Kven ringer?

Share

Når eg kviler middag, er telefonen min lydlaus. Av og til blir han lydlaus lenger enn det også, fordi eg gløymer å sette på lyden etterpå. Et tenkjer at eg ikkje er ein så veldig ettersøkt mann, så det må vel gå greitt.

Men så ringer ein når eg søv, og når eg vaknar og sjekkar telefonen, så er det eit ukjent nummer. Det mest fornuftige burde då vere å seie som mange andre: Om det var noko viktig, ringer nok vedkomande tilbake.

Men så er eg nysgjerrig og lurer på kven det var som ville ha tak i meg. Då kan eg google, og både 1880 og 1881 seier at dei kan hjelpe meg å finne Hvem ringer? Alle er på bokmål, det lyt eg tole, sjølv om eg meir og meir er gått over til å skrive nynorsk når eg sjølv kan velje tema.

På Setesdalswiki skriv eg nynorsk når eg skriv om emne frå dei indre bygder, men om eg skriv frå Mandal, kan det nok bli bokmål av og til. Vi er så nært til Danmark her sør.

Men når korkje 1880 eller 1881 kan hjelpe, så googlar eg nummeret også. Då seier det store orakel google at det nummeret er kjent for telefonsalg. Så då får eg vel slå meg til ro med at ettersom eg var i draumeland, så sparte eg pengar denne gongen. Pengar spart er pengar tent, heiter det. Men det er vel tvilsamt om det er inntektsskatt på ei slik inntening, og eg har ikkje papir på kor mykje eg tente heller.

Tynn bok

Share

I dag bestilte eg ei bok på biblioteket i Mandal. Reidun skulle til Holum i gravferd og gjekk innom og henta boka etter at ho hadde vore der. Mandal misjonslag av Norsk Luthersk Misjonssamband 1890-1980, det var tittelen på boka.

Eg vart nok noko skuffa då ho kom heim med boka, for den var på 10 små sider. Foreninga i Mandal var aktiv i samband med oppstart av NLM og hadde etter det eit aktiv arbeid med mange utsendte misjonærar og mykje aktivitet i byen. Men det var bare nærast ei opplisting av arbeidet i boka.

Vi får likevel vite noko om misjonærar frå Mandal til Kina. Ludvik Johnsen og Henrik Seyffart var dei første, dei vart sende ut alt i 1891. Sidan kom doktor Olaf Olsen i 1923, Sigrunn Omestad i 1934, May Quist i 1936 og Dagny Nøding i 1939. Etter krigen reiste Petra Jåbæk til Kina og Borghild Lundeby til Japan og i 1961 reiste Ole Hallgrim og Kari Evjen Olsen til Tanzania.

 

Red Wing Seminary

Share

Mange misjonærar frå Norge studerte teologi på Red Wing Seminary. Det har eg sett i ei bok om misjonærane til Kinamisjonen frå 1891 til 1941. Eg undra meg litt på kva dette var, og lurte på om Torbjørn Greipsland hadde noko å fortelje, han har jo skrive litt av kvart om utvandring og kristenliv i USA.

Vi fekk ein hyggeleg samtale i kveld, og han hadde eit bilde av seminaret i ei av bøkene sine, men sjølv om han hadde vore mange stader i USA, hadde han ikkje vore der. Torbjørn er jo frå Mandal, så vi snakka litt om at også misjonærar frå Mandal hadde studert der. Det var han ikkje klar over, så han fann det litt ekstra interessant og meinte at eg burde sjå i doktoravhandlinga til Olaf Golf, truleg hadde han skrive noko om det.

Medan vi snakka, laga Siri ein artikkel om dette colleget på Setesdalswiki. Ho hadde også funne bilde, så det vart ein fin artikkel om noko eg ikkje visste særleg mykje om, men som eg kjem til å finne meir om etter kvart. Ho hadde også lenke til artikkel på engelsk Wikipedia, der det også var omtalt nokre av dei som studerte der. På Setesdalswiki vil det etter kvart kome meir om folk som har studert på Red Wing College.

Gjertine Johnsen

Share

Artikkelen om Gjertine Johnsen førte Setesdalswiki over ei ny grense. Det er nå 94 500 artikler på Setesdalswiki. I dag kunne vi også gratulerere nettstaden med 13 år. Det er smått utruleg at vi har halde på så lenge.

Målsettinga var i starten å skrive om smått og stort relatert til Setesdal. Etter kvart vart det også eit mål å skrive om kyrkje og kristenliv, det er eit område av samfunnet som ikkje er godt dekka av andre wiki-oppslagsverk. Difor finn du både predikantar, prestar og misjonærar blant mykje anna. Artikkelen som gav nytt rundt tal i dag er eit eksempel på det.

