Naturens verden

Share

Dette programmet sundagsmorgonen er svært mangfaldig. I dag handla det om noko som gjorde at eg tenkte tilbake på Øyvind Jacob si sending i Valle Radio tidlegare i vår. Han og Bjørgulv T. Berg hadde Open sending. Det hadde dei ikkje hatt mange gonger før, så Øyvind hadde førebudd seg svært godt med spørsmål om fuglar. Han hadde leita fram fuglesang på internett og teke opp små kutt på ein minnepinne, slik at eg skulle kunne spele av dette saman med rebusane.

Men ein periode i vår var datamaskina som ein køyrer lyd frå gjennom miksebordet i Valle Radio, ute av drift. Så då Øyvind kom, vart han nokså ute av seg, som rimeleg kunne vere. Han hadde brukt mykje tid på å lage til dette programmet, og så kunne han ikkje realisere det.

Men for fleire år sidan etter eit program med fuglar i radioen, skaffa vi oss fire cd-plater med fuglelydar frå heile Europa. Det var Natur og Fritid AS, 4563 Borhaug Tlf: 38 39 35 75 Fax: 38 39 72 52 E-post: post@naturogfritid.no Heimeside: http://www.naturogfritid.no/default.asp?var=!var!hoved!&rstadv=J som skaffa oss desse platene, og då vi for ei tid tilbake fann ut at arka med norske fuglenamn var bortkomne, fekk vi tilsendt nye. Desse låg i boksen saman med platene, og snart var lydane til fuglande Øyvind hadde laga rebus for, på plass i spelaren. Kvelden var redda. Natur og fritid-butikken på Borhaug fortener mykje skryt for god service.

Programmet i Naturens verden i dag var som vanleg prega av stor entusiasme. Men den mannen som dei tala med nordfrå om fugleliv, han var unik. Han plystra alle slags fuglelydar og fortalde kva fuglar det var. Eg kan knapt kjenne att andre enn gauken, og her plystra han av hjartans lyst ulike fuglars songar og spel. Vi sat og smilte ved frokostbordet og undra oss over at nokon kan klare noko slikt, dei har eit øyre for å lære musikk som folk flest ikkje har, i alle fall har eg ikkje klart det til no.

På denne tungemålas dag er dette og eit tungemål. Framleis god pinse.

http://www.nrk.no/programmer/sider/naturens_verden/

God pinse

Share

Det har vore interessant å lese ulike aviser i dag, for mange har hatt ein spørjerunde for å finne ut om folk veit kva pinse er. Mange meiner at det har med kyrkja å gjere, men få har presise svar. Pinseunderet, at Den heilage ande kom til læresveinane som var samla i Jerusalem og fylte salen dei var i som ein sterk vind, det er det ikkje lett å finne omtale av i avisene når dei spør folk på gata.

Men det var der kyrkja starta, det var døypte 3000 den dagen etter at Peter hadde talt til folket. Og så spreidde rørsla seg frå Jerusalem og til dei ytste endene av jorda, difor er og pinse misjonshøgtida..

I vår tid merkar ein det betre enn elles. Internett gjev oss høve til å rekke jorda rundt på få sekund. Eg starta dagen i dag med å snakke med og å ønske god pinse til ei jente i Bangkok, Og tidlegare i veka fortalde Magnar Mæland i Valle Radio at det var halvannan million baptistar i Burma, medan det bare er 12.000 i Noreg. På forunderleg vis har evangeliet spreidd seg til jordas ender. Og når ein høyrer kjent song på ukjent tungemål, må i alle fall eg ofte svelge ein klump i halsen og tenkje på pinseunderet. Det gjer at ein kan kjenne åndeleg fellesskap med menneske ein aldri hadde drøymt om å møte, for nokre andre hadde vore der ein gong og gjeve opning for evangeliet.

Dei mange tungemål skil oss framleis, og det kostar arbeid og pugg å vinne over språkbarrierar. Av og til kunne ein nok ønske eit pinseunder i klassen, slik at alle talte eit språk som vi kunne skjøne. Men det er ein annan refleksjon og høyrer ikkje heime i dagens lille epistel.

