Arbeid, arbeid

Share

Mange politikarar meiner at flyktningar som har kome til Norge må ut i arbeid snarast råd, der lærer dei også norsk, heiter det. Eg kan ikkje seie anna enn hadde det vore så vel. Men det er det ikkje.

Norskopplæring for utlendingar fylgjer ein læreplan som er bygd på eit europeisk rammeverk for språkopplæring. Europarådet har i fleire tiår arbeidd med språkundervisning, språklæring og vurdering av språkleg dugleik og presenterte dette i eit felles europeisk rammeverk for språk, som vart ferdigstilt i engelsk versjon i 2001. Rammeverket byggjer på seks referansenivå for språkleg dugleik som er grundig analysert, og som er resultatet av empirisk forsking. Desse referansenivåa gjer det mogleg å samanlikne dugleik i ulike språk, uavhengig av skolesystem eller eksamen.

No har eg hatt vaksne elevar som skal lære norsk språk i mange år. Det som slår meg, er at skulesystema i andre land er heilt ulike vårt norske. I mange land må ein gå om att om ein ikkje klarar testen etter eit år i grunnskulen. Mange kjem og frå land der ein kan droppe ut av grunnskule og starte tidleg i arbeidslivet. Når ein så veit noko om dei mange krav til papir som vert stilte her i landet, skjønar ein at arbeidet nok må konsentrerast i skulen heller enn i arbeidslivet i starten for å kunne få ein rimeleg fast jobb og sikre eiga livberging.

Det er berre dei færraste som klarar å nå det lågaste nivået i norsk lesing, lytting, skriving og munnleg på eit år om dei ikkje har god trening i å lære språk frå heimlandet. Dei fleste flyktningane har ikkje det. Mange har ein usynleg bagasje i form av opplevingar vi bare kan tenke oss i mareritt, det gjev ikkje nokon god læringssituasjon same kor godt utstyrt skulen måtte vere. Om dei ikkje har papir på utdanning frå heimlandet, er det ofte ikkje anna å gjere enn å starte på bar bakke og få seg ei dokumentert utdanning her i landet. Men for å kunne gjere det, må dei først i det minste ha nådd det lågaste nivået, det som i det europeiske rammeverket vert kalla A2. Helst bør dei klare nest lågaste nivå, det kallast B1, då er det betre grunnlag for å forstå faga på eit framand språk. Å nå dette nivået, krev som oftast konsentrert arbeid i halvanna til to år.

Ein arbeidsgjevar kan vanskeleg ta inn ein medarbeider som ikkje skjøner kommunikasjonen på arbeidsplassen. Det vil krevje for mykje detaljoppfylging og gje for lite att i ein hektisk arbeidsdag. Sjølv med lønstilskot frå NAV kvier mange seg for å ta på seg slike ekstraoppgåver om dei ikkje raskt ser at dei kan ha nytte av det. I opplæringsprogrammet for dei som får introduksjonsstøtte er det opning for at elevane kan ha språkpraksisplassar. Dei som tek imot elevar for språkpraksis må sjå på det som ein del av dugnaden for å kunne integrere flyktningar i norsk arbeidsliv på sikt. Men det krev engasjement å stille opp for noko slikt på ein arbeidsplass.

Migrantar i Middelhavet. Foto: Wikimedia Commons
Migrantar i Middelhavet. Foto: Wikimedia Commons

Legg att eit svar

Epostadressa di blir ikkje synleg. Påkravde felt er merka *