I dag høyrde eg på møtet i Regionrådet, det vart overført på Valle Radio. Eg tenkte eg kanskje ville få noko å skrive om på bloggen. Men i dag var det ikkje så mykje leksikalske fakta å få i det eg høyrde på, så eg prøvde å sjå i sakspapira. Men dei var på over 300 sider, så eg droppa det. Det er eit paradoks at eit råd av folk som ikkje har det som jobb å vere politikarar må lese så mykje for å lage sine vedtak.

Møtet i dag var i Bykle kommunestyresal. Eg burde hatt ein artikkel om den på Setesdalswiki, den er jo spesiell med sine mange måleri frå Bykle. Men den har eg ikkje fått laga enno.

Fortellertalent

Share

Ein ting er å kunne skrive sakprosa, til dømes artiklar på Setesdalswiki om folk og hendingar i Setesdal og andre stader. Noko anna er å kunne skrive ei forteljing, slik ein romanforfattar gjer det. Romanar og noveller, det vi kallar skjønnlitteratur, er ein eigen sjanger som krev at ein kan skrive ei fortelling.

Eg kan nok skrive litt poesi også, sjølv om det helst blir leilighetsdikt som sangar til bryllaup og konfirmasjon. Når ein veks opp i ein sangglad heim, får ein med seg nokre slike gjennom åra. Eg er glad for å ha kunna hjelpe folk som gjerne vil ha ein sang til slike merkedagar, så når eg får nokre stikkord, så kan det fort bli både tre og fem vers.

Men kan hende er det ikkje så ofte vi syng saman på den måten lenger, i staden blir det sett på ei plate med ferdig innspelt sang. Det er eit tap, for fellessang knytter oss saman på ein særegen måte. Det blir sagt at eit kor som syng saman, etter kvart også synkroniserer pusten.

Men å skrive ei novelle, det er noko anna. Då skal ein kunne fortelje ei fortelling eller ei historie på ein slik måte at det fangar interessa til lesaren og dreg han gjennom side etter side. Lars Rustbøle var ein slik forfattar, frå hans skrivemaskin kom det visst over 70 bøker gjennom eit langt liv. Eg har eit lite prosjekt på Setesdalswiki om å skrive om bøkene hans, det blir bare korte fakta, men det er likevel litt å fortelje om. Bøkene hans er etter kvart blitt borte frå biblioteka, det er kanskje eit sakn. Sjølv skaffa eg meg nokre av dei då det var boksalg i Valle. Kan hende skulle eg lese litt og sjå om eg kan lære noko?

Wiki-samarbeid

Share

I dag hadde eg gleda av å samarbeide med Siri om artiklar på Setesdalswiki. Eg har ei bok frå 1941 om misjonærar i Kinamisjonsforbundet. Den har bilder og små biografiar om dei som hadde hatt teneste frå starten i 1891.

Ettersom boka er falt i det fri og ikkje har copyright, kan ein i prinsippet legge inn teksten og bilda på Setesdalswiki. Så det starta vi på, eg på å skrive, ho på å legge inn bilder.

Eit slikt samarbeid er svært motiverande for meg, så eg ser fram til fleire økter om Siri har høve til det.

Ein kan ikkje anna enn å bli imponert av desse folka som for over hundre år sidan reiste til andre sida av verda for å fortelje om det dei opplevde som det største i livet. Menn og kvinner forlet heimane sine og familie for eit usikkert liv, nokre døydde og fekk ei grav langt borte frå heimlandet. Etter lange periodar ute kom dei heim for å fortelje om arbeidet før dei igjen reiste ut.

I denne tida var det samarbeid med kyrkjelydar i USA, der var det nordmenn som hadde starta skule for utdanning av misjonærar. Eg bør vel etter kvart også skrive om Red Wing Seminary også.

Heldigvis held Geir på med mykje lokalt stoff, han er svært god til å leite fram kjelder om lokale tilhøve, så samarbeidet fungerer også på den måten. Snart rundar vi eit nytt hundretal også.

Rigel

Share

Av og til kan eit feilkjøp vere eit godt kjøp. Slik var det då eg gløymde å avbestille ei bok i Bokklubben. Eg har vore medlem lenge og brukar å hugse å avbestille, men av og til blir det ein glipp.

Dermed låg eit dobbeltbind i postkassen ein dag: Rigels øyne og Bare en mor. Bøkene er av Roy Jacobsen, som er ein produktiv forfattar med ei lang liste utgjevingar:

  • Fangeliv – novellerCappelen (1982)
  • Hjertetrøbbel – roman, Cappelen (1984)
  • Tommy – roman, Cappelen (1985)
  • Det nye vannet – roman Cappelen (1987)
  • Virgo – roman, Cappelen (1988)
  • Det kan komme noen – noveller, Cappelen (1989)
  • Ursula – barnebok, Cappelen (1990)
  • Seierherrene – roman, Cappelen (1991)
  • Fata Morgana – roman, Cappelen (1992)
  • Den høyre armen – noveller, Cappelen (1994)
  • Trygve Bratteli. En fortelling – biografi over Trygve Bratteli, Cappelen (1995)
  • Ismael – roman, Cappelen (1998)
  • Grenser – roman, Cappelen (1999)
  • Fugler og soldater – noveller, Cappelen (2001)
  • Det nye vinduet – noveller, Cappelen (2004)
  • Frost – roman, Cappelen (2003)
  • Hoggerne – roman, Cappelen (2005)
  • Marions slør – roman, Cappelen (2007)
  • Vidunderbarn – roman, Cappelen Damm (2009)
  • Anger – roman, Cappelen Damm (2011)
  • De usynlige – roman, Cappelen Damm (2013)
  • Hvitt hav – roman, Cappelen Damm (2015)
  • Rigels øyne – roman, Cappelen Damm (2017)
  • På randen av Vigeland – selvbiografisk fortelling, Cappelen Damm (2019)
  • Mannen som elsket Sibir – roman, Cappelen Damm (2019)
  • Bare en mor – roman, Cappelen Damm (2020)

Og så vart eg oppslukt. Hans skildring av kystlivet på Helgeland like etter 2. verdskrigen er svært truverdig. Barrøy-serien har fire bøker, eg bør vel lese dei to første også.

Bare en mor

Med noko attåt

Share

-Vi treng litt hjelp med ei kake, sa søster Jorunn til meg på telefonen.

Eg er ikkje den som let meg be to gonger når det gjeld kaker, så eg ønska dei velkomne til Eskeland. Dei hadde vore ein tur vestover og fått med seg litt av kvart frå broder Hermund på Ålgård som dei hadde med. I tillegg hadde dei nokre bøker av Lars Rustbøle, så eg kunne få noko å skrive om på Setesdalswiki også.

Etter nydeleg kake Drømmen og hyggeleg prat om mangt og mykje, mellom anna om Lunsjkonserten i Lyngdal konserthus i dag, med Ilze Jaunzeme og Sverre Eftestøl, om vikarorganistoppgåver i påska i indre bygder og om samvær med søsken som eg hadde stått over.

Dei har sett på serien Alle mot 1 på laurdagskveldane, så vi sette på TV for å sjå den, vi også. Der fekk vi endåtil sjå vår norske snooker-helt Kurt Maflin og tippe på kor mykje vatn som kunne flyttast med svampar frå ei bøtte til ei anna av ein gjeng handballspelarar.

Så tok dei turen tilbake til Lyngdal og vi sette på TV for å sjå på snooker-VM der vi fekk eit av dei lengste partia eg har sett. Til slutt måtte fjorårets verdsmeister sjå seg slegen av ein utfordrar, så no blir det spennande å sjå korleis det går vidare fram mot finalen neste sundag.

Etterspurte bøker

Share

Eg har samla litt på bøker av Lars Rustbøle for å skrive om dei på Setesdalswiki. Difor hugsa Margunn på meg då det kom eit spørsmål etter bøker av han på ei intern mail-liste for bibliotekarar. Ho lurte på om eg kunne vere av med nokre av bøkene mine.

Det kunne eg jo gjerne. Eg leita fram nokre av dei eg hadde, og det synte seg at eg hadde tre eksemplar av Brudesøljen, ei bok som kom i 1933 og sidan kom i mange opplag. Bøkene hans kom i det heile i mange opplag, noko av dette kan ein lese om i artikkelen om han på Setesdalswiki.

Men først må eg jo skrive om bøkene på Setesdalswiki. Det blir bare bibliografisk informasjon om årstall for utgjevingane, sidetall, forlag og illustratør, om eg finn informasjon om noko slikt.

Førsteutgåva av Brudesøljen hadde omslag teikna av Trygve M. Davidsen. Det blir nok ein artikkel om han også, og han hadde artikkel på Wikipedia, så då blir det ikkje så vanskeleg. Å finne informasjon om De unges forlag, det er kanskje ikkje like enkelt, men eg får sjå kva eg finn.

 

 

Kino-opplevingar

Share

Eg var ikkje klar over at Valle Radio hadde sending også i går kveld, eg trudde at det ikkje var noko onsdagssending etter dei strålande kveldane med påskesending. Difor gjekk eg ikkje inn på nettsida i går kveld for å høyre nærradio frå Valle. Dermed gjekk eg glipp av dette programmet:

19.30 Kommunen informerer med Ann Kristin Jacob, leiar HR og Velkomstsenter
20.00 Lokal time
– Sondre Rua Dokken og Lars Tarald Myrum mimrer om kinoopplevelser i oppveksten
21.00 Opi sending med Jorunn Lund Harstad og Kåre Rike
Eg sende spørsmål til Sondre om kva filmar det var tale om, og då fekk eg desse:
*Dangerous minds – valget er ditt
*Wayne’s World
*Snatch
*Space Jam
*The Fast and the Furious
*Kill Bill: Volume 1
Jorunn og Kåre hadde Opi sending, men dei fekk nok ikkje like mange telefonar som under påskesendingane. For då gjekk jo telefonen mest varm, etter det eg fekk med meg frå Mandal.