Motorsykkeltreff

Share

Om de lurer på kva som skjer på Evje i pinsehelga, kan de jo gå på setesdalswiki og lese det som Tove Mette har skrive inn der: http://www.eskeland.net/setesdalswiki/Setesdalswiki:S%C3%A5pekasse#Road_Runners_Norgestreff_p.C3.A5_Evjemoen

Motorsykkelklubben på Evje, Road Runners, arrangerer Norgestreffet 2009 med 3000 motorsyklistar i leiren på Evjemoen. Det er ikkje få syklar, og likevel er det nok ikkje alle som ein kan treffe på Agder denne helga. Då eg køyrde nedover Setesdal i dag, var det lange rekker på veg oppover frå Evje, og i sentrum av Valle var alle borda opptekne i dag av skinnkledde folk med glinsande syklar parkerte like ved. Det same var situasjonen på Rysstad så vidt eg kunne sjå, eg stoppa ikkje der. Men då eg kom til Ose måtte eg få meg noko drikke, og hyggelege folk på Coop ordna det for meg.

Det er mykje arbeid som skal til for å arrangere eit knirkefritt opplegg for 3000 på motorsykkel, men ein entusiastisk dugnadsgjeng på over 100 personar har stått på i fleire veker for å leggje til rette. Eg vonar det går utan ulukker av noko slag og ønskjer lukke til med arrangementet.

På konsert

Share

I går trossa eg middagskvilstrongen og gjekk på konsert. Eg har det slik at om eg går heim i femtida og tek middagskvil, så vert det som regel for lenge til at eg kan gjere noko fornuftig seinare den kvelden. Men i går gjekk eg innom biblioteket, og så vart eg sitjande og snakke litt med Lisbeth, og dermed strauk lysten på middagskvil på dør, så det vart til at eg tok turen til Spelestoga.

Der fekk vi høyre mykje flott i tillegg til at vi fekk sprudlande eplecider i glassa, til og med fleire serveringar medan vi sat og høyrde på musikken. I to avdelingar spelte Øystein Kikut på flygelet der så ein vart løfta ut over tid og rom. Så nydeleg ein kveld.

Kari, wait for me frå filmen Windjammer var starten. Sidan kom Øysteins eigen bearbeiding for piano av musikk frå balletten Don Juan av Chr. W. Gluck, før han spelte ein Nocturne av John Field. Då kom lysten til å sove att, men litt epledrikk heldt meg vaken, og då han etterpå spelte marsj frå operaen Norma av V. Bellini, kunen ingen sove.

Deretter fylgde polsk sang av Carl Burow, valsen Over Bølgen av Juvenito Rosas og Richard Wagners Sang til Aftenstjernen fra Tannhäuser, Bønn fra operaen Jegerbruden av Carl Maria von Weber, valsen Kysset av Luigi Arditti og marsjen Unter dem Doppeladler av Joseph Frantz Wagner før han avslutta første avdeling med sitt eige intermezzo Good Night to You.

Andre avdeling starta med Franz Liszts bearbeiding av Mendelssohns På sangens vinger, det var storarta. Så kom hans eigen Good Night Everybody og evergreen frå A Star Is Born av Barbara Streisand. Grieg kom mot slutten av programmet, med Til våren og Imporvisata over 2 norske folketoner, opus 29. Til slutt overraska han oss med Black & White Rag av George Botsford. Då var eg ikkje trøytt lenger, nei, og han fortente den applausen han fekk frå oss 11 som høyrde på han. Gratis var det og, Folkeakademiet hadde på spanderbuksene denne kvelden.

På vegne av glade lyttarar takkar eg for ein sjeldan kveld.

Baptistbesøk

Share

Generalsekretær Magnar Mæland i Det norske baptistsamfunn besøkte Valle i går. Dei to sist ankomne familiane frå Burma er baptistar, og då var det naturleg å kome ein tur til Valle, fortalde han i sendinga frå klokka 19:45 til 20:30. Han kom på slaget, for dei hadde hatt husgudsteneste før han gjekk i radioen, og då han hadde vore hjå oss, gjekk han opp i Leite att for å ha kyrkjekaffe med dei andre.

