Kategoriarkiv: Ymse

Hylestadportalane her og der

Share

I tillegg til artiklane eg nemnde tidlegare er det no ein artikkel om Hylestadportalane på Wikipedia. Sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Hylestadportalene

Desse portalane er no på Oldsakssamlinga i Oslo. Eg spurde to av borna mine om dei hadde vore og sett dei der, det hadde dei. Det har ikkje eg, men eg skal ta meg tid til det når eg er i Oslo, museet er jo sentralt i hovudstaden.

Men eg har sett dei i våpenhuset til Hylestad kyrkje. I den tida vi hadde Vegkyrkje, var det mange som fekk høyre soga om portalane av kyrkjevertane. Vi hadde og eit ark med informasjon på fleire språk om Hylestadportalane.

No har vi ikkje vegkyrkje i Hylestad kyrkje. Men kyrkja står open no om sommaren, og du kan gå inn for ei stille stund der eller for å sjå på kopiane av Hylestadportalane. Det er ingen guidar der no, det vart for dyrt å løne folk til å ta seg av turistane om sommaren. Men portalane står der og du kan late deg imponere over treskjeringa som skal vere utført i Sirdal på 1200-talet. Det er vurdert til å vere av det ypperste av norsk treskurd frå middelalderen.

Så kan du late deg inspirere til å kjempe mot dragen i ditt liv, kva det no skulle vere.

Eg kalla dette innlegget for Hylestadportalane her og der. Dei er her, i kyrkja og på Sylvartun som treskurdkopiar. Heide Kohler har overført motivet slik at det og er blitt portalar for Suleskardvegen både på vestsida og austsida. Dei er malte på skilt som vegvesenet har sett opp.

Motiv frå Hylestadportalen finn du og på frimerke og på pengar. Finn fram ei krone og sjå om du kjenner motivet. Ta krona med deg til Hylestad kyrkje og samanlikna. Etterpå kan du ta både den og femtilappen med motiv frå Hylestadportalen og gje i kollekt, femtilappen har Åsmund Olavsson Vinje på framsida og detalj frå Hylestadportalane på baksida.

Her er ei lenke til informasjon om norske myntar:
http://www.norgesbank.no/sedler_og_mynt/sedler.html Her får du vite at femtilappen med Hylestadportalane på vert ugyldig frå 28. januar 2008.

Svarvarnuten og May-Brith Ohman Nielsen

Share

Som eg skreiv i går, legg dei no inn fjell i Valle på Wikipedia. I dag kom **Svarvarnuten** som ny artikkel i leksikonet. Den er så kort at eg kan sitere det som står der:

Svarvarnuten (1378 moh) er et fjell i Valle kommune. Det er et av de beste utsiktspunkene i Setesdalsheiene.

«Trauste menn ved Svarvarnuten : en undersøkelse av årsakene til den store oppslutningen om Nasjonal Samling i Setesdal i årene 1933-1945» er en hovedfagsoppgave av May-Brith Ohman Nielsen (UiB, 1989).

Hentet fra « http://no.wikipedia.org/wiki/Svarvarnuten ».

Eg tenkte eg skulle finne ut noko meir om **May-Brith Ohman Nielsen** og tok til å leite på Internett ved hjelp av Google. Då fann eg eit intervju som Vidar Udjus hadde gjort med henne i Fædrelandsvennen 29. mai 2005. Her fortel ho om hovudfagsoppgåva i historie ho skreiv på slutten av 80-talet. På den tida var datamaskinen ny og vart brukt til å telje. Ho talde utbreiing av medlemer i NS rundt om i landet og fann ut at det etter måten var mange i Valle. Tittelen på oppgåva tok ho frå underskrifta NS-medlemene sette under helsingstelegrammet då Vidkun Quisling vart ministerpresident i 1942.

Vidar Udjus spør henne om ho fann ut kvifor det var så mange i Valle. Ho kan då fortelje at partikontoret i Kristiansand dreiv ei svært aktiv verving der dei gjekk frå hus til hus for å rekruttere medlemmer. Dei såg på setesdølane som ur-germanarar, fortel ho.

Seinare har historieinteressa ført May-Brith Ohman Nielsen, som er fødd i 1962, til ei akademisk karriere. Ho har teke doktorgrad med ei avhandling som heiter Jord og ord, der ho studerer Bondepartiet frå 1915 til 1940. No er ho tilsett ved Institutt for historie, Høgskolen i Agder.

