Kategoriarkiv: Ymse

Norsk kvinnelitteraturhistorie

Share

Blant mange bøker eg har fått med meg opp gjennom åra er også Norsk kvinnelitteraturhistorie. Den er i tre bind med mange forfattarar som skriv og mange som er omtalt.

I dag kom eg til å slå opp i bind 3 og der fall augo mine på ein tekst om Anne Cath. Vestly, og då vart eg fengsla, for eg hugsa jo alle desse ungane ho fortalde om med namn som begynte på M: Morten, Mina, Milly, Mona, Mads, Marte, Martin og Maren, som alle leia kvarandre og Maren, som leia Ovnsrøret, hunden dei hadde.

Det var interessant å få eit litt meir heilskapeleg oversyn over alt ho hadde gjort: 600 radioprogram som har gått i utallege reprisar, 36 bøker som kom i til saman 260 opplag og i 12 utgjevingar i bokklubb vart det mange mange tusen lesarar over heile landet.

Ikkje bare var det mormor og dei åtte ungane i skogen, men det var også drabantbyfolk på Tiriltoppen, der mor var vaktmester, ho sprengde grenser for kva yrke kvinner kunne ha, las eg i boka.

Eg smilte for meg sjølv og spurde Reidun om hu hugsa alle namna på M. -Dei har eg lese mange gonger for ungane, sa ho. Det har kanskje Thor Åmli også. Tysdagskvelden fortel han om det å vere barnehagelærar til Siri i Valle Radio:

Tirsdag 13. april

Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret, tanker om pågangsmot fra Asbjørn Kvalbein (Norea)

18.15 Over en åpen bibel ved Odd Rannestad (Norea)

18.30 Sangtimen

19.30 Timen med Thor Åmli og andre
20.30 Postludium: Orgel + ? med Siri Johannessen

 

Kjelder

Share

Nokre dagar no har eg vore med i ein dugnad på Wikipedia for å finne kjelder til kjeldelause artiklar. Då vi starta 1. april, var det laga lister med kjeldelause biografiar med til saman over 3000. Statistikken seier no at vi har lagt til over 800 kjelder, så det monar.

Det er ikkje mange setesdølar på desse listene, så anten er folk frå Setesdal ikkje på Wikipedia, eller så har eg ikkje kome til dei enno. Eg trur nok det er det første, det er jo difor eg har laga Setesdalswiki.

Wikipedia har eit nasjonalt og internasjonalt perspektiv, Setesdalswiki har eit regionalt perspektiv. Det er ganske mykje ein kan fange opp og få fram i lyset når ein leitar etter kjelder. Sjølv om mykje finst på Internett, må eg av og til ty til slikt eg kan finne i bøker. For vi trur at vi kan finne alt på google, men det er nok ikkje heilt tilfelle, i alle fall ikkje til no.

Ting fall på plass

Share

Når ein skal planlegge sendingi Valle radio, kan det av og til vere vanskeleg å få både idear og høve til å gjennomføre dei. Ting må falle på plass.

I dag tok eg ein prat med Siri Johannessen for å få nokre idear eg kanskje kunne bruke. Det var ikkje så mykje i Setesdølen i går som var relevant å spinne vidare på, sjølv om Hallvard T. Bjørgum sitt lesarbrev nok kunne høve.

Etter litt samtale om laust og fast slo det meg at det kunne vere ein ide å få med meg Svein Inge Olsen. Han har skrive bok om Bjørgulv Myhola og då eg ringte, var han svært positiv og ville gjerne vere med. Han heldt på å sende ut boka til alle som hadde bestilt, så det temaet var jo aktuelt.

Så kom eg til å tenke på at vi kunne ha eit innslag om Cuba. Jan Olsen sitt prosjekt har mange vener i Valle, men eg valde å ringe til Johs. Bjørkeli denne gongen og han fylgjer med på situasjonen på Cuba kvar dag, så vi kunne få ei kort oppdatering frå han.

Då hadde eg plass til ein sak til og kom til å tenke på at Geir Daasvatn har akkurat gjort ferdig ei bok om Valle i serien sin med bøker og tekstar frå Setesdal. Han ville også vere med, så plutseleg var heile timen frå 20 til 21 fylt opp. Det er godt å ha dette på plass før helga og sleppe å stresse sundag kveld og måndag morgon før annonsen skal sendast til avisa.

Denne gongen fall alt på plass. Vonar det vert ein variert kveld der mange vil høyre på.

Eit lite stikk

Share

I dag var det min tur til å dra til Hald internasjonale senter der vaksineringa i Mandal er lokalisert. Alt klokka 9 skulle eg vere der, og då vi kom dit, var eg glad at Reidun kjørte meg, for det var svært mange bilar og ikkje så lett å finne parkeringsplass. Men eg kunne bare gå ut av bilen og overlate slike problem til henne.