16 av dei knapt 100 kyrkjelydane til baptistane i Noreg feirar gudsteneste på eit anna språk enn norsk, så ting har endra seg ganske mykje. Ei stund var baptistane eit kyrkjesamfunn med lite vekst i Noreg, ein kykjelyd lurte på å leggje ned før den bølgja med innvandrarar med baptistisk bakgrunn kom. Det er om lag 2000 burmesarar i Noreg no, dei aller fleste av desse er baptistar. Det er to folkegrupper, chin og karen, i Valle bur det karenarar.

Magnar Mæland er frå Ålgård, så vi har om lag same dialekten. Han har vore generalsekretær ein periode på seks år, men sluttar til sommaren. Vi var i grunnen enige om at Oslo ligg noko usentralt til. Han har hatt ei ordning der han har vore på reisefot ei veke, med besøk i kyrkjelydar landet rundt, og med arbeid på hovudkontoret, og så ei veke heime. Men frå august startar han som pastor i Stavanger baptistmenighet.

Han fortalde levande frå eigen tur til Burma i desember, der han fekk treffe baptistar, men og frå besøk i Thailand i flyktningleirar nord i landet på grensa mellom Burma og Thailand. Det bur mellom 40.000 og 60.000 personar i den største, Mae La, som nokre av våre flykningar budde i. Han fortalde om korleis Thailand godtek leirane så lenge det internasjonale samfunnet skaffar det som trengs for å drive dei og sa at ein såg både Kirkens Nødhjelp og Leger uten grenser sitt hjelpearbeid der. Baptistane har mange kyrkjer i desse leirane, flyktningane organiserer det sjølv, ein leir har ein bibelskule med 200 elevar. Vi snakka litt om korleis nordmenn som drog til USA og bygde kyrkjer og feira gudsteneste på norsk, om kor viktig hjartespråket er i kyrkja og om korleis nordmenn i Spania no for tida fyller den norske sjømannskyrkja og ikkje dei spanske katedralane, sjølv om dei bur lenge på ein stad.

Med på turen var presidenten i European Baptist Federation, Toma Magda frå Kroatia og to burmesiske tolkar, Peter og Maria. Magnar Mæland fortalde at dei var på ei rundreise for å besøke baptistar. Den starta i Bergen og gjekk sørover langs kysten før dei kom til Setesdal, deretter gjekk turen austover før Toma Magda skulle returnere. Her er ei lenke som presenterer Magnar Mæland: http://www.baptist.no/sommerfest/sf_2003/pres_maland.htm

Siste veka våren 2009

Share

Onsdag 27. mai

Teknikar: Torhild Sandnes

18:00 Kommunestyremøte

Tysdag 26. mai

Ansvarleg: Harald Haugland

18:00 Kvarteret
18:15 Over ein open Bibel
18:30 Janitsjar og brass
19:00 Gospel frå Gaither
20:00 Tysdagsmagasin
20:30 Postludium ved Niklos K. Besteland
21:00 Kyrkjebakken

For historikken tek eg med dagar som eg ikkje fekk lagt inn før:

Tysdag 19. mai

Ansvarleg: Harald Haugland

18:00 Kvarteret
18:15 Over ein open Bibel
18:30 Brass og janitsjar
19:30 Tysdagsmagasin
20:30 Postludium
21:00 Kyrkjebakken

Onsdag 13. mai

Ansvarleg: Ronny Stavsholt
Teknikar: Harald Haugland
Telefonvakt: Berit og Olaf Henrik Homme

18:00 Aktuell time
19:00 Kommunen informerer. Kulturrådgjevar Torunn Charlotte Lund
19:30 Tankar frå Bibelen ved Torleif B. Harstad
20:00 Ronnys time
21:00 Open sending ved Øyvind Jacob

Helsingar telefon 379 37577 frå klokka 21 onsdag

Tysdag 12. mai

Ansvarleg: Harald Haugland

18:00 Kvarteret
18:15 Over ein open Bibel
18:30 Janitsjar og brass
19:30 Tysdagsmagasin
20:30 Postludium ved Niklos K. Besteland
21:00 Kyrkjebakken

Ei fin helg

Share

Ei langhelg er ikkje å forakte. Ein tur over fjellet til Rogaland var innleiing på nokre gode dagar. Triveleg å sjå gamle tomter og å helse på slekt og vener. Ålgård er utvilsomt ein del av tettstaden Stavanger/Sandnes, og staden veks for kvar gong eg er bortover.

