Kategoriarkiv: Ymse

Julegrøt

Share

Risengrynsgrøt kalles julegrøt i desember. De fleste foreninger med respekt for seg selv har et møte med julegrøt i desember, så de som produserer den, har det sikkert travelt i denne tiden.

I dag fikk Reidun to arrangementer med julegrøt, først på formiddagstreff på Mandal bedehus klokka 11 og så på forening om kvelden. Det var endatil samme grøten, bare litt spedd ut om kvelden, for på første arrangementet var de færre enn de pleier å være, så den innkjøpte grøten fra formiddagen rakk også til de som kom om kvelden.

Ofte pleier man å ha en mandel i grøten og den som finner mandelen, får en gave. I Reiduns forening unngår de det problemet. Alle har med seg en gave, og dermed får alle også en gave. Selv fikk hun en eske med After Eight, og ettersom hun kom hjem halv ti, kunne vi starte prøvesmaking med det samme.

Hos oss står risengrynsgrøt ofte på menyen på lørdagene. Da bruker vi Fjordland-grøt, så slipper man lang koketid og den grøten er så god at det er vanskelig å gjøre det etter. I det siste har vi også begynt å bruke rosiner, ikke bare smør, sukker og kanel. Det blir et festmåltid på lørdagen og ofte også riskrem på søndagen om vi ikke er så sultne at vi spiser opp alt på lørdagen eller tatt festen på forskudd ved å blande inn rømme i grøten på lørdagen.

Med tanke på at det var to runder julegrøt på samme dag, ble det bare en lett omelett til middag i dag. Det kunne vi sikkert hatt oftere, også når det ikke er desember,for det var nydelig.

Julegrøt (risgrøt) - Julegrøt serveres ofte på julaften ved lunsjtider. Det fine med julegrøt er jo at man blir sulten så fort etterpå...

Tre i fokus

Share

I kveldens sending hadde Øyvind Jacob lagt opp til å ha fokus på Tre i Setesdal. Først snakk han med Invild Hovden om konferansen som skal vere på Setesdalsmuseet 15. januar 2020. Den har eigen Facebookside

Der kan du lese at den varer frå klokka 10 til 16 og Ingvild fortalde at lunsjen er suppe og lefse og at mange medverkar i programmet: Grensesprengande trebyggeri – myter og moglegheiter v/
Jørgen Tycho, arkitekt og dagleg leiar i Oslotre AS.

Korleis kan kommunar bidra til meir bruk av tre?
v/ Venke Moe, plan- og bygningssjef Kristiansand kommune.

«Laber interesse for å bygge i massivtre» kunne me lese i Fædrelandsvennen 5. oktober. Heng Sørlandet og Setesdal etter? Korleis skal me få til fleire gode treprosjekt i Agder? Me tar debatten!

Korleis står det til med den lokale trenæringa? Intervju med inviterte, lokale bedrifter.

Motivasjon for og erfaringar med å byggje ny skule i massivtre v/
Bengt Hallvard Odden, ordførar i Hjartdal kommune. Me får også høyre frå Telemark ByggEntreprenør som utførte jobben – utan å ha erfaring med massivtre frå tidlegare.

«Tredriveren i Agder» – Kristin Vedum presenterer prosjektet som mellom anna kan bistå med tips og råd om vegen frå idé til realisering av bygg i tre.

Deretter snakka han med Anders Dalseg om bynningsvern av gamle trebygningar før Synne Åkre kom i studio og fortalde om livet som hundetrenar.

Elles var Torunn Charlotte Nyberg i studio med Kommunen informerer. Der tok ho opp problemet med søppel når det er kinoframsyning i Storstoga. Det kan til og med vere popcorn-krig der om eg skjøna henne rett. Ho oppfordra foreldre til å bli med borna på kino og halde styr på slike utskeiingar.

Og Jorunn Lund Harstad og Kåre Rike hadde både lette rebusar og vanskelege ordgåter i Opi sending medan Torleif Harstad starta det heile med Tankar frå Bibelen.

Foto: Sian O´Hara frå ANS Byglandsfjord Sag

Ingen bildebeskrivelse er tilgjengelig.

Advent

Share

I kveld hadde Niklos K. Besteland musikk til advent i Valle Radio. Eg skreiv tidlegare på bloggen at mange hoppar over advent og går rett på jolesongane, men Niklos fylgjer kyrkjeåret.

Hans fire nummer var litt kort i kveld, så eg hadde eit innspel om å få med Advent av Otto Olsson. Her er spelelista Niklos laga:

Eg laga lenker til både komponistar og organistar. Men dei er røde, med unntak av Samuel Scheidt og Eilert Hægeland.

Her er bildet av kyrkja han spelte i, teke av Jarle Vines

Fil:Flekkefjord kirke.JPG

Stor auke

Share

I november var det stor auke for Setesdalswiki.  Nettstaden hadde vel 16.000 unike gjester og vel 23.000 besøk. Dei såg på knapt 150.000 sider. I oktober var tilsvarande tal knapt 10.000 og vel 15.000 og vel 149.000 sider.

Så vi får halde fram med å skrive, tala for dei to første dagane i desember er også gode.

Det er framleis mykje å skrive om. Men det går ikkje så fort. Det ser likevel ut til at vi klarar nytt hundretal på under ein månad, no manglar vi bare 14 og vi passerte 91.200 sider 14. november, så det bør gå på tre veker denne gongen.

Takk til dykk som skriv. Kvart bidrag er kjærkome.

Kyrkjejubileet

Share

I dag vart det markert at Valle kyrkje er 175 år, først med gudsteneste og så med samling i Storstoga i Valle kultursenter med middag og helsingar.

Astrid Nomeland let meg få manuskriptet til den helsinga ho hadde for å publisere på bloggen:

Gratulerer med dagen. Valle kyrkje er 175 år og feiringa skjer på same datoen som ho vart vigsla, 1. desember 1844. Då var mykje godt folk samla, biskop Jacob von der Lippe stod for sjølve vigslinga, den nytilsette sokneprest Franzen var der saman med fem andre prestar. Blant dei mange frammøtte var over 30 soldatar frå Hylestad som skulle halde ro og orden. Og sanneleg var ikkje også Ivar Aasen der, han skulle nok samle ord til landsmålet.

I dag var det ingen soldatar til å halde ro og orden, men mange andre gode folk møtte jo opp og gjørde markeringa til ei fin samling. For kyrkja på Vaddarhaugen har ein sjølvsagt plass i Vallefolk sitt hjarta. Her samlast vi i glede og sorg, til bryllup og begravelse, til musikk og andakt.

For kyrkja strekker seg oppover og peikar mot det som er der oppe. Og kyrkjeklokka kallar til samling. På den er det støypt inn eit heilt salmevers, truleg dikta av den same Franzen:

Kommer alle, Mand og Kvinde,
kommer alle, store, små.
Leder og I skulde finde,
Leder og I skulde få.
Lader Jordens Sorger fare,
Templet Himlens Forgård er.
Herrens Ord I smukt bevare,
salig den som har det kjær.

Ein annan prest som hadde diktargåve, var Sverre Olsen. Han var prest i Valle frå 1967 til 1974. Han har eit litt anna perspektiv i salma som kom med i jubileumsskriftet då kyrkja var 150 år. Han peikar på at kyrkja strekker sine hender mot det riket som skal komme. Derfor kallast vi til samling i kyrkja, vi einsame sjeler i verda sin store vrimmel. For som einsame sjeler blir vi lett motlause og fulle av frykt for både nåtid og framtid.

Men kyrkja si klokke kallar oss til samling for å kjempe mot tvil og frykt. Saman er vi sterke når vi lar truvedkjenning, bøn, forkynning, sang, dåp og nattverd tenne trua sin eld i oss. Då kan vi gå ut og tene Herren med glede. Då får vi diakoni i kvardagen.

Så la dette jubileet inspirere oss til det. Gratulerer med dagen.

Bildet kan inneholde: 1 person, står, natt og utendørs

Foto: Leonhard Jansen

Advent

Share

I morgon er det første sundag i advent. Men det verkar som om mange alt er komne i jolemodus, for ikkje bare ser ein joletre ute, folk har også teke inn joletre, Når eit slikt tre skal stå inne i 24 grader dei neste 24 dagane, er det ikkje sikker at det er så mange nåler att.

Før pynta vi til advent med lilla lys, kan hende også med ein lilla duk eller løpar. No går det direkte i den raude jolefargen. Når joletreet har stått inne i fire veker, er det lite truleg at det får vere inne til nyår, om det då ikkje er laga av plast. Fleire og fleire nyttar ei slik erstatning, då slepp ein å måtte støvsuge opp nåler.

Det har vore diskutert om ein kan gje brukte jolegåver og slik minske handlepresset til jol. Vi som er gamle tenkjer nok helst at jolegåver bør vere nye, og funderer nok meir på om vi treng å gje så veldig dyre jolegåver. Kan hende kan mjuke pakkar gå, både barn og barnebarn kan kanskje trenge noko varmt i vinterkulda og då kan ein slå to ting saman.

Men mange vil nok helst ha harde gåver, sjølv om dei har ein tendens til å fylle skap etter kvart og kan hende ikkje bli brukte så langt ut på nyåret. Då har ein nok heller støtta opp om kjøpefesten.

Adventstida skulle vere ei tid der ein førebur seg til den stor høgtida, til dømes med litt baking. Mange handlar heller jolebakst, tida strekk ikkje til for å lage dei sju sortane sjølv. Men kan hende skulle ein redusere på sortane også. Eg høyrer om folk som matar fuglane med jolebakst på nyåret, for ein maktar ikkje å ete alt i den korte joleperioden.

Sett på plata Jol med Syngjandi noko ut i adventstida og lat den ta deg tilbake til tida då det var kor i Valle som song jola inn for oss.

 

Unge Ross

Share

Unge Ross, presten Hans Christian Ross, var prest i Valle fra 1821 til 1828. Da flyttet han til Holum. I På kirkebakken, menighetsbladet for Mandal, har Håkon R. Sødal en artikkel hvor han er nevnt, så jeg tenkte jeg ville klippe litt fra den:

Han var født i 1797 og ble student i 1815. Så var han huslærer et år hos oberstløytnant Ingier i Aker. I 1818 ble han cand.theol. og samme år konstituert adjunkt ved Drammen skole. 20. desember ble han så personellkapellan hos sokneprest immanuel Chr. Grave i Sauherad. Etter Graves død sørget Ross for kallet i enkens nådeår – første året etter ektemannens død hadde preste-enka rett på deler av den etterfølgende prests lønn.

I august 1821 ble han sokneprest i Valle i Setesdal. Samme år giftet han seg med Magdalene Cathrine Edler Meyrer (1798-1867) Deres tre første barn ble født i Valle. I juni 1828 kom han til Holum, der han vertok farens prestekall mot en ytelse på 300 spd til sin far. Hans tjeneste i Holum kom til å vare i nesten 20 år. I 1847 flyttet han til Stokke i Vestfold, der han var prest til 1868. Han søkte avskjed i 1869 og dde i 1871 da han var på besøk i Mandal. Hen er derfor begravet i Holum. I Holum fikk familien ytterligere åtte barn.

Politikk

Share

Eg har som skribent på Wikipedia fått eit halvt års tilgang til Retriever sitt avisarkiv. Mandag tenkte eg at eg skulle bruke tilgangen til å skrive om ein ordførar, Wikipedia likar slike biografiar. Då eg googla for å finne informasjon, kom eg over ei liste i Kommunal Rapport med alle ordførarane.

Dermed vart det i staden at eg sette i gang med å legge dette stoffet inn i nettleksikonet, som har slike lister frå 2003 til i dag. Det vart ein stor jobb, men no ligg lista der.

Undervegs tenkte eg litt på dei mange som tek eit tak for å styre kommunane våre, det er framleis over 400 kommunar i landet. I Agder var det 7 kvinner og 17 menn som vart ordførarar for komande periode. Det er ein kvinneandel på 25 prosent. Korleis kvinneandelen er i heile landet har eg ikkje teke meg tid til å rekne ut, men det slo meg at det var ganske mange kvinnenamn på lista.

Eg trur nok at der kvinner får makt i politikken, vil fokuset endrast litt over tid. Prioriteringane kan verte litt annleis enn når menn styrer. Sjølv om sakene blir førebudd av administrasjonen, så har også ordføraren eit ord med i laget av kva som skal prioriterast.

I Setesdal regionråd er det fire menn som er ordførarar. Med Inger Lise Stulien Lund frå Åseral får rådet ei kvinne, hadde Iveland vore med, hadde dei vore to. Varaordførar møter også i regionrådet, då får Inger Lise med seg Tone Lise Avdal frå Bykle og sin eigen varaordførar Gro Åsheim.

 

Før kyrkjejubileet

Share

I kveld hadde Siri Johannessen fått med seg Torleiv Austad. Først hadde han andakten i radioen, deretter fortalde han frå oppvekst i Valle der far hans, Aasulv Austad, var prest under krigen. Han rekna også med å delta på jubileet sundag 1. desember.

Eg fekk ikkje med meg starten på samtalen, men det var moro å høyre han i samtale med Pål Dale. Under krigen rekvirerte tyskarane prestegarden til bustad for offiserar, fekk vi høyre. Elles hadde han gode minne frå barndomstida, der han leika med Bjug Åkre og Gudmund Åkre. Han flytta frå Valle då han var 11 år, då kom han til Sauland, så Valle-målet vart litt endra og fekk Telemark-svip.

Etter det var det Sanghalvtimen med songar som peika fram mot advent før vi fekk høyre ein samtale med Nils Einar Helland, organist frå Karmøy, som også var gjest i Postludium.

I det heile var det ein heilstøypt kveld, til oppbygging og informasjon.

Sjølv har eg i kveld halde på med ein artikkel på Wikipedia om alle ordførarane i Norge dei komande fire åra. Det er ei liste, og slike lister er det mykje arbeid med, så noko av kveldens program i radioen fekk eg nok bare med meg med eit halvt øyra, sjølv om eg hadde høyretelefonar.

 

Vigeland

Share

Fil:20031209-Vigeland fyr.jpg

På turen i til Varhaug i går kom vi til det første landemerket på turen. Jeg tok et bilde med nettbrettet, men Rolf Steinar Bergli sitt bilde er mye bedre, så jeg bruker heller det. Det ligger i artikkelen om Vigeland på Wikipedia.

Landemerket er Lindesnes fyr, som her er kopiert og står midt i rundkjøringen. Om vi ser nordover, ser vi Valle kirke. Den er ofte blitt forvekslet med Valle kirke i Setesdal. Noen mener at kirken i Setesdal fikk altertavlen som egentlig skulle til Vigeland. Utenfor kirken står en statue av Peder Claussøn Friis. Den kalles gjerne Peder i svingen og er laget av Gustav Vigeland, som var herfra.

Peder Claussøn Friis (15451614) var sogneprest i Valle fra 1566 til sin død. Han er kjent for sin interesse for geografi og historie. Han skrev boken «Norriges oc Omliggende Øers sandfærdige Besschriffuelse». Denne ble utgitt først etter hans død – i 1632. Han var den første som oversatte Snorres kongesaga til norsk: «Norske kongers Chronica». Den ble utgitt i 1633.

I mange år var far min, Henrik Haugland, engasjert på Audnastrand leirsted som ligger like ved Vigeland. Men jeg har ikke hatt noe særlig forhold til stedet, man kjører helst forbi. Noen ganger stopper jeg på Livoll for å fylle bensin på Circle K-stasjonen der. Det gjorde vi ikke på søndag.