I døra vart eg møtte av ein venleg mann som tok imot. Eg hadde munnbind med meg, men er er jo ikkje særleg van med det, så eg fumla litt før eg fekk det på meg. -Den blå sida skal vere ut og den skinna skal vere opp til nasen, slik ja.

Så kom eg inn, sprita hendene og vart geleida gjennom ein korridor til eit avlukke eg skulle vente, men akkurat då kom ein ut av sin bås og eg kunne gå rett inn og sette meg. Så fekk eg av meg jakken, drog opp ermet og staden for sprøyta vart vaska, -no kjem det eit stikk. og så var det over.

Ein gul lapp fortalde at eg fekk stikket mitt klokka 9.00, så måtte eg sitte i 20 minutt saman med mange andre, men med god avstand. Deretter var det bare å kome seg ut og vinke på privatsjåføren min, og så gjekk turen heim att.

Mange klagar over at dei får vondt i skuldera etterpå. Det fekk eg også.

Diverre gløymde eg å ta bilde relatert til hendinga, så eg får heller avslutte med ei lita historie. På Sørlandet sykehus i Kristiansand hadee dei ein lege som presenterte seg slik for pasientar: -Jeg heter Rolf Brun Bie og nå skal jeg stikke deg.

I dag las eg forresten i avisa Lindesnes eit lesarinnlegg: Biene dør mens regjeringen ser på. Men eg har fått mitt stikk og sluppe unna enn så lenge.

Fribeegolf

Share

I kveldens sending i Valle radio fekk vi høyre om ein idrett eg aldri hadde høyrt om før. Den kallast frisbeegolf og blir spelt på ein frisbeegolfbane som er etablert på Øyne like nord for Valle sentrum. Det var Sondre Rua Dokken og Andreas Bjørgum Forde som fortalde om idretten i sendinga i kveld, som Sondre hadde ansvar for.

På banen er det sett opp korger som ein skal kaste i, avstanden kan vere frå 50 til 200 meter og kvar korg har eit tal for kor mange kast ein skal bruke. Det mest vanlege i Valle er etter det eg forstod tre kast. Klarar ein det, blir det kalla par. målet er å gå rundt banen med 16 korger og så halde par, Då er ein ganske dyktig, trur eg.

I denne idretten er det ikkje tidtaking, ein treng vel heller ikkje gå heile banen om tida ikkje strekk til, men ein tur blir det, og Sondre, som har hatt eit engasjemnt for Turistforeningen i samarbeid med kommunen, likar når han kan få folk ut på tur, kort eller lang.

Eg fekk ikkje med meg kor mange det er som har gått runden, kan hende har dei ikkje nokon statistikk på det. Men om to eller fleire går saman, vil dei nok oppleve at munnhellet Ut på tur, aldri sur, kanskje både blir sanna og avsanna: Sur når ein bommar, blid når ein treffer eller når kameraten bommar. I Valle er det høve til litt ekstra av begge deler ettersom ein må kaste over Otra for å kome til ei av korgene.

Wikipedia har ein artikkel om dette. Der fann eg bildet av ei slik korg som ein skal treffe.

Påskepreg

Share

I kveld var det igjen sending i Valle Radio, denne gongen med påskepreg. i musikkvalet både i Siris musikktime og Niklos sitt Postludium. Der fekk vi høyre

Herrmann Finck (1527.1558): Christ ist erstanden. Motett for femstemmig kor. Ensemble Alte Musik Dresden, Bläser-Collegium Leipzig dirigert av Lüdger Remy

Dietrich Buxtehude (1637-1707): Erschienen ist der herrliche Tag. Hans Helmut Tillmanns på orgelet i Lübecker Dom

Gottfried August Homilius (1714-1785): Christ lag in Todesbanden. Gunnar Nordenfors på orgelet i Västerås domkyrka

Felix-Alexandre Guilmant (1837-1911): Offertorium over O Filii et Filiiae, op. 49.nr.2. Robert Delcamp på orgelet i All Saints Chapel of the University of the South, Sewanee, Tennesse

Staffan Björklund (1944-): Jubiloso frå orgelsyfonien Nirvana. Komponisten spelte sjølv på orgelet i Linköping domkyrka

Takk for musikken, Niklos og takk til Siri som formidlar så sjeldent og verdfullt program som kvelden i kveld, der vi også fekk høyre ein samtale med Geir Johannessen, om Hans Nielsen Hauge og om Åpne dørers bønneaksjon for verdens muslimer og ein variert sangtime med stort spenn og påskepreg.

I det hyggelige hjørne

Share

Denne påska har eg kost meg med biskop Monrad Nordervals bok I det hyggelige hjørne. Her deler han raust frå tida som prest i Finnmark. Han var der bare frå |1930 til 1935, men den tida ga mange opplevingar for ein som ser det store i dei små tinga.

