NLM i fokus

Share

I kveld hadde vi ein halv time om Misjonssambandet i Valle Radio. Olav Mosdøl kom ned frå Bykle og fortalde, han var på regionårsmøtet på Evjetun i helga.

-Korleis hadde det seg at du vart engasjert i Misjonssambandet, spurde eg.

-Eg fekk spørsmål om å vere kontaktmann, og sidan har det blitt slik, svarte han.

Vi kjenner han som viktig medspelar på jolemessa på Rysstad, men han fortalde og om den store basaren som er på Hoslemo om sommaren og med Sigurdsbustemna i Fjellgardane kyrkje dagen etterpå.

Å ha regionårsmøtet på ein fast stad er god lette for arrangementet, då slepp ein å lage nye komitear på ulike stader. Evjetun ligg midt i regionen, som omfattar Agder med unntak av Sirdal, Kvinesdal og Flekkefjord, og Telemark. På årsmøtet var det ei sanggruppe frå Kvitsund gymnas, det er flott å ha alle skulane, vi var samde om at der får unge frå distrikta vener for livet og god utdanning, anten det er Kvitsund eller Drottningborg .

Vi snakka og om alt det andre arbeidet Misjonssambandet driv, bibelskular, høgskular og leirstader. Det gjev ei stor kontaktflate og folk engasjerer seg, både unge og eldre. Eg peika på at vi  har hatt faste innslag i Valle Radio frå Norea Mediemisjon heilt frå vi starta opp i 1997. Då kommenterte Olav at han meinte at Bykle Radio gjorde feil då dei hadde som regel at alt stoffet deira skulle vere laga i Bykle. Å få godt stoff frå kjelder utanfor, kan lette arbeidet med å lage program, meinte han, og eg var jo ikkje uenig i det.

Vi snakka og om misjonærar frå Setesdal. Frå Bykle reiste Torjus Vatnedalen ut som misjonær, han døydde for nokre år sidan, elles nemnde han Gunnar Oseng frå Hornnes.

Ein halv time går fort og praten gjekk lett. Mot slutten kom vi inn på andre verv som Olav Mosdøl har hatt. Han har vore politikar for Senterpartiet i 25 år, men no har han trekt seg ut av det og har bare få oppgåver att i det politiske livet. Men han har engasjert seg i arbeidet med bygdebøkene og meinte det var ein genistrek dei ikkje såg rekkevidda av då dei la Heimar og folk i Bykle ut på lokalhistoriewiki. No kan stoffet oppdaterast etter kvart. Han meinte andre burde fylgje eksemplet deira.

evjetun

Siste sending i mai 2016

Share
I morgon kjem musikken i Postludium frå denne kyrkja, Paulusdom i Münster. Foto: Guido Gerding/Wikipedia Commons
I morgon kjem musikken i Postludium frå denne kyrkja, Paulusdom i Münster. Foto: Guido Gerding/Wikipedia Commons

I morgon er det siste sending i mai 2016. Den vert etter den malen som dei fleste tysdagssendingane går etter. Denne gongen hugsa eg og på å sende annonsen til avisa.

Kva som blir innhaldet i den aktuelle halvtimen er ikkje fastlagt enno.

Men Niklos kjem, denne gongen med eit reint orgelprogram frå domkyrkja i Münster i Tyskland med komponistar som Camille Saint-Saëns, Dudley Buck, Louis Vierne og André Fleury. Denne kvelden er alle tekne frå same cd, det er domorganist Thomas Schmits som spelar. Han er fødd i 1971 og har vore organist i Münster sidan 2003. Programmet hans i Valle Radio i morgon blir:

Camille Saint-Saëns: Fantasi nr. 1 i Ess-dur

Dudley Buck: Andantino Espressivo frå Grand sonata i Ess-dur

Louis Vierne: Hymne au soleil

André Fleury: Choral #2 frå Sept piéces pour orgue

Tysdag 31. mai

Ansvarleg: Harald Haugland
Teknikar: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret
18.15 Over ein open Bibel
18.30 Aktuell halvtime
19.00 Sangkveld
20.00 Møteplassen
20.30 Postludium med Niklos K. Besteland
21.00 Kyrkjebakken

Et langt perspektiv

Share
Ettersom jeg ikke tok noen bilder på treffet, får jeg bruke et bilde av Medox-esken vi fikk.
Ettersom jeg ikke tok noen bilder på treffet, får jeg bruke et bilde av Medox-esken vi fikk.

