Statsbudsjettet for 2020

Share

I Statsbudsjettet 2020 er det visst bare eitt tiltak som er øyremerka for Setesdal. Det er Riksveg 9 Bjørnarå-Oftestøyl. Der heiter det:

Utbedringsstrekning rv. 9 Bjørneråa – Optestøyl, Bykle kommune
Delstrekningen Bjørneråa – Optestøyl i Bykle planlegges åpnet for trafikk i oktober 2019. Midlene for 2020 går til sluttføring av arbeidene med utbedring av delstrekningen og til å starte opp anleggsarbeidene på delstrekningen Besteland – Helle. Statens vegvesen fordeler midlene.

Det er altså sluttføring av prosjektet i Bykle og planlegging av delprosjektet mellom Helle og Besteland. Her har vegvesenet alt løyst ut bustader som må rivast, etter det eg har forstått. Det førte jo til at Mei Lin og Reidar måtte flytte.

Elles held satsinga på nytt fengsel i Agder fram, men om nokre pengar kjem til Evje, veit eg ikkje, kan hende er det alt fullfinansiert slik at det bare er utbygginga i Froland som no står att.

Elles er det nok mest satsing på kysten. Du kan lese meir om Agder i Statsbudsjettet på lenka nedanfor.

Statsbudsjettet 2020  

 

Hundre nye

Share

Ein av Siri sine artiklar vart artikkel nr. 91 100, Postludium om Ahrend (og Brunzema). Artiklar knutta til Postludium handlar ofte om komponistar, men denne gongen handla det om orgelbyggarar. Artikkelen har fleire bilete av orgel som firaet har bygd, og Siri likar å skrive heile manuskriptet til det ho skal seie når ho presenterer postludium. Takk for at vi fekk den og dermed runda eit nytt tusental med ein kvalitetsartikkel. Vi brukte ein god månad på det, og går no i gang mot neste milepel.

SJølv har eg nok vore noko slapp i skrivinga i det siste. Eg har hatt ein periode der eg har lese ein del, og då blir det mindre tid til skriving. I grunnen er det først den siste tida eg har teke til å nytte meg av Mandal bibliotek. Då eg jobba i Valle, heldt jo vaksenopplæringa til i etasjen over biblioteket, så då vart det mykje meir lesing. Men eg er glad for å ha funne tilbake til både leselyst og leseglede, sjølv om skrivegleda har kome litt i bakgrunnen.

Likevel tenkjer eg at det bør vere råd å nå eit nytt hundretal før månaden er ute. Hausten er jo ei travel tid med mykje som hender i månadane fram mot jul, så det bør vere mykje å skrive om på Setesdalswiki  både for meg og andre skribentar i tida som kjem.

Her er eit bilete av Gloger-orgelet i Kongsberg kirke som Ahrend har restaurert:

Planlegging

Share

Eg tenkte at eg skulle vere litt tidleg i planlegginga av sendinga mi komande onsdag. Difor tok eg telefonar alt i går, fredag. Planen min var å ha ein prat med nyvalde ordførarar i kommunane og med komande fylkesordførar Arne Thomassen. Han svarte ja etter ein sjekk i kalenderen.

Den nye Byglandsordføraren var i utlandet og svarte nei, men Svein Arne Haugen som skal veljast til ordførar i Evje og Hornnes komande torsdag, svarte ja. Deretter tok eg ein telefon til Inger Lise Lund Stulien i Åseral. Ho er frå Valle og skal torsdag veljast til ordførar i Åseral. Også ho svarte ja etter at vi hadde snakka litt saman. Ho var litt usikker, for ho hadde ikkje vore i radio før, men etter kvart vart vi enige om at det var flott å starte i Valle Radio.

Til slutt tok eg ein telefon til Jon Rolf Næss i Bykle. Han er stiller alltid opp når han kan, og til onsdag kunne han også. Då kan vi snakke om både attval og utfordringar som Bykle har om kraftskatten vert endra.

Dermed var programmet for onsdagskvelden i boks og eg var glad for å ha det på plass så tidleg. Men så fekk eg vite at det skulle vere konstituering av Valle kommunestyre onsdagskvelden klokka 18, og då vart eg litt uroa, kan hende var planlegginga mi til fånyttes. Så eg måtte ta ein telefon til Ørnulf Hasla og høyre kva redaktøren meinte eg skulle gjere.

Men han hadde alt snakka med Steinar Kyrvestad og fått vite at møtet neppe kom til å vare meir enn ein time, eller kanskje litt lenger, så han meinte vi skulle bare satse på at vi kunne kjøre vanleg program etter at kommunestyremøtet var ferdig.