Sjølv om han var frå Sunnmøre og hadde vore på selfangst i Ishavet, hadde han truleg planlagt å ha nokre år i Finnmark, for han tok eksamen i samisk. Men han vart aldri nokon stor kjennar av språket, slik som Adolf Steen, også han frå Sunnmøre, vart.

Norderval skreiv mange bøker. Han skriv munnleg og godt, så om du kjem over ei bok av han, bør du unne deg ei lesaroppleving. I boka eg las fortel han om ein sommar som var av det dårlege slaget.

Ei prestefrue han møtte meinte at det vart nok sommar, men det dårlege veret stod like sterkt også då han møtte henne fleire veker seinar Først i september kom det nokre godversdagar, og då Norderval også då møtte henne, sa jo: – Der ser du, det vart sommar.

Her i sør let våren vente på seg, det er helst kuldegrader om natta framleis. Men vi lever i vona: Visst skal våren komme, visst skal jorden bli ny

I det hyggelige hjørne på Bookis.com

Liten vekst

Share

Dette første kvartalet av 2021 har Setesdalswiki hatt liten vekst om ein tenkjer på nye artiklar. Bare 152 nye artiklar på tre månadar, Det er 50 i månaden, mot normalt minst 100. Eg var optimistisk ved årsskiftet og tenkte at vi kunne klar 1200-1300 også dette året, men eg trur det vil vi slite med å klare no.

Men sjølv om vi ikkje har så stor vekst som før, så puslar vi litt og det er stadig noko å skrive om. Sjølv har eg hatt ein periode der eg les ein del, og då blir det mindre skriving. Og det er ikkje så mange nye skribentar sjølv om vi av og til får ein som registrerer seg. Nokre gjer det utan å skrive, andre rettar ein feil dei har oppdaga, og så blir det med det.

Om det blir meir vekst når sevja stig og skogen grønkar, er ikkje så godt å seie. I desse koronatider er det mange som nyttar naturen, og det er nok råd å finne informasjon om både fjell og vassdrag i Setesdal på Setesdalwiki. Men det er mykje att å skrive om, så vi får sjå om vi ikkje klarar å få til noko også i neste kvartal når det vårast og sevja stig.

Koronapåske

Share

Valle Radio har også koronapåske. Det betyr at dei vanlege påskesendingan, påskebasaren, måtte gå ut, men Siri Johannessen laga i kveld ei lita erstatning. Dermed kunne folk på hytter og i hus få aktuell informasjon og høve til å sende helsingar, og det var mange som høyrde på, i alle fall om vi skal døme etter helsingane.

I løpet av sendinga hadde ho ein prat med kommunelege Benedicte Severinsen etter at Torleif Harstad hadde hatt kveldens andakt. Dei snakka om korona, naturleg nok, og var glade for at det var lite smitte å snakke om lokalt. Benedicte fortalde også om eit prosjekt ho støttar i Den dominikanske republikk, og Siri konstaterte at frå Setesdal støtta ein både Cuba, Ukraina og Romania.

Deretter tok ho opp tråden frå tradisjonelle påskesendingar med helsingar og musikk, og då gjekk det helsingar på kryss og tvers etter at ho hadde snakka med Sigurd Langeid frå politiet (vi er på vegen i heile påska), Ole Birger Lien (dårleg føre gjorde at han måtte utsette fjellturen til grytidleg torsdag), Unn Hovden, Børge Bakkstrøm (Røde Kors), sendt helsing frå redaktør Ørnulf Hasla, Preben Trondal Nilsen (Reiårsvatn hyttefelt) og Jan Helge Skaar (bypåske i år).

Slik vart det ein triveleg kveld  som innleiing på koronapåsken 2021.

 

Martin Birkedal

Share

I kveldens sending i Valle Radio hadde Siri Johannessen ein samtale med Martin Birkedal. Han er vel kjent for mange lyttarar som ein medarbeidar i Norea Radio, men no er han blitt pensjonist. Etter fylte 70 år må ein slutte i Misjonssambandet og då også i Norea, som den organisasjonen eig.

Etter fylte 70 kan ein vere med frivillig, og difor kan det nok vere at vi får høyre Martin BIrkedal også framover når høveet legg seg til rette. På spørsmål om kva han likte best, var det nok samarbeidet med organisasjonar som driv radiomisjon, som SAT 7 og dessutan møtet med misjonærar ute i teneste. Han hadde hatt fleire reiser til Aust-Afrika som hadde gjort stort inntrykk.

Som programsekretær i 30 år hadde han mange gode minner frå tenesta og vona at han som overtok også ville få det.

I programmet snakka dei om mange ulike prosjekt, mellom anna Arven etter Adam, som Norea har vore med og finansiert. Det er ein programserie som fortel bibelhistoria slik vi kjenner den frå Adam til Krisus, Håpets kvinner var ein annan serie som var nemnt.

Du vinn meir om Norea på https://norea.no/