I går kveld hadde vi treff for russen 1966 på Sandnes gymnas. Vi møttes på Hana Brygge 15.30 og fikk høre et interessant foredrag fra gründeren Sjur Svaboe som var russ et noen år før oss. Han er grunnlegger av firmaet som produserer Medox, det blåbærbaserte kost-tilskuddet som har reklamen Friskere lenger. Vi fikk informasjon om og prøver av produktet, så nå er det vel håp om å unngå sykdom litt lenger. Mange av deltakerne brukte det allerede, fikk jeg inntrykk av.

Deretter reiste vi til Stangeland hvor en av oss som var russ, Torleiv Bilstad, har en låve han har gjort om til et trivelig og særpreget festlokale. Vi var 38 stk, to hadde meldt avbud i siste liten. Det gikk ikke lang tid før praten nådde taket, her hadde mange mye å snakke om. Det virket som om de fleste hadde vært på tilsvarende samlinger tidligere, det hadde ikke jeg. Og jeg undret meg over hvem de var, 50 år setter sine spor både i den ene og den andre. For meg var det dessverre slik at jeg ikke husket særlig mange navn, men noen av de jeg møtte husket meg, og lurte på hva jeg hadde gjort i alle de år som var gått. Når jeg så undret meg på hva de hadde gjort, var samtalen i gang.

For første gang i livet spiste jeg rå fisk, om man da ser bort fra spekesild og røkelaks. Ryfylkekokken hadde med seg en oppdrettskveite som han fileterte foran oss. Deretter skar han små stykker av filetene, dynket dem med eplesaft som han hadde kokt inn til dobbel styrke, strødde på litt salt og ba oss smake. Det var svært godt, men det er likevel ikke sikkert at jeg kommer til å kaste meg på sushi-bølgen. Jeg er ikke enig med setesdølen som sier at fisk er fisk, men kjøt er mat, men steikt eller kokt fisk er nok fremdeles min greie.

Serveringen på kveldens arrangement var sjelden god, først spekeskinke med mango, deretter ovnesstekt kveite med potetsalat, alt lokalt produsert i Ryfylke. Til dessert var det en pudding/krem med friske frukter. Siden var det kaffe og kaker og flust med drikke utover kvelden. Så da jeg dro hjem klokka 00,30 var jeg god og mett og full av inntrykk.

På festen fikk vi ei liste over deltakerne. Jeg deler den med deg som leser bloggen min, kanskje du kjenner noen av de som var med:

Tor Lorang Andersen
Aud Jorunn Baillie
Steinar Berntsen
Torleiv Bilstad
Ragnhild Birketveit
Gudmund Byre
Andreas Arnt Eidsaa
Kirsten Marie Eikeland
Mangor Eikeland
Åsta Otteren Ellingsen
Gerd Ersdal
Tor Magnor Gjøse
Liv Berit Grødem
Olav Hamar
Harald Haugland
Torolv Hellemo
Astrid Fjeld Helliesen
Arnstein Hetland
Kjell Arne Håland
Inge Johannessen
Astrid Schanche Kristoffersen
Martin Christian Lea
John Levang
Edle Svendsen Lunde
Olav Jakob Lura
Marit Nerhus
Ragnhild Reve
Rolf Rolfsen
Sigrid Skretting
Margrete Osmundsen Stangeland
Eivind Stangeland
Kari Vagle Sundby
Torhild Sægrov
Jørund Ubøe Soma
Maj Ulland
Bjørg Marit Undheim
Arne Vasshus
Solveig Meisland Øye

 

 

 

 

 

50 år

Share

I morgon skal det feirast at det er 50 år sidan eg var russ på Sandnes gymnas. I kveld har eg prøvd å tenke tilbake på den tida, mellom anna for å prøve å hugse namn på klassekameratar og samtidige elevar. Eg vart i grunnen litt overraska over kor lite eg hugsar, så eg prøvde å søke på nettet. Men heller ikkje der var det så lett å finne noko.