Saman med andre har ho skrive Samlagets læreverk i historie, Portal, der ho har ansvar for Noreg etter 1850. Verket hausta storm mellom anna fordi ho ikkje hadde organisert stoffet slik at 2. verdskrig kom som eige kapittel.

Sjølv om ein historieengasjert forfattar altså har hausta storm, er det ingen tvil om at ho har evne til å finne slåande formuleringar og nytte dei til nye føremål. Ikkje mange hadde lagt merke til ei hovudfagsoppgåve i historie om det ikkje var for ein slik slåande tittel.

Svarvarnuten er elles eit populært turmål i Setesdal Vesthei. Her er ei side med bilete frå området: http://tinyurl.com/qmkwh
Trykk på bileta for å gjere dei større. Om det gjev deg lyst på ein fjelltur, så ta med fiskestang og ha ein god tur.

Valle på Wikipedia

Share

Eg har tidlegare fortald at eg er blitt hekta på Wikipedia, det dugnadsbaserte leksikonet på Internett. No nærmar bokmålsversjonen av leksikonet seg 70.000 artiklar. 29 av artiklane er kopla til Valle. Her er ei liste:

Valle
B
Kirsten Marie Bråten Berg
Bjørgum kraftverk
Hallvard T. Bjørgum
Botnsvatnet
Brokke kraftverk
F
Osmund Faremo
Fisstøylvatnet
H
Paal-Helge Haugen
Hylestad
Hylestad kirke
K
Kolsvatnet
Steinar Kyrvestad
O
Otra Kraft
R
Rosskreppfjorden
S
Theis Salvesen
Setesdal Vesthei – Ryfylkeheiane Landskapsvernområde
Johannes Skar
Store Bjørnevatn
Storvatnet i Bykle
Straumsfjorden
T
Ole Knudsen Tvedten
Tveitetunet
U
Urddalsknuten
V
Valle (tettsted)
Valle Radio
Valle flyplass, Åraksøyne
Valle kirke (Aust-Agder)
Ø
Øyarvatnet

Alt dette finn du på http://no.wikipedia.org/wiki/Kategori:Valle
Frå denne sida kan du klikke deg fram til artiklar om temaet. Ikkje alle artiklane er like lange og gode. Om du veit meir, kan du skrive inn utfyllande opplysningar.

I helga prata eg med Hallvard Kjelleberg om Valle radio-artikkelen. Han likte ikkje at artikkelen låg på bokmålsversjonen av Wikipedia og meinte at stoff om Valle burde vere på nynorsk. Den nynorske versjonen har 16322 artiklar, og den aukar på langt nær så fort som bokmålsleksikonet. Om du er samd med Hallvard kan du gjere ein innsats for nynorsk-Wikipedia. Du kan til dømes omsetje artiklane som er relatert til Valle.

Som du ser av lista over er det kome med nokre vatn og fjell i Valle. Det er ikkje så vanskeleg å utvide med fleire, det er bare å ta seg tid til å gjere det.

Eg vil halde dykk som les på bloggen min oppdaterte om korleis prosjektet går – på bokmål inntil vidare. 🙂

Opptur

Share

Fredag sette eg meg i bilen og tok turen frå Mandal til Valle. Det er ein tur på om lag 19 mil som brukar å gå greitt. Eg hadde rekna med stor trafikk, og det stemde, det var mange som var på veg oppover dalen.

Men før eg kom til Setesdalsvegen, var det problem, for det hadde vore ei ulukke på E-39. Siste kilometeren før Brennåsen brukte eg tre kvarter på. Men det er ingen naturlege omkøyringsvegar, så det var bare å smørje seg med tolmod. Etter kvart fekk eg vite grunnen til problema, det hadde vore ein kollisjon ved Farvannet like aust for Brennåsen.

I ettertanken oppover Songdalen måtte eg erkjenne at ein i grunnen må vere glad at det som oftast går godt, det er ganske stor trafikk på vegar som ikkje er tilpassa dagens trafikkbelastning.

Dette var helga med countryfestival på Ose, og nokon kvar kunne verte overraska over byen som hadde grodd opp på Reiårsfossen camping. Det blei sagt det var over 5000 der, og veteranbussar, campingbilar, campingvogner og telt fylte heile området. I det fine veret såg dei ut til å kose seg.

Harpekonserten i Valle kyrkje har eg skrive om tidlegare, så den kan eg hoppe over her. Laurdagen fekk eg i Valle, hyggeleg å treffe kjente både på Motellet og elles. Sjølv om sola steikte i Valle sentrum, var plenen grøn og fin utanfor huset eg bur i, om enn noko skrinn. Og huset skein nymåla mot meg.

