Alle innlegg av Harald Haugland

Lokalhistoriewiki

Share

«No ska’ eg ha breiband!» var det første hun sa da hun kom hjem til sønnen etter å ha sett Heimar og folk i Bykle på nett. I januar 2015 presenterte jeg resultatet av digitaliseringa av bygdeboka for kommunen lengst opp i Setesdal på et folkemøte.

Dagen etter var det kommunestyrets tur til å bli orientert om hva de hadde fått for pengene. Det var da jeg fikk vite at mora til en av kommunestyrerepresentantene hadde kommet hjem til ham etter folkemøtet, og sagt at nå ville hun endelig ha bredbånd i huset. Det hadde aldri vært noe behov for det tidligere, men nå lå bygda på nettet med alle hjem og folk. Jeg hadde tenkt at digitalisering var en fin måte å nå fram til et yngre publikum på, men vi hadde visst truffet blink hos et bredere publikum enn jeg trodde.

Dette skriver Chris Nyborg i sin Masteroppgave Nye tider for gamle dager. Han går gjennom flere bygdebøker som er digitalisert og lagt inn på Lokalhistoriewiki og fortsetter:

Digitaliseringa av Heimar og folk i Bykle førte til at det per august 2016 finnes 448 artikler i kategorien for Bykle kommune, mens de mer folkerike Setesdalskommunene Valle og Bygland hadde henholdsvis 48 og 38 artikler i sine kategorier.96 Her har altså Bykles investering i digitalisering av bygdeboka ført til en kraftig ubalanse i artikkelmassen.

I går skrev jeg om tallet på artikler om kommunene i Setesdal. Om du ser på kategoriene på Setesdalswiki, vil du se tallene jeg hadde med på bloggen i går. Men du vil også finne veldig mye mer. Så enn så lenge finner man mer stoff på Setesdalswiki enn på Lokalhistoriewiki, selv om stoffet jo er mer tilfeldig enn i en redigert bok.

Det skal bli interessant å se nærmere på noe av det Nyborg skriver om og se om jeg kan lære noe av det som kan brukes på Setesdalswiki.

Litt statistikk

Share

Setesdalswiki har mange artiklar, dei fleste er jo datoartiklar frå år 1800 til no. Men etter kvart er det blitt ganske mange sider om kommunane i Setesdal også:

Bykle: 148 pluss 121 om levande personar og 96 om døde

Valle: 207 pluss 287 og 353

Bygland: 168 pluss 198 og 339

Evje og Hornnes pluss 410  og 480

Dette gjeld bare direkte kategoriar. Det er meir om ein går litt djupare inn i stoffet.

Alt dette er det lenker til på framsida av Wikien.

Draumarnuten

Share

Draumarnuten er ein topp i Bygland, den vart artikkel nr. 88 600. Denne gongen brukte vil litt lenger tid på å nå eit nytt hundretal, så det spørs om ikkje det vart siste runding i 2017.

Det skreiv eg i går på Setesdalswiki sitt diskusjonsforum Såpekassen. I dag var Geir i humør til å skrive mykje frå morgonen av, så no er det kome 20 nye artiklar. Dei fleste handlar om datoar i 2018, men det kom også nokre andre artiklar ut av tastaturet hans i dag.

Sjølv har eg hatt ein dag utan skriving på Setesdalswiki. Andre gjeremål vart prioriterte. Så då får ein heller sjå om det vert noko i morgon. 

Improvisasjon

Share

I kveld skulle Liv Tanche-Larsen ha sendinga i Valle Radio, men det var ikkje noko program i avisa, så ein sjekk synte at ho ikkje var klar til det, så då overtok Siri Johannessen ansvaret for første delen av kvelden og fylte Siris time med aktuelt stoff. Steinar Kyrvestad var sett opp til å ha Kommunen informerer, men han dukka ikkje opp, så då måtte ho improvisere, noko som ordna seg då Jon Rolf Næss kunne stille opp på direkten og gje aktuell informasjon frå Setesdal Regionråd, som skal ha møte i morgon. Då var det sikkert godt å kunne gje stafettpinnen over til Jorunn og Kåre klokka 21.