Difor deler eg innbydelsen eg fekk frå komiteen ved Sigrid Skretting.

Invitasjon til 50 års jubileum for Russ-66

Det nærmer seg 50 års jubileum for Russ-66, som blir feiret lørdag 28 mai 2016. Vi har gleden av å presentere følgende program som vi håper faller i smak for de fleste. Det viktigste er jo å komme sammen.

Vi fikk god respons på den foreløpige invitasjonen vi sendte ut, og håper selvsagt at alle fortsatt vil være med på denne spennende samlingen. Pris for herligheten er NOK 950/person.

15:30 Fremmøte på Hanabryggene der Sjur Svaboe er guide og gir foredrag bl.a. om Meddox. Deretter Russefilm fra 1966

17:45 Buss til Torleiv Bilstad’s Festlokale

18:00 Aperitiff og fotografering

18.30 Underholdning om ”Hva er så spennende med Sandnes?” ?????

19:00 Middag – 3 retters meny fra Ryfylkekokken inkludert drikke

20:30 – 21:00 Bossa Nova – Poplåter fra 60-tallet – syng med, dans og klapp – vi er på Konsert!

Kaffe og kaker samt festlig samvær resten av kvelden til kl …..

Antrekk: Pent

Eg reiste frå Sandnes etter at eg var ferdig på gymnaset, og har i grunnen ikkje hatt særleg mykje kontakt dit etterpå. Så det blir interessant å kome tilbake og helse på ein haug med folk eg ikkje kjenner, men som eg kjente for 50 år sidan. Dei er vel pensjonistar, dei fleste no.

Innvandring til Valle

Share

I kveld vil eg sitere det som kommunelege Hanne T. Straume skriv i  Folkehelseoversikt  for Valle når det gjeld innvandring til Valle i 2015. Denne store oversikta vart handsama av kommunestyret i dag.

Helse kan definerast ulikt, og Peter F. Hjort (1995) sin definisjon «God helse har den som har evne og kapasitet til å meistra og tilpassa seg livet sine uunngåelege vanskar og kvardagens krav» er eit godt døme på korleis helse kan tolkast. Innan sjukdomsførebygging vil helse kunna tolkast som fråvær av sjukdom, mens i det helsefremmande arbeidet vil helse som ressurs vere gjeldande.

Valle har fått fleire kontingentar av flyktningar og fleire år, men av dei første som kom er vel alle reist til meir sentrale strok. Det var først når vi i åra 2007-12 fekk en kontingent av burmesarar at det så ut til å bli meir permanente etableringer. I 2013- 2015 har det kome nokre innvandrarar frå Syria og Eritrea. men det er for tidleg å seie noko om dette vert ei meir varig busetting. Kommunestyret har bestemt at vi skal ta 13 fleire flyktningar i 2016 og taket på antall flyktningar på introduksjonsprogram (5 år) er auka frå 45 til 48.

2.5 Utfordringsbilete innvandring

Det har vore – og er ei utfordring å skaffe lagelege bustadar til flyktningane. Det har vore ynskjeleg å ha flyktningar i Valle (og ikkje i Hylestad) for å sleppe transportproblemet mellom bygdene. (Valle har ikkje gode kår for transport av alle dei som ikkje disponerer eigen bil. Vi må rekne med at bustadsproblemet blir stort i 2016 og utover, og utfordringene med å skaffe dei jobb kjem og til å bli store. Her ligg og fleire fallgruber med utvekling av ein økonomisk lågklasse kombinert med integreringsutfordringar.

Eit forhold ein og skal vere merksam på er at borna ikkje kan rekne med å få særleg hjelp av foreldra med skulearbeidet, og enno vanskelegare blir det når foreldra lærer bokmål og borna lærer nynorsk. Den seinaste utviklinga med migrasjon til Europa og Noreg vil rimelegvis og påverke Setesdal og Valle, og ein får sjå korleis dette utviklar seg.