Så då blir det slik, og planlegginga var ikkje fånyttes.

 

Mens regnet hølja ned

Share

Mens regnet hølja ned i formiddag, kjørte Reidun bilen ut av garasjen. Jeg hadde pakket og gjort klart for en tur til Sykehuset i Kristiansand.

Hva jeg pakket? lurer du på. Jeg har en bipap-maskin som jeg sover med om natta. Den blåser luft mens jeg sover, slik at jeg ikke skal våkne fordi jeg får for lite luft. Jeg må bruke en maske over munn og nese, og alt dette pakket jeg i veska. Mens regnet hølja ned, kom jeg meg i bilen.

Reidun kjører når jeg skal på disse kontrollene mine på sykehuset. Da setter hun meg av like ved hovedinngangen, og så tar hun en liten kjøretur mens jeg er inne til kontorll. Noen ganger er det tid til at hun kan ta en kopp kaffe mens hun venter, og det var det i dag, men i stedet for å få traktekaffe fra kolben på disken, gikk hun til automaten, og den kaffen var ikke god, sa hun da vi kjørte hjemover igjen.

Først måtte jeg innom og få tatt en blodprøve. For disse kontrollene får jeg et stikk i fingeren og så trekkes en dråpe blod ut i et tynt rør. De fylte to slike rør, trolig måtte det to dråper blod til. Så løper bioingeniøren til laboratoriet og når jeg kommer til konsultasjonen er analysen ferdig.

Lungemedisinsk poliklinikk ligger ganske langt unna hovedinngangen. Jeg har skritteller på mobilen, og den fortalte at det var om lag 1000 skritt. Du som leser bloggen min vet at jeg ikke er særlig glad i å gå, det burde jeg nok vært, da hadde nok helsa vært bedre, men jeg kom da fram. Jeg var helst tidlig, så det ble litt venting før jeg hadde time. Da fortalte sykepleier Marit Moland meg at analysen viste at det stod bra til. Dessverre hadde ikke pulsoksymeteret kommet fram tidsnok, det var sendt med post på mandag fra Kristiansand, men kom ikke fram før i dag, dermed fikk jeg ikke sove med den målingen jeg skulle hatt der, så det må jeg gjøre i helga. Men hun mente at når legen fikk sett på resultatene, ville jeg neppe bli innkalt igjen før om et år.

Da var det bare å ta turen gjennom de samme lange gangene og ringe til Reidun. Så var hun der og hentet meg. Nå høljet ikke regnet lenger ned, selv om det fremdeles regnet og vel hjemme var det godt å kunne få seg litt lunsj.

Wikipedia har et fint bilde av sykehuset:

SSK-hovedinngang.JPG

 

Mens lysa brenner ned

Share

I kveld hadde Reidun besøk av tre naboer, de har en samling hver fjerde uke og går på omgang til hverandre. Hun hadde pyntet med telys rundt om i stua i høstkvelden, og mens lysa brenner ned, skriver jeg kveldens blogg.

På samlingene snakker de om løst og fast siden sist, i kveld hadde de Reiduns hjemmebakte rundstykker med forskjellig pålegg og en eplekake laget av egne epler fra hagen. Det er en bonus for meg som ikke får være til stede at jeg får nyte godt av den maten som blir til overs, og det blir alltid noe til overs, for gjestene er svært forsiktige når de forsyner seg.

Selv om jeg ikke får være til stede og heller ikke ønsker det, setter jeg pris på at de samles. Jeg trekker meg tilbake med en bok og får lest hundre sider. Etter at de er gått, er det godt og varmt i stua selv om vi ikke har begynt å fyre ennå. Så setter jeg meg og skriver bloggen, leser litt og sjekker hvordan det står til på Setesdalswiki og Wikipedia. I oktober har Wikipedia en konkurranse i skriving om samiske forhold, så jeg meldte meg på og lærer litt hver dag.

I går ringte jeg til Bjørgulv T. Berg og spurte om han husket Adolf Steen, predikanten i Samemisjonen som var kretssekretær for Sørlandet i over 30 år, og det gjorde han, han hadde ofte vært i Setesdal, så når jeg etter hvert får skrevet om ham på Wikipedia, kommer det kanskje også en artikkel på Setesdalswiki.

Og så er lysa slukket og brent ned. Bloggen er skrevet. Nå kan jeg fortsette på boka og lese noen sider til før jeg legger meg.

Bilderesultat for telys

To byklarar i radioen

Share

I kveldens sendinghadde Siri Johannessen intervju med to byklarar. Det eine var eit intervju som Ørnulf Hasla hadde laga med Folke Nesland, munnharpesmeden som vart heidra av Norsk munnharpeforum i haust. Folke Nesland var tilsett i Bykle kommune som teknisk sjef i 36 år og stod for det meste av den store utbygginga i kommunen.