Program onsdag 13.12.17
Ansvarleg Siri Johannessen
Teknikar Liv Gunn Viki
Telefonvakt Ingeborg Åkre Løyland
19.00 Tankar frå Bibelen med Håvard Viki
19.30 Regionrådet informerer med Jon Rolf Næss
20.00 Siris time
– Astrid Rysstad om Jolelag i Setesdal spelemannslag
– Oddvar Høgevoll om Country/gospel kveld
– Bjarne Tveiten om Eventyrboka
21.00 Opi sending med Jorunn Lund Harstad og Kåre Rike

Vinnarane av rebusløysinga vart:
Lasse Stray, Angerd Mosdøl og Kjellaug Rysstad. Gratulerer og takk for i kveld!

Foto: Britta Lise Homme

 

Kalender og jol

Share
Foto: Britta Lise Homme

I kveld var sendinga i Valle Radio prega av kalender og jol. Både Byklekalenderen og Vallekalenderen var omtalt, Else Gyro fortalde om Byklekalenderen og bibliotek-Lisbeth fortalde om Vallekalenderen. Siri kunne nok sjølv fortald om Byglandskalenderen, for ho har vore sterkt involvert i å lage den, men ho er ingen amerikanar og likar ikkje å snakke om ting ho sjølv er involvert i. Difor valde ho i staden å snakke med Sigrid Bjørgum om innsamling av klede til Ukraina, trur eg.

Musikken var prega av jol, ser eg på spelelista som ligg på Setesdalswiki. Sjølv hadde eg ikkje høve til å høyre kveldens program, så kveldens omtale er henta frå programmet i avisa og den meir fyldige versjonen Siri har lagt ut på Setesdalswiki. 

Tysdag 12. desember
Ansvarleg og teknikar: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret med Asbjørn Kvalbein
18.15 Over ein open Bibel med Marit Andersen (Norea)
18.30 Sangtimen med Per Govertsens noko joleprega country gospel time
19.30 Ein litt aktuell time med
*Sigrid Bjørgum om innsamlinga til Ukraina i Bykle og Valle.
*Lisbeth Dalquist Homme kjem med Vallekalenderen og noko om jol.
*Else Gyro Rysstad fortel om Byklekalenderen.
20.30 Postludium med Siri Johannessen og musikk rundt jol.
21.00 Kyrkjebakken

NETTRADIO via http://www.valleradio.com under sendinga.

 

 

 

Puslespill

Share

Når man har barnebarn på besøk og været ikke er slik at de vil være ute, og de heller ikke skal sitte med nesa i mobiltelefon eller nettbrett hele dagen, kan puslespill være en fin aktivitet. Her i huset er det kona som aktiviserer med puslespill-legging, og det var en glede å se engasjementet rundt et rimelig vanskelig puslespill, i alle fall i mine øyne.

Ofte er spillenes motiv på forsiden av esken de ligger i, så da kan man sette opp esken og se hvordan det skal bli. Men denne gangen var motivet ikke synlig, man fikk bare se reaksjonene hos personer som var avbildet på hendelsen som var avbildet på tegningen det var laget puslespill av.

Det var litt tvil om de kunne bli ferdige i løpet av en langhelg, men en kraftig innspurt ordnet det slik at de var ferdige før middag søndag. Da tok jeg et bilde av resultatet, slik at de eventuelt kunne ha noe å gå etter neste gang de ville prøve på et puslepill hvor motivet bare ble synlig indirekte.

Håndball-VM

Share

Når man har et barnebarn som er håndball-keeper på to lag i aldersbestemte klasser i Nittedal, da blir det håndballkamp på TV en fredagskveld. Selv om Norge gikk på et nederlag i kveld, var det en spennende kamp omtrent helt til slutt, så vi satt klistret til skjermen fra nasjonalsang til tapsintervju.

