Folketonar som basis

Share

I kveld hadde eg Postludium i Valle Radio. Det er ei god stund sidan sist, så eg hadde leita og lytta til ganske mykje orgelmusikk den siste tida. Eg enda opp med å ville presentere musikk av Ralph Vaughan Williams. Han skreiv svært mykje ulik musikk, men ikkje så mykje for orgel. Til gjengjeld var den særprega og flott.

Grunnen til at eg landa der, var at eg kom over ei side på nettet der noko av hans musikk vart spelt på eit historisk instrument i det som nærast kan kallast ein tasteinstrumentmuseum. Det er mange piano og cembaloar der, og altså eit orgel.

Den musikken eg fann, var velklingande og basert på engelske folkemelodiar som eg kjende att. Og sanneleg dukka ikkje også bordverset opp, det som på engelsk heiter Old 100 og som vi også kjenner som melodien til Gjør døren høy. Det var gjennomkomponert for orgel og kor og hadde mykje vellyd.

Dermed vart det dette programmet:

Musikk av Ralph Vaughan Williams (1872–1958):

Raskt besøk

Share

Eit raskt besøk er gull verd. Det blir sagt at vi i desse koronatider bør vere flinke til å halde avstand, 15 minutt saman med person i same rom er nærkontakt, trur eg det var. Men når ingen er smitta, kan ein likevel unne seg eit raskt besøk.

Slik var det i dag. Eg ringde søster mi, Jorunn Moen, og ho var på veg heim frå ein kort tur til Kristiansand. Ettersom den nye vegen ikkje er ferdig bygd, den, der ein skal suse forbi Mandal i smittefri avstand og kome ut vest for Vigeland, klarte eg å overtale henne til eit raskt besøk og like etter var dei i tunet.

Vi hadde akkurat hatt lunsj, nå fekk dei sin lunsj i sofaen her etter å ha vore innom kjøkkenet og laga seg den blingsa dei ville ha. Så kunne vi prate litt om 80-årsdagen til svoger Sigurd før helga (eg reiste ikkje) og komande konsert med Sveinung Hølmebakk i Mandal neste tirsdag, der vi hadde planar om å gå saman.

Då det raske besøket var over og dei var vel heime i Lyngdal att, kom det melding om at konserten var avlyst, så då blir det ikkje noko av det prosjektet.

Etter det raske besøket hadde den vonde ryggen min ein tur i senga sjølv om han likar best å sitje oppe. Det var ikkje like raskt, men i drøymeland er det ingen vonde ryggar. Der kan ein vere sprek og sterk heller enn treg og svak.

Og så kan ho som aldri treng middagskvil lage fiskemiddag med steikte poteter og salat.

I morgon skal eg ha eit raskt besøk i Valle Radio sitt Postludium og presentere folketonebasert musikk av Ralph Vaughan Williams. Håpar at du finn Valle Radio på nettet og tykker på nettspelaren under sending slik at du kan høyre på. Sendinga startar klokka 18, eg skal på lufta 20.30.

Hovudside

Koteletter

Share

Det er ikkje så ofte vi har koteletter til middag, men i dag var det sundagsmiddag. Vi hadde besøk av Margunn og Stein, så vi var fem rundt bordet og det smakte nydeleg.

Det kan nok også skuldast at eg droppa frokosten i dag. Den vrange ryggen ville ikkje opp av senga utan motstand, så eg valde heller å følgje ordtaket: If you can’t beat them, join them – om du ikkje kan slå dei, får du heller slutte deg til dei.

Men til slutt måtte eg jo kome meg opp, det er jo ikkje funne opp nokon måte å lade vannet på som ikkje krev toalettbesøk (om ein då ikkje ligg med kateter).

Så vart det litt prat før Margunn og Stein vende nasen mot Brevik og Sandøya, deretter kom Nyhetene, så var det litt meir tv, litt prat og litt mat før eg fekk med meg at Judd Trump vann turneringa i snooker som har gått denne veka. Australske Neil