No er han pensjonist og Ørnulf møtte han i smia der han putla og smidde på munnharpe. Men det var kalt, varmen frå essa var ikkje nok til å halde varmen i den gamle bua frå 1830-talet, sjølv om han til og med hadde støypt varmekablar i golvet, så dei gjekk innomhus etter kvart og vi fekk høyre mykje om korles det var å drive med smiing som hobby. I mange år dreiv han som knivsmed, men det er mange tusen knivsmedar i Norge, så han gjekk over til å smi munnharper, det er truleg bare 4-5 som gjer det no. Knut Tveit var vel den første som tok opp tradisjonen, men han er jo gått bort.

Vi fekk høyre mykje om korleis ein må file og justere for å få klang og rett tone i munnharpene. Om ein spelar aleine, kan munnharpa vere  ustemt, men om ein skal spele saman med andre, må ho stemmast. Då stemmast ho i G, det har ein blitt samde om, elles hadde det blitt eit svært surr. På landskappleiken no er det mange som spelar munnharpe, men nokre år før Bjørgulv Straume kom i gang, var det ingen. Folke sende munnharpene til Bjørgulv for at han skulle teste dei og var takksam for konkrete tilbakemeldingar frå spelemannen.

Ikkje bare laga han munnharpene, han laga også dei fine skrina som munnharpene ligg i når dei ikkje blir brukte. Då kunne han legge inn sylvtråd i treet om dei skulle vere ekstra fine, og det lika sylvsmeden Ørnulf godt etter det eg fekk med meg. Men ikkje alle munnharpene var gode, kvar munnharpe var ulik dei andre, så det var mykje etterarbeid for å få dei til å klinge.

Det andre innslaget i kveld handla om Hans Blattmann, som er trenar for para-alpinlandslaget. Han hadde 170 reisedøgn, så han kunne ikkje vere mykje heime, og Siri fann han i Inzell, der dei var i periodar på 14 dagar og trente på snøen på ein isbre etter det eg skjøna. Men mot desember kunne dei vel finne norsk snø. Å trene folk med ulike handikap i idrett var ikkje annleis enn å trene funksjonsfriske, dei hadde same ambisiøse mål. Det måtte bare nokre tilpassingar til, så Hans Blattmann lika jobben og gledde seg når utøvarane lukkast.

I programmet Kommunen informerer hadde Siri med seg rådmann Aud Sunniva Fuhr. Det var kome nytt nummer av Bygdenytt, og det danna grunnlag for samtalen.

Sauesjå utan sau

Share

I kveldens sending i Valle radio var Malmfrid Nyborg Homme med på telefonen for å fortelje om sauesjået i Valle som går av stabelen komande fredag frå klokka 12 og laurdag. Det blir to dagar med liv og røre i Valle, Malmfrid kunne ikkje eingong tippe kor mange folk som kom, men det kom til å bli gode tilbod i butikkane og som vanleg suppe og eplekake, potetkake på fint, for folk i Sæbyggjen, der det nok kom til å bli stinn brakke og basar med mange fine gevinstar i regi av bygdekvinnelaget, noko folk er vane med på sauesjåmarknaden.

Ja, for det er marknadsdagar utan sau, det har møndighedan bestemt, sa ho. Så får vi kalre oss utan, med husflid, handverk, skinn, bilar, snøscooter, planter, krims og krams, tivoli for ungar og truleg også vaksne. Demonstrasjon av partering av lam blir det og lam steikt i kokegrop.

Det er ei nemnd på 5-6 personar som planlegg det heile, Malmfrid var leiar, men på ingen måte den som gjorde mest etter det ho sa sjølv. I år hadde dei fått til fortetting av parkeringa og gata gjennom sentrum ko ikkje til å vere stengd.

Laurdagen skulle det vere sal av bøker frå biblioteket i Valle, der kunne folk finne godbitar til svært rimelege prisar, etter det eg høyrde på nyhetane til slutt i sendinga.

Og så skulle Setesdal Husflid lansere bok om 50 år med butikk i Valle. Dei skulle også ha utstilling av UFO, UFerdige vottar og vanter og andre strikkeplagg, eg fekk ikkje med meg kva forkortinga heilt stod for.

Om kvelden fredag skulle det vere Quiz på Nordibø Landhandel og laurdag var det sauedans på Sølvgarden for dei som ikkje var utslitne av å tråkke rundt i marknads-stresset. Lukke til med alt saman!