Ikke det at vi ikke har sett de foregående kampene de norske jentene har spilt i Tyskland. VM er en viktig sportsbegivenhet også på wikipedia, jeg har skrevet flere av artiklene om spillere vi har sett på skjermen denne uka. Da kan jeg trekke veksler på at de har artikler på engelsk wikipedia, og så er det bare å oversette til norsk. Wikipedia har til og med utviklet et oversettelsesprogram spesielt for artikler i nettleksikonet, så det går nokså raskt med god hjelp. For meg ser det ut til at interessen for håndball er større i Danmark enn i Sverige, for dansk wikipedia har langt flere artikler om håndballspillere enn svensk wikipedia.

I tillegg foregår kampene i Tyskland, så man kan også skrive leksikonoppslag om landet og alt tysk. Det var slik jeg kom over det jeg skrev om i går på bloggen, at tysk orgelbygging og orgelmusikk nå er kommet på UNESCOs verdensarvliste for immateriell kulturarv.

I dag kom også bladet Norsk Husflid. Der fant jeg interessant stoff som Karin Bøe hadde bidratt til. Det handla om gjure, vevde band. Ho vev slike band for sal, og er truleg den einaste nolevande tradisjonsberar i Setesdal på dette området, heiter det i artikkelen.

Tysk orgelkunst og orgelkultur

Share

Den som høyrer på Niklos K. Besteland i tysdagssendingane på Valle Radio kan ikkje unngå å legge merke til at han i særleg grad er oppteken av tysk orgelkunst og orgelkultur. Tysdag var tre av fem komposisjonar for advent, som var temaet hans, laga av tyske komponistar:

  1. Andreas Hammerschmidt (1611-1675): Machet die Tore weit. Motett for 6-st. kor. Thomanerkoret i Leipzig, dirigent Hans-Joachim Rotsch
  2. Dietrich Buxtehude (1637-1707): Nun komm, der Heiden Heiland. Orgelkoral BuxWV 211. Piet Kee på orgelet i Roskilde domkirke
  3. Gottfried August Homilius (1714-1785): Machet die Tore weit. Motett for 4-st. kor. Stuttgart kammerkor, dirigent Frieder Bernius

Om vi gjekk gjennom alt han har spelt, er eg nokså sikker på at minst halvparten er tysk. Difor høver det godt å fortelje på bloggen i kveld at nettopp denne musikken og orgelbyggingstradisjonen i Tyskland no frå desember 2017 er kome på UNESCOs verdensarvliste. I grunngjevinga heiter det (på bokmål):

Orgel- og orgelmusikken har formet musikklandskapet og instrumentproduksjonen i Tyskland i århundrer. Orgelbygging og orgelmusikk er nært knyttet, da hvert instrument ble laget spesielt for det arkitektoniske rommet der det spilles. Den høyt spesialiserte kunnskapen og ferdighetene knyttet til praksis er utviklet av håndverkere, komponister og musikere. Det er i dag rundt 400 mellomstore orgelbyggingsforetak i Tyskland, samt noen større familieverksteder. Lærlinger oppnår praktisk erfaring og teoretisk kunnskap i bedrifter, yrkesskoler, universiteter og musikkakademier. (Sitert frå Wikipedias artikkel om dette)

Folkemusikken frå Setesdal er ikkje på denne lista enno, sjølv om vi jo veit det blir arbeidd med det. Men neste gong du høyrer Niklos i Valle Radio, kan du tenke litt på at han i 20 år har promotert musikken som no er komen på verdsarvlista.

 

 

Om posten og aviser

Share

I kveld var det Ronny Stavsholt som var ansvarleg for sendinga i Valle Radio. Eg var oppteken med andre ting, så eg fekk den ikkje med meg, men eg hugsar at før Ronny begynte å jobbe på Bykle Vindu, jobba han i posten i Valle. Den som kjører rundt post, blir godt kjent i bygda, så han hadde godt grunnlag for å bli med som radiomedarbeidar. I tillegg er han rå på musikk, særleg blues, så når han er i studio, er det mykje fin musikk for bluesfolk.