Heimturen gjekk så til Mandal Kristi Himmelfartsdag om kvelden. Trafikken er stor anten ein dreg morgon eller kveld, så eg er blitt mindre glad i desse turane. Men vi kom vel fram, og så har ein kunna nyte ei langhelg i Mandal med besøk og trivsel.

Litt tid til å skrive på Setesdalswiki har det og blitt, og eg fann fram gamle Jol i Setesdal for å legge inn innhaldsliste for dei einskilde årgangane. Det er mykje interessant i desse hefta, det er gode kjelder til å verte kjent med Setesdal. Og teikningane til Olav Bjørgum er jo eit studium verd.Til no har eg fått på plass seks oversikter, og meir vil kome etter kvart. Til saman er det no 108 artiklar, så nettstaden veks.

I dag vart det og sett opp ein feed for artiklar der aviser skriv wikipedia, slik at ein kan sjå korleis dei nyttar wikipedia som kjelde og lenke til å lese meir. Det syner seg at dei nyttar biletarkivet vårt noko meir enn eg hadde tenkt, artiklane om mannen som forsvann i Himalaya er illustrert med bilete frå wikipedia commons, det same er ein artikkel om sikhar som vart skotne i Wien, då har dei nytta eit bilete av ein tysk politibil. I tillegg har dei lenka til wikipedia sin artikkel om casuals for å fortelje om vald i fotballmiljøet.

Men no står innspurten for tur. Om ei veke er det Norsk språktest for elevane mine, så dei er svært motiverte for arbeid den siste økta. Ønsk dei lukke til om du snakkar med nokon av dei.

Hans Kohler

Share

Takka vere eit intervju i Jol i Setesdal 2007 har det nå blitt ein artikkel om Hans Kohler i setesdalswiki. Basert på Gunnar Hillestad sitt interessante intervju med han, henta eg ut ein del faktaopplysningar som kan høve i eit leksikon. Med dette er setesdalswiki i gang med å skrive artiklar mot 200, dette var artikkel nr. 105. I utgangspunktet vonar eg å klare 100 artiklar i månaden første året. Enno er det ikkje gått ein månad sidan oppstarten.

Eg siterer frå artikkelen der:

Hans Kohler vaks opp i ein familie der faren var bonde og mora heimeverande. Han tok lærarutdanning i Esslingen a.N. frå 1935 til 1938, og mot slutten av studietida møtte han Heide. På slutten av sin lærarpraksis var han allmennlærar og lærar i jordbruk og landskapslære for høgare klasse i folkeskulen og i ungdomsskulen. Då teikna han saman med elevane. I 1939 vart han kalla inn til krigsteneste. Som tysk soldat var han med i angrepet på Russland, operasjon Barbarossa, 21. juni 1941. Erfaringane hans gjorde at han seinare vart ein svoren pasifist. 25. mai 1945 vart han teken til fange av russarane og var i fangeskap i fire år. I fangeskapet vart teikning ein overlevingsteknikk, han teikna på alt han kunne finne, men fangevaktarane øydela det så fort dei fann det.

I 1951 kunne han endeleg gifte seg med Heide, 13 år etter at dei møtte kvarandre. Han fekk jobb som teiknelærar i høgare gymnasklasse. I den tida var kona heimeverande med små barn. Familien var aktivt engasjerte i «Aktion Sühnezeichen» (forsoningsteikn), der dei gav eit år av livet til å arbeidet i land som Tyskland hadde okkupert.

Fleire år ferierte dei i Noreg, og i 1966 kom dei til Setesdal. Då han gjekk av i 1974, kjøpte familien hus på Rysstad. Her har dei som pensjonistar halde fram med sitt kunstnarlege arbeid.