Sundag var ein ny opptur med gudsteneste i Hylestad kyrkje. Theis var tilbake frå ferie, men kyrkjelyden var ikkje tilbake, han hadde 16 sjeler å tale til denne dagen. Men det var ein sangglad benk på mannssida som tok del i salmesongen med solide bassar, så om eg hadde gjort opptak til Valle radio, ville ingen tenkt at det var få folk i kyrkja. Eg gjorde ikkje opptak denne sundagen. Offeret var til Norea Radio, eg vonar dei fekk eit godt offer, for dei leverer program til Valle radio kvar veke, utan deira innsats er det vel snaut om vi kunne halde oppe tysdagsprogramma på den måten vi gjer det no.

Etter messa var det kyrkjekaffe utanfor. Vi måtte finne plassar i skuggen, og praten gjekk om mange ting. Diakoniutvalet hadde vore på countryfestivalen og steikt vaflar av femti liter vaffelrøre. I utgangspunktet skulle prostidiakonen vore med, men han vart oppteken på Hægeland i samband med ulukka der dei fleste i ein familie omkom. Difor hadde diakoniutvalet vore utan diakonen på dette prosjektet.

Elles var gamlepresten, Leif Raustøl, innom til messa denne dagen. Han var prest i Valle før Theis kom, og sjølv om det er mange år sidan, trefte han gamle kjende.

Så bar det nedover dalen att. Sjeldan har eg kjørt riksveg 9 med så stor trafikk. Det gjekk i strie straumar både oppover og nedover dalen. Mange skulle heim frå countryfestival, andre hadde sikkert ulike grunnar for å ta på tur. Heldigvis var det fin kjøring, så turen gjekk greitt.

Denne helga var ein opptur. Takk til alle som gjorde den triveleg.

Harper i Valle

Share

I går var det konsert i Valle kyrkje, den einaste i sommar, etter det Sissa sa då ho ønska velkommen til over 100 forventningsfulle lydarar.

Kirsten Bråten Berg overtok og leia konserten saman med Beth Kollé, den amerikanske musikaren som leia gruppa HARPA ’06. Gruppa var sett saman for denne turneen og var på 13 personar, dei fleste på harper, men og nokre på gitar og ein på fele.

Dei hadde eit fullt program, som dei delte i to, eller kanskje skulle vi seie, tre delar. Første delen var programmet ved dei amerikanske gjestene, andre delen var balladar som Kirsten song, akkompagnert på harpe av Beth. Tredje delen stod alle for, og dei hausta vel fortent applaus for framføringa.

Noko av programmet vil eg presentere i Valle radio til hausten. Men eg gjorde ikkje opptak av konserten, og dermed er balladane til Kirsten med harpeakkompagnement ikkje bevarte for ettertida. Heller ikkje stevleikane og stevrekka etter Tarald Jonson Uppstad/ Gus Rysstad vart teke opp. Dei hundre som høyrde desse gjekk rike heim, mange med ei cd-plate knytt til programmet amerikanarane hadde med seg. Den skal eg bruke når eg lagar program om kvelden.

Valle radio i Wikipedia

Share

I Wikipedia er det vanleg å sjå på dei siste endringar som har vore gjort. Av og til blir det gjort tjue rettingar i minuttet, og eit dugnadsbasert leksikon må ha eit system slik at dei som arbeider på prosjektet, veit kva andre held på med.

Det er også eit system slik at du kan føre opp sider du vil halde auge med. Det kan til dømes gjelde dei sidene du sjølv har skrive eller sider du veit noko om.

I dag då eg sjekka siste endringar, såg eg at det var gjort endringar på ein artikkel som heiter Kringkasting. Endringa gjaldt Lokale radiokanaler og eg tenkte at eg måtte sjå litt på den lista. Nederst på lista fann eg Valle radio. Den stod med raud tekst, det betyr at ingen har skrive noko om dette emnet.

Wikipedia har som prinsipp at alle kan skrive om kva dei vil. Men det er jo ein føremon at ein skriv om noko ein har greie på. Akkurat dette emnet er det kanskje ikkje så mange som har betre greie på enn eg, eg har jo vore med i Valle radio frå starten. Dermed var det bare å starte skrivinga.

Det vart ein god artikkel. Den som les han, vil vite meir om Valle Radio etterpå. Eg kunne skrive meir, mellom anna om programleiarane. Men då var det vanskeleg å unngå å skrive om seg sjølv, og eg tykkjer ikkje det høver å skrive om seg sjølv i eit leksikon, det får andre gjere. Så difor står det ikkje noko om programleiarane i Wikipedia enno. Om du har lyst til å skrive noko i tillegg til det som alt står der, kan du gjere det.