Her er programmet hans:

Program onsdag 06.12.17
Ansvarleg Ronny Stavsholt
Teknikar Torhild Sandnes
Telefonvakter Ingebjørg Helle Haugen og Torbjørg Hoftuft
19.00 Tankar frå Bibelen med Torfinn Brokke
19.30 Kommunen informerer med Torunn Charlotte Nyberg
20.00 Ronnys time
-Smånytt og endel om UFO og religioner basera på dette.
21.00 Opi sending med rebusar og musikk.
#valleradio
NETTRADIO: live.valleradio.com:8000/live

Korleis høver det eg skreiv her med overskrifta? Det høver ikkje, eg må kome vidare. Det er ei kobling.

I går snakka Siri Johannessen med Sigurd Haugsgjerd og kom inn på kva som vil skje med Setesdølen om posten sin distribusjon blir lagt om frå nyttår. Sigurd visste ikkje noko om det, men det er planar om at aviser skal bruke to dagar på å bli omdelt av postverket. Torsdagsavisa vil kanskje kome først på måndag. Det er ikkje særleg nyhetsvennleg, så andre aviser syner til at ein kan finne det meste på nettstaden om ein loggar inn, det høyrer med i papiravisabonnement å også få digitalt abonnement.

Men Setesdølen er bare papiravis, så dei har problem. I ein artikkel i Nettavisen stod det at planane er på sikt å kanskje bare ha omdeling av post ein dag i veka. I Danmark startar dei det frå nyttår.

Eg trur Ronny gjorde lurt i å begynne på Bykle Vindu og ikkje satse på karriere i Postverket. Det var koblinga. 🙂

Noko å fortelje

Share

Wenn jemand eine Reise tut, dann kann er was erzählen, heitte det i eit gamalt munnhell eg lærte i tysktimane for mange år sidan. Læraren vår var innfødd og banka regla inn i hovudet på oss, så den sit som spikra over 50 år seinare.

I kveldens sending i Valle Radio synte Sigurd Haugsgjerd at det stemmer, det tyskarane sa. Han var ein tur i Estland sist veke og fortalde frå turen. Han var saman med ei gruppe på 12 elevar frå Risøy folkehøyskole som var nedover med eit lass med mat og utstyr til ein barneheim utanfor Riga.

Han hadde med inntrykk tilbake frå eit land som er prega av å ha vore under Sovjetunionen, mellom anna ved at folk budde i blokker, mange blokker hadde så dårleg standard at det einaste vatnet som var i husværet, var i toalettet. Barneheimen var i ei gamal kyrkje, her tok dei vare på barn som hadde mista foreldra, gjerne på grunn av rus, etter det eg skjøna. Noko av hjelpa brukte dei sjølve, noko gav dei til folk som trong det. Ein av ungane fylgde etter Sigurd heile tida medan han var der, og hjelpesendinga med utstyr, mellom anna slikt som var kassert på Sørlandet Sykehus, kom vel til nytte. Dei hadde også samla inn pengar som skulle brukast til drifta av denne barneheimen.

Truleg kjem det noko i avisa om turen, kan hende til jul, om det høver slik, svarte han då programleiar Siri Johannessen spurde om det var aktuelt.

Dei snakka også litt om fleire grupper i Setesdal som driv slikt hjelpearbeid til land i Aust-Europa. LEGO Romania er på tur nedover med eit lass til jul. i februar skal det gå ein tur frå Bykle, KVS Bygland har sitt prosjekt og Sykler til Cuba er framleis i aktivitet. Det er råd å finne nokon ein kan gje til med ulik profil, og slike grasrot-aksjonar sikrar at det ein gjev kjem fram.