Ordførar Steinar Kyrvestad på juleavslutninga i desember 2016. Foto: Marja-Leena Steinbru
Samarbeid mellom vaksenopplæring for innvandrarar og Frivilligsentral. Ordførar Steinar Kyrvestad på juleavslutninga i desember 2016. Foto: Marja-Leena Steinbru

Strategiplan

Share

I morgon skal kommunestyret vedta Strategiplan. Busetting og oppfølging av flyktningar i Valle komme. 

Mykje kan seiast om det som står i strategiplanen, i alle fall av oss som jobbar innan feltet. Men vi som er lærarar har til tross for 14-15 år i dette arbeidet, ikkje blitt spurt om noko i samband med utarbeiding av planen. Den vart vedteken i Levekårsutvalet med ei linje ekstra i høve til rådmannen sitt forslag til vedtak, men så langt eg kan sjå av kommunestyrepapira er den linja ikkje med i innstillinga frå rådmannen til kommunestyret. Det var Olav Hovet som hadde eit forslag om at det var viktig med god norskopplæring.

Den strategiske planen har heller ikkje vore på høyring nokon stad før han vert lagt fram. Dermed er det ikkje nokon andre enn Levekårsutvalet av dei som kunne seie noko i høve til planen som har fått uttale seg. Det ser eg som eit problem om ein skal forankre planen breitt i kommunen. Men det er kanskje ikkje meininga.

Sjølv om Valle kommune har hatt flyktningar til busetting i nærare 20 år, er det første gong vi har fått ein strategiplan.

I godt selskap

Share
Ryggproblem
Yngre ogtynnare, men denne ryggen er heller ikkje god

Det vert ikkje tysdagssending i Valle Radio denne veka. Eg gløymde å sende melding til avisa om det, så i morgon står det nok ikkje noko om program i Valle Radio. Eg måtte kaste inn handkleet og vart sjukemeldt då ryggen slo seg vrang. Men eg er i godt selskap, dette var overskrift i VG i dag: Kronprinsesse Mette-Marit deltar ikke på kveldens gallamiddag for det polske presidentparet på grunn av ryggproblemer. 

Nederst i den artikkelen står det og om at forskarar ved NTNU har stor tru på at ny teknologi kan hjelpe folk til å handtere ryggplager. Når eg klikker på lenka til den artikkelen kan eg lese at dei har fått 47 millionar kroner for å utvikle ein app som skal samle informasjon om kroppen og ut frå den informasjonen gje råd om trening som kan motverke ryggproblem.

– Ryggsmerter er en av de vanligste plagene i befolkningen. En internasjonal studie som nylig ble publisert, viser at ryggsmerter er den lidelsen som forårsaker mest uførhet blant folk – og det gjelder hele verden, seier professor Per Jarle Mork som er koordinator for prosjektet. Mork snakker om typen uspesifisert smerte i nedre del av ryggen. Ikke strålesmerte nedover bena, som snarere kan dreie seg om prolaps og nerver i klem. 

Ifølge Gemini.no oppsøker hvert år 1 av 15 voksne i den generelle befolkningen lege eller fysioterapeut på grunn av uspesifikke smerter i nedre del av ryggen. Slike plager er en vanlig årsak til funksjonsnedsettelse og sykmeldinger.

Så når eg sit heime i Mandal denne veka, er eg i godt selskap. Eller kanskje eg skulle seie i vondt selskap, for verkar gjer det kvar gong eg prøver å reise meg og gå litt. Men eg fekk nokre tablettar og når dei får verke, vonar eg at det skal rette seg.

Onsdag er det kommunestyremøte klokka 18. Då skal kommunestyret handsame Folkehelseundersøkelse i Agder, Strategisk plan for flyktningarbeid, Nytt slagord for Valle kommune og Kommunereforma. I tillegg skal dei møte den nye fylkesmannen, Stein A. Ytterdal. Så sjølv om det ikkje er vanleg sending, vert det nok interessant å høyre på radioen onsdagskvelden.