I 1995 fekk familien Kohler Valle kommune sin kulturpris.

Blogglause dagar

Share

To dagar utan å skrive på bloggen. Det er sjeldan. Men onsdag før Kristi Himmelfartsdag drog eg til Ålgård utan PC, og då vert det lite blogging.

Turen over fjellet til Sirdal let meg i undring over kor lite snø det var. Eg har kjørt over fjellet langt seinare på året med meir snø. Til dømes var det ikkje snø på vegen opp til Roskreppdammen, så eg svinga opp dit for å sjå om det var mykje vatn i fjorden. Det var det ikkje. Laaaangt nede såg eg vatnet. Det må bli mykje regn i sommar for å fylle opp att magasinet til vinteren. Eg lurer på kor mykje dei har lov til å tappe ned. Det kan jo ikkje vere bra for for fisken å ha så vekslande tilhøve.

Denne dagen var det svært stor trafikk over fjellet. Lange rekker kom mot meg frå vestsida, så det vart ein noko ujamn tur. Ein svingar ut på møteplassar når store doningar kjem til møtes, sjølv om ein dei fleste gongene bare legg seg heilt ut på kanten av vegen og vonar at det går godt.

Frå Svartevatn i Sirdal svinga eg over på Hunnedalsvegen. Det er nesten alltid regn når eg kjører gjennom Hunnedalen, og det var mykje regn der denne dagen og. Nedover mot Byrkjedalstunet var det vegarbeid, og sjølv om det var blitt kveld, klokka var vel mot åtte, så var det arbeid med utviding av vegen. Risa sine folk har ingen lett jobb, det er tre minutt med arbeid, så må dei sleppe nye køar fram.

Eg fekk ikkje høyre så mykje av sendinga onsdagskvelden, bare fyrste delen av nyhetstimen, der vi overførte frå opninga av Sølvgarden hotell. Litt dårlege tilhøve gjorde at det ikkje vart fullgodt i bilen. Og så høyrde eg fyrste delen av samtalen Bjørgulv hadde med Lisbeth på biblioteket om datakurset dei hadde hatt onsdagen. Det var interessant at folk melde seg på for å få lære å bruke data. Det vert nytt kurs i juni, etter det eg kunne skjøne.

Fiskemøte

Share

Fisk i heiane har vore eit tema eg har skrive ein del om på bloggen, ikkje minst fordi Tom Arild Homme og Torjus Uppstad og andre fiskefolk har vore ivrige og interesserte i å kome i radioen og fortelje om aktuelle saker. No er Torjus reist frå Valle og Tom Arild flytte til Evje for eit par år sidan, trur eg – tida går no kalleg fort.

Men i kveld kalla Setesdal Vesthei – Ryfylkeheiane Landskapsvernområde inn til fiskemøte på Sylvgarden. Dag Matzow skulle legge fram siste rapporten frå Espen Enge om Fiskeundersøkelser i Sira-Kvina-vassdragene sommeren 2008. Den er ganske så fersk.

Problemstillinga på møtet var:
• Kva er status – på Austheia og Vestheia?
• Bør kalkinga halde fram?
• Er andre tiltak også påkravde?

Han gjekk gjennom rapporten som syner at kalkinga har bore frukt og mange vatn, særleg i nord, no er rimeleg gode, nokre har sogar aldri vore utsette for særleg mykje sur nedbør. Men vatna ligg høgt til fjells og dei er sårbare, så kalking har vore viktig.

For dei 15 fiskefolka, med eitt unntak var alle menn, var det eit interessant møte. Matzow tala i 45 minutt med ljosbilete, så var det samtale i halvannan time etterpå. Rapporten finn du her:
http://www.svr.no/Modules/alldocuments.aspx?Category.ID=1136 Så kan du lese han og gjere deg opp di eiga meining.

Eg trur eg vil seie at konklusjonen hans var at no er det nødvendig med driftsplanar for vatna i fjellet. I Nomeland driftehei kjem det no ein slik plan, dei har fått pengar for å kome i gang med turistrelaterte aktivitetar. Tarjei Haugen frå SVR var møteleiar.