland

Telefon 379 37577

Finn Emanuel Olsen

Share

I går kom eg over ein substubb på wikipedia. Den handla om Finn Emanuel Olsen og var på tre ord: Predikant, forfatter, kunstner. Nå hadde det seg slik at eg i grunnen har visst om denne mannen, heilt frå eg var svært ung, så eg rota litt rundt på internett og såg om det var noko om han der. Det var heller lite, men likevel nok til at eg kunne starte ein ordentleg artikkel om han. Mellom anna fann eg ut at han var fødd i 1911. Han har gjeve ut fleire bøker, og han var kjend for altertavler både i Tonstad og på Valderøy. I bedehuset i Øyslebø er det og eit stort måleri han har laga, fann eg ut.

No ligg artikkelen der: http://no.wikipedia.org/wiki/Finn_Emanuel_Olsen

Eg hadde god hjelp av Indremisjonsselskapets historie II av Ola Rudvin. Der var det personregister og ved hjelp av det fann eg til og med bilete av ein kvartett han var med i. Slikt som skjedde før 1990 er ikkje alltid like lett å finne på internett.

I dag var eg på Valle menighetshus, eg hadde lova å tale der i kveld. Då fortalde eg litt om den opplevinga. Då fekk eg respons, han hadde vore mykje i Valle og måla, fyrste gong han var i Valle var truleg i 1926, då sykla han og far hans frå Kristiansand til Valle. Mellom anna hadde han måla Kvernhus ved Kveasåne, det biletet var seinare på baksida av Evangelistens jolehefte. Det var Kjetil Kyrvestad som visste dette, han eig dette området og hadde vore interessert i å kjøpe biletet, men det var ganske stort og ville ikkje høve i eit privathus, så det vart ikkje noko av handelen, kunne han fortelje. Han meinte og at Finn Emanuel budde hjå Åsulv Austad når han var i Valle, og at han hadde malt altertavla til Fjellgardane kyrkje. Den var vigsla i 1957 av biskop Smidt, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Johannes_Smidt for informasjon om han. Og her finn du litt om Fjellgardane kyrkje http://no.wikipedia.org/wiki/Hovden_kapell

Slik sankar ein små puslespelbitar her og der og kan setje dei saman til eit større bilete.

Hylestad skule 50 år

Share

Onsdagskvelden kom Elise Marie Kringen i Valle Radio. Ho er rektor på Hylestad skule. Skulen skal markere 50 år 20. februar 2009. Vi fekk ein triveleg prat om tida som har gått. Elise kom til skolen som rektor for fyrste gong for 22 år sidan, no er ho tilbake i stillinga på andre året. I mellomtida er skulen rusta opp ganske så kraftig, og vi prata om situasjonen slik den var før utvidinga, då gutane storma til vinduet når det kom ein lastebil forbi. Levande interesserte i alt som hadde med bilar og maskinar å gjere fylgde dei med på kven som for nordover og sørover utanfor skulen. No er mykje av aktiviteten flytt bort frå vegen, det gjev meir ro. I tillegg er isolasjonen betre, så trafikkstøyen er ikkje så tydeleg lenger.

Uteområdet til skulen er unikt, kanskje til og med i landsmålestokk. Ballbinge, fotballbane, hoppbakke, friområde like bak skulen utan at ein treng krysse offentleg veg. Det gjev elevane høve til å velje aktivitet i friminutta, både når dei vil leike med andre og når dei vil vere aleine. Den bekken som renn bak skulen er kjelde for miljøoppleving.

20. februar skal det vere jubileumsmarkering på Soknehuset. Det er ein fredagskveld, då kan folk som ikkje bur i Hylestad no, men som har gått på skulen, kome og vere med på feiringa. Kanskje kjem tidlegare lærarar og andre tilsette og den kvelden. Programmet er ikkje klart enno, men dei arbeider med det, både dei tilsette og FAU.

Utanlandske filigranstudentar

Share

Det er fire finske studentar og ein nederlandsk i Valle i haust. Dei studerer filigransarbeid på Valle vidaregåande skule med Liv Helga Brokke og Ellen Synnøve Jansen som lærarar i filigransarbeid og med Lex de Jong som lærar i smykkedesign. Onsdag kveld var dei i Valle Radio for å fortelje om utstillinga dei planlegg å ha i Velkomstsenteret frå slutten av november. Onsdag 26. november opnar utstillinga, det er tidlegare rektør ved skulen, no rådgjevar kultur i Valle kommune, Torunn Charlotte Lund, som skal opne utstillinga. Vi vil prøve å få sende opninga i radioen før kommunestyremøtet den kvelden.