Venstrevridd

Share

Eg har vel for det meste vore sentrumsbasert både på den eine og den andre måten. Men no er eg blitt venstrevridd så det held.

Sidan pinse har eg gått med sterkare og sterkare vinkling mot venstre. Eg lutar framover mot venstre når eg reiser meg opp, og når eg skal opp trappene, må eg klamre meg til rekkverket på venstre side for å ha makt til å dra meg opp.

Fredag kapitulerte eg, gjekk til legekontoret i Valle og fekk sjukemelding for venstrevridninga mi. Tablettar skreiv han og ut, doktor Hallvard, så vonleg rettar det seg og eg etter kvart vert sentralisert att.

Elles er eg nok mest distriktsvennleg og meiner at folk bør byggje og bu i det ganske land, sentraliseringa som no skjer i samfunnet er ein uting. Difor likte eg godt Ronny sitt innlegg i Valle Radio onsdagskvelden og var glad at eg kunne legge det ut på bloggen. Men når det gjeld å kunne stå oppreist, meiner eg at sentralisering er ein god ting.

Bensin eller diesel?

Share

Eg held fram med å minne om noe av det som Jan Grønbech sa på Setesdalskonferansen 2016. Han siterte Tony Seba, som har skrevet boka Clean disruption of energy and transportation, Han sa på en konferanse i Oslo i mars 2016:

I 2025 vil det ikke produseres en eneste bil med bensin- eller dieselmotor. Alle de store bilmerkene vil utelukkende levere selvkjørende el-biler. Oljeprisen vil være $5 eller mindre.

Det er bare 9 år til 2025. Jeg lurer på om el-biler har overtatt helt i en så kort tidshorisont. I det perspektivet forstår jeg at selskapet Arctic Roads setter opp ladestasjon i Valle, den skal komme sør for garasjen til politiet. En skulle kanskje tro det var nok med den ladestasjonen vi allerede har nord for banken.

Og så lurer jeg på om min neste bil blir en el-bil. Kanskje en Tesla.

tesla

Jobbar som forsvinn

Share
Henta frå https://dmarron.com/2014/01/20/keynes-was-right-economists-should-aspire-to-be-like-dentists/
Jan Grønbech presenterte yrker som vil forsvinne på Setesdalskonferansen 2016. Henta frå https://dmarron.com/2014/01/20/keynes-was-right-economists-should-aspire-to-be-like-dentists/

Det er alt gått meir enn ein månad sidan vi var på Setesdalskonferansen 2016. På nettsida setesdalskonferansen.no ligg dei fleste foredraga frå konferansen, slik sett kan vi framleis ha glede av det vi ikkje noterte då vi var der.

Jan Grønbech, sjefen i Google Norge, presenterte yrker som vil forsvinne på Setesdalskonferansen 2016. Eg trur ikkje så mange vil sakne telefonseljarar, som er det yrket som står nederst på lista. Det er det yrket som med størst sikkerhet vil forsvinne av dei som er på lista.

Yrker som vil overleve er personleg trenar, tannlege og prest, men elles syner lista at svært mange yrker vil forsvinne. Lærar er ikkje på lista, så læraryrket bør ha ei sikker framtid. Men til og med ekspeditørar i butikkar vil forsvinne, meinte Grønbech, vi vil etter kvart sjølv sjekke ut varen og betale dei med kort.

2 milliardar jobbar vil forsvinne om ein ser heile verda under eitt. Men alle kan ikkje vere tannlegar, prestar eller personlege trenarar. Grønbech meinte det ville dukke opp nye jobbar, akkurat som vi har sett dei siste åra. Datautviklinga ville gje heilt nye jobbar for folk. Maskinar ville overta mykje av det vi jobbar med no, men nye jobbar ville kome, og det ville vere jobbar som ikkje byggjer på gammal kunnskap, men som tek i bruk ny kunnskap. Her må folk og bedriftsleiarar i Setesdal tenkje nytt, minna han oss om.

Det kan jo vere noko å tenkje på denne helga.