Sauer må ein sjå langt etter på årets sauesjå-marknad, så her resirkulerer eg ein frå bloggen for ei veke sidan:

File:Norway sheep portrait.jpg

Medalje til slutt

Share

I dag var ein stor dag i Friidretts-VM. Før første gong skulle tre brør frå Sandnes i Rogaland, Norge springe 5000 meter. -Det er historisk, sa pappa Gjert før starten. Vi sat og håpa på medalje, men måtte sjå medaljane forsvinne og Jakob kome inn til ein femteplass som bestemann av dei tre brørne.

Eg likte det han sa etterpå: Eg må heim og trene meir, eg er ikkje god nok. Og det var jo sant, men så er han bare 19 år. Filip fekk problem med magen og sting og måtte bryte. Henrik fullførte, men godt bak dei beste.

Så var det etter kvart tid for 400 meter hekk. Der hadde jo Karsten Warholm gullmedalje i VM for to år sidan. Han hadde vunne alle løp han stilte opp i dette året, så ein kan jo godt snakke om forventingspress. Men trenaren var like blid, dette skal bli moro, sa han.

Og moro vart det. For sunnmøringen frå Ulsteinvik starta hardt og heldt fram endå hardare. Etter målgang sa han då han såg slutten av løpet i reprise at vi skulle ha visst kor stiv han var på slutten og kor mykje mjølkesyre han tykte han hadde, men han gav alt og det helt heilt inn.

Dermed vart det medalje til slutt, og det av edlaste sort. Vi gleder oss med alle som er med, det er stor idrett å få med seg ein haustkveld.

Ordførarar

Share

I dag har eg prøvd å finne ut meir om ordførarane i Agder. Fædrelandsvennen hadde ein artikkel om dette torsdag, og den tok eg vare på. Det er 25 kommunar i Agder frå 2020, for det har vore nokre kommunesamanslåingar. Kristiansand, Songdalen og Søgne går saman, Mandal, Lindesnes og Marnardal går saman.

Fire parti har fått ordførarar, Arbeiderpartiet har 11, Høyre har fem, Senterpartiet og Kristelig Folkeparti har fire kvar. Det er bare Kristiansand som ikkje har klart kven som blir ordførar, men etter det eg skjøner, blir det nok ein mann, og då blir det 7 kvinner og 18 menn.

Dei kommunane som er med i Setesdal regionråd har alle vald ordførarar frå Arbeiderpartiet. I Setesdølen var dei ei overskrift som sa noko om at dalen vart måla raud. I Bykle og Valle var det attval, men i Bygland, Evje og Hornnes og Åseral var det nye folk som vart valde til ordførarar: Sigbjørn Åge Fossdal, Svein Arne Haugen og Inger Lise Lund Stulien.

Etter dette valget har eg tenkt å lage ei liste på Setesdalswiki over alle ordførarane i Agder. Sjølv om Setesdalswiki har mest om dei indre bygder, tenkjer eg at vi også kan lage litt stoff som dekker heile det nye fylket når det høver slik.

Kristian Kvart

Share

Dei siste vekene har eg lese ein trilogi av Erling Pedersen om Christian IV, danskekongen som var så glad i Norge at han gjorde over 20 reiser hit frå han vart konge i 1588 til han døydde i 1648. Bøkene Kongens makt, Kongens kvinner og Kongens ære er ganske historisk rette, men som roman er det jo eit diktverk.

Christian hadde 24 barn som han vedkjente seg, men romanen handlar om ei kvinne frå Finnmark som han møtte på si første Norgesreise og som han valdtok og om barnet hennar. Først på dødsleiet blir det forsoning og han vedkjenner seg også dette barnet. Det er blitt ein interessant trilogi og eg lærte mykje om historiske tilhøve som eg ikkje har tenkt på før.

Wikipedias artikkel fortel at kongen var glad i god mat og drikke. I eit avsnitt i boka dukkar til og med Setesdal opp i ein meny frå eit etegilde i Norge:

Så springer endelig dørene opp, og tjenerne kan komme til med matfatene. Det er bjørnestek fra Østerdalen og saltet uer fra Nordmøre. Det er speket lammelår fra Setesdalen og syltede vaktelegg fra Danmark. Griseøyne i aspik stirrer opp i intet, side om side med glaserte oksetestikler og helstekt kramsfugl. Rypene ligger fete og ferdige, ålekjøttet glinser, det er kandiserte frukter, tørkede sitroner, sukkertøy og flatbrød og smør så gyllent og kunstferdig formet at det knapt er å sette kniven i. (Kongens ære side 80)

Det er så ein vert mett bare av å lese dette avsnittet. Eg tvilar vel på om sjølv eit julebord på Sølvgarden kan oppvise maken til meny.

Bilderesultat for kongens merke