Dei finske jentene kjem frå Lahti, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Lahtis medan jenta frå Nederland kom frå skulen Lex jobba på før han kom til Valle. Alle var imponert over naturen her i landet, og dei hadde teke mange bilete og lete seg inspirere til å lage smykke med utgangspunkt i naturen. Til og med kaker hadde dei fått inspirasjon til frå norsk natur. Det var særleg fjella som overvelda dei, og sjølv om dei etter kvart var blitt vane med å sjå Steinsås og Nomelandsfjødd når dei stod opp om morgonen og gjekk på skulen, var dei helst overvelda sjølv etter eit par månader i Valle.

Utstillinga dei skal ha, vil truleg og ha smykke for sal, så her kan ein sikre seg ein unik jolepresang før elevane reiser. Dei skrytte mykje av gjestfridom og venlege folk i Valle. Dei finske elevane skjønar litt norsk, men dei snakkar helst engelsk med oss. Og Lex var godt nøgd med å ha elevane i Valle. Dei norske elevane er på besøk på skular i utlandet medan dei utanlandske elevane er i Valle, men i desember kjem dei tilbake for å gå laus på siste semester av skuleåret.

Open sending med noko attåt

Share

Onsdag 12. november hadde eg Open sending saman med Karin Bøe. Eg hadde laga rebusar med utgangspunkt i sjukdomar, eg fekk ideen etter å ha møtt kommunelege Hanne Straume på butikken i går. Det gjekk unna med falsk krupp, brystkreft, skiveprolaps, hjerteinfakt, bihulebetennelse, tuberkulose, meslinger, poliomyelitt, malaria, syfilis og influensa, men då var klokka over 22:30, så vi avslutta der.

Det vart ein interessant kveld fordi dei som ringde inn, tok imot utfordringa om å kome med eit stev eller dikt, eller kanskje ei god historie. Nesten alle som var på tråden, hadde noko å dele med oss. Jorunn Lund Harstad hadde hatt eit stev liggjande ganske lenge på kjøkenbordet, no fekk ho bruk for det (eg vonar eg fekk skrive det ned omtrent rett):

Eg gav o øl og eg gav o kake,
så fekk han drite i fjorten dage.
Eg gav o øl og eg gav o brau’
men likevel så låg kalven dau.

Det var jo helst litt kraftig kost, men det var med på å gjere kvelden svært så triveleg. Det kom inn telefonar på alle rebusane med unntak av skiveprolaps, der rebusen var slik: Del av et brød + for på latin + moteløve. Eg trur det var ordet laps for moteløve som ikkje fungerte hos folk, men det står i både bokmålsordboka og nynorskordboka, sjå http://www.dokpro.uio.no/perl/ordboksoek/ordbok.cgi?OPP=laps&nynorsk=S%F8k+i+Nynorskordboka&ordbok=bokmaal&s=n&alfabet=n&renset=j Det er jo ei lang lenke, men klikk på den, så finn du laps.

Når eg lagar rebusar, brukar eg desse ordbøkene og wikipedia for å finne nøkkelord som eg ikkje har i hovudet. Ofte kjem eg på ting som eg ikkje tenkte på til vanleg når eg søkjer etter tydingar av slike ledd i eit ord. Det er trim for dei små grå.

Frå Valle til USA

Share

I kveld hadde eg Sissel Åkre på besøk. Ho fortalde om eit prosjekt dei har i Valle barnehage, det heiter Stev, stad, soge. Dei prøver å finne stev om stader i Valle og formidle forteljing om dette til borna.

Nomelandsfjødd og Steinsås er jo det dei ser i barnehagen, difor har borna teke bilete av desse fjella. Så brukar dei bileta som bakgrunn når dei lagar ein montasje av heimstaden.

I samband med dette arbeidet kom det opp noko om indianarar. Dermed ville Sissel finne ut noko om korleis indianarane levde, og ho trong bilete frå naturen i USA, gjerne med fjell. Ho tok ein telefon til meg då ho ikkje heilt fann det ho leita etter på wikipedia, og med hjelp av stikkorda Grand Canyon og Rocky Mountains fann ho bileta ho var ute etter. http://no.wikipedia.org/wiki/Grand_Canyon
http://no.wikipedia.org/wiki/Rocky_Mountains

Desse artiklane er ikkje spesielt gode på norsk wikipedia, men dei har lenke til engelske artiklar, og Grand Canyon-artikkelen har også lenke til Commons, som er wikipedia sin biletdatabase, som har nesten 3,5 millionar bilete.

Sissel var svært engasjert i si framstilling og gledde seg over å kunne nytte wikipedia på denne måten, så vel som å kunne formidle kunnskap og fakta til borna i barnehagen. -Men no er det snart jol, så no legg vi snart bort dette for ein periode, men så kjem vi attende til det seinare, for no treng vi ikkje avslutte prosjekt når det er gått ein månad, fortalde ho.

Postludium frå Fæøyane og Island

Share

I kveld hadde Niklos funne fram song frå Færøyane og musikk frå Island til programmet sitt. Fyrst song Vilhelm Juul Andersen frå Velbestadur tre åndelege visetonar:
Jeg stod mig op en morgenstund
Sorrig og glæde de vandre tilhobe
Når ungdoms synd og dårskabs år
Desse tonane var frå ei plate utgitt i tilknytning til det utval av åndeleg visesong på Færøyane som ble publisert i Dansk-færøsk Samfunds hefte 7-8 i 1975. Melodiane var samla inn av Karl Clausen.

Så hadde han funne fram Jon Nodals Toccata i Minningu Paáls Islofasonar. Her spela Hørdur Askelsson på orgelet i Hallgrimskyrkja i Reykjavik.

Til slutt kom Susanna Samuelsen frå Husavik og song Den lyse dag forgangen er.

Veke 46 – 2008

Share

Her er programmet for denne veka.

Tysdag 11. november

Ansvarleg: Harald Haugland

18:00 Kvarteret
18:15 Over ein open Bibel
18:30 Møteplassen
19:00 Hjemme i Himlen. Sangprogram
20:00 Aktuelt frå kyrkje- og kristenliv
20:30 Postludium ved Niklos K. Besteland. Musikk frå Island og Færøyane
21:00 Kyrkjebakken

Onsdag 12. november

Ansvarleg: Harald Haugland
Teknikar: Torleiv Soltun
Telefonvakt: Gudrun Nomeland

18:00 Aktuell time
19:00 Kommunen informerer. Kulturdrift
19:30 Tankar frå Bibelen.
20:00 Valle VGS sitt utvekslingsprosjekt. Lærar Lex de Jong og elevar
20:30 Musikkprogram ved Trond Støle
21:00 Open sending ved Harald Haugland

Telefon: 379 37 577

Utsiktspunkt

Share

Når vi køyrer til Kristiansand og har passert Hægeland, kjem vi til ein sideveg som går til Bringsvær Leirskole. Det er Kristiansand kommune som driv leirskole på garden Røyneland, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/R%C3%B8yneland Fjellmannsvegen går gjennom tunet på leirskulen, rart å tenkje på at setesdølar på 1700-talet gjekk der når dei skulle til Kristiansand.

No har eg køyrt forbi det vegkrysset på Riksveg 9 i mange år, men aldri brydd meg om å finne ut noko meir, sjølv om eg etter at eg fekk GPS i bilen har blitt flinkare til å ta avstikkarar på småvegar. Men det er helst vegar der ein slepp å snu og køyre tilbake same vegen. Vegen opp til Røyneland og Bringsvær Leirkole er ingen gjennomgangsveg, så eg har ikkje teke avstikkaren enno, sjølv om eg har undra meg på kva det er å sjå for den som svingar av frå riksvegen. http://no.wikipedia.org/wiki/Riksvei_9 Visste du forresten at der skiltet står heiter det Tromyr? Eg visste det ikkje, men fann det i wikipedia.

Grunnen til at eg kan fortelje dette i dag er at fredag var det ein reportasje i Fædrelandsvennen om Robstadknuten, der dei i dag skulle opne eit nytt friluftsmål, http://no.wikipedia.org/wiki/Robstadknuten Ivrige dugnadsfolk har bygd eit tårn på toppen av Robstadknuten. Det er 6,5 meter høgt og gjer at ein kjem seg over tretoppane. Dermed får ein panoramautsikt, ein kan sjå heilt til havet, som ligg over 30 km i sør. Ein kan og sjå toppar i 20 kommunar på indre Agder.

For å kome til Robstadknuten kan ein gå frå Bringsvær Leirskole. Det er ein tur på tre kilometer, så entusiastane håpa på sol og godver då dei inviterte til opning. Ein kan vel ikkje seie at dei fekk ynsket oppfylt, men “det heiter ikkje dårleg ver, bare dårlege klær”-munnhellet var sikkert lett å ty til denne sundagen. Vind og regn, til og med hagl piska turgåarane denne dagen. Om dei såg havet, tvilar eg på.

Men om du har klikka på lenkene eg har lagt til i denne bloggposten, veit du at det var eg som skreiv om både Røyneland og Robstadknuten på wikipedia. Har du meir å tilføye, er det bare å vere med på å lage dette leksikonet på norsk. Når du les dette, manglar leksikonet om lag 160 artiklar på å ha 192.000. Akkurat no har wikipedia på norsk ein artikkelkonkurranse der ein ser kven som kan skrive flest artiklar fram til ein når 200.000. Eg har ikkje tru på at eg klarar å plassere meg i den konkurransen, men eg prøver å skrive tre nye artiklar kvar dag.