Det som står på Wikipedia kan i prinisppet kopierast og skrivast her på bloggen. Men eg skriv på bokmåls-Wikipedia og bloggen er på nynorsk, så om du vil lese det, kan du heller bruke denne lenka og gå til artikkelen der http://no.wikipedia.org/wiki/Valle_Radio

Ha ein fin fredag. Harald

PS
Ikkje gløym at det er i kveld klokka 19 det er **harpekonsert i Valle kyrkje**. Den må du få med deg. “Finn deg ein femtilapp og spring…” 🙂

Å bli hekta

Share

I dag vert innlegget mitt på bloggen kort. Grunnen til det er at eg har blitt hekta på wikipedia, så det meste av tida mi på datamaskina har gått til å arbeide med stoff til dette dugnadsbaserte leksikonet. Ofte er det slik at når du vert betre kjent med noko du held på med, synest du det er trivelegare å halde på med det.

I dag har eg laga to artiklar på wikipedia. Dei handlar om koral og koralbok, og for å skrive dei måtte eg leite fram noko av det stoffet eg brukar når eg lagar program til Valle radio. Slik sett har artiklane vore relevante for bloggen, men så var det å skrive på bloggen, då. Les heller på wikipedia, så ser du litt av det eg har halde på med. Her er lenka: http://no.wikipedia.org/wiki/Koralbok Frå denne kan du gå vidare og sjå på andre ting eg har laga.

God natt!

Tilbake til det gamle landet

Share

Fredag kveld klokka 19 er det duka for ein spesiell konsert i Valle kyrkje. Åtte harpistar frå USA vil då saman med Kirsten Bråten Berg ha konserten Tilbake til det gamle landet.

Kirsten møtte Beth Kollé, som er leiar for harpistane, på ein konsert i Seattle. Beth har tidlegare vore på Ose, og då vitja ho Kirsten. Ho talar flytande norsk, så det vert ikkje språkproblem denne kvelden. I løpet av konserten fortel ho om musikken, noko som gjev ei meiroppleving for publikum. Beth har og lært seg ein del av Kirsten sitt repertoar, og andre avdeling av konserten vil dei halde saman.

Eg har tidlegare peika til heimesida til Beth Kollé, http://www.bethkolle.com/ Der fortel ho at turneen i Skandinavia denne gongen startar i Oslo, går vidare til Heddal Stavkyrkje, Hovin, Mjonøy og altså Valle, før dei dreg vidare til Göteborg, der dei skal ha to konsertar i Wasa kyrka på Nordlek06, det nordiske folkedans- og spelmannsstemnet som vert arrangert kvart tredje år. Her er lenke til arrangementet i Göteborg: http://www.nordlek.nu/Nordlek/index.do Om du planlegg ein tur med ferja frå Kristiansand til Sverige i perioden 25.-30. juli, kan det vere noko å få med seg der. HARPA sine konsertar er tirsdag 25. juli og fredag 28. juli klokka 23.

Eg veit ikkje kva dei skal spele i Valle kyrkje fredag 21. juli klokka 19. Men dei har eit stort repertoar å ta av. Beth Kollé har gjeve ut mange bøker med melodiar arrangert for harpe. Du kan ta ein kikk på dei her http://www.bethkolle.com/harpbooks.html

Bobby Bare til Bygland

Share

Setesdølen melder at countrysongaren Bobby Bare alt er komen til Bygland. Han skal opptre på Reiårsfossen countryfestival til laurdag, men før den tid vil han nytte høvet til å fiske i Byglandsfjorden.

Eg fann ei infoside om han på Internet. www.bobbyroberts.com/bare_bio.pdf Der står det at han heile livet har likt å fiske og at han bur på stranda til Old Hickory Lake utanfor Nashville saman med kona Jeannie. Då han var ung, spelte han i ein film, A Distant Trumpet, og han var aktuell for ein fjernsynsserie. Men så bestemte han at det han verkeleg ville, var å gifte seg med Jeannie Stirling, få nokre ungar og halde fram som countrysongar. Det gjorde han, og det har halde til denne dag. No turnerer han ikkje særleg, i år har han tre konsertar på tre veker i Noreg: Breim, Ose og Seljord. Så får han tid til fisking mellom konsertane.

Bobby Bare har samarbeidd mykje med Shel Silverstein, som har skrive mange av songane hans. Saman med Chet Atkins, Jim Reeves og Anita Kerr Singers var Bobby Bare med på den første Country Music Tour of Europe i 1964, då dei og var i Njårdhallen i Oslo, og sidan har han hatt eit stort namn på denne sida av Atlanterhavet. Etter den første turen kom han tilbake på ein tre månaders turne i Tyskland, og sidan har han vore på Europa-turar kvart einaste år.

Eg skriv denne omtalen medan eg er på ferie i Mandal. Hadde eg vore i Valle, skulle eg leita fram plater vi har i Valle radio med Bobby Bare. Han har vunne Grammy for Best Country Recording med Detroit City. Andre kjende songar er 500 Miles Away From Home og Daddy, What If.

For alle som er glad i countrymusikk er det bare å gle seg til ei stor oppleving til helga. Eg legg på lenke til artikkel i wikipedia, der kan ein og finne informasjon på andre språk. http://en.wikipedia.org/wiki/Bobby_Bare

Sølepyttar i sommarland

Share

“Hallvard Brattland, og søstrene Ingebjørg Lie og Sigrid Bakken har et svare strev med å få ut båten i det vannfattige Bossvatn.FOTO: ANDERS MARTINSEN” heiter det i biletteksten til ein artikkel i Aftenposten i dag: http://www.aftenposten.no/forbruker/pengenedine/strom/article1389595.ece
Ingebjørg målber det som mange vanlege folk ikkje forstår når ho fortel at dei siste vekene har Bossvatn blitt tappa ned mellom fem og ti meter: -Eg kan ikkje skjøne at straumprodusentane driv og tappar vatnet endå lenger ned.

Skulen i Bykle har skrive om dammane og reguleringane på ei side som kommunen har lagt ut på nettet: http://www.bykle.kommune.no/kultur_fritid/Damhist.htm

Valle har ikkje opplevd slike reguleringar som Bykle, reguleringane i Bykle er mykje av grunnlaget for at også Valle er ein kraftkommune, ettersom kraftstasjonen ligg i Brokke.

Klimaet for kraftutbygging er heilt annleis no enn då dette eventyret starta. Difor burde nok utbyggjaren Statnett høyre meir på synspunkta i lokalmiljøa, til dømes når det gjeld linjetrasé. Kampen om kraftlina frå Holen til Skåreheia er ikkje ein kamp om regulering av vatn, men ein kamp for å få minst mogleg sjenerande linjetrasé. Truleg må nok kraftselskapa sjå i augo at meir og meir av ledningsnettet bør leggjast i kablar i jorda i staden for i lange linjestrekk i lufta. Dermed treng dei høgare straumprisar enn dei får i dag, der straumprisen alt er rekordhøg. Før måtte linjekostnader kalkulerast inn i eit prosjekt utan at auka kostnader utan vidare kunne belastast kundene, no er slike ekstra kostnader i nettleie direkte lagde på dei som kjøper straum.

Spørsmålet om fjellvatna skal vere sølepyttar i sommarsesongen er eit overordna spørsmål som eigentleg er for viktig til at den som kan tene store pengar på å tappe vatna ned, skal få lov til aleine å bestemme dette. Vi burde hatt nasjonale føresegner som kunne syte for ei langt høgare minstegrense for nedtapping. Estetiske tilhøve i naturlandskapet er ikkje utan verdi, kanskje er dei tvert i mot ein viktig grunn til at så mange dreg til fjells på tur i heia om sommaren. Ørkenlandskapet som gjerne kjem fram ved stor nedtapping av regulerte vatn, vil nok dei færraste karakterisere som vakkert.

Så får vi heller finne den gyldne middelvegen, som det heitte før i tida. Det vil nok av og til seie at ein ikkje skal selje all kraft det er råd å produsere, sjølv om det finst kjøparar no når nettet er utbygd og forsterka. Av og til, til dømes i sommarsesongen når flest folk brukar fjellheimen, får ein heller samle opp så mykje vatn at ingen tenkjer sølepyttbilete i staden for fjellvatnbilete.

16. desember 2003 hadde ein kunstauksjon i Oslo eit fjellvatnbilete frå Bossvatn til sals. Sjå
http://www.gwpa.no/kataloger/2003/31/juleauksjonen/45903.html
Dette er eit bilete som framleis vekkjer større atterklang hos folk enn bileta i Aftenposten 17. juli 2006.

Halfdan Sivertsen skriv om “Sommarfugl i vinterland” – dei passar ikkje saman. “Sølepyttar i sommarland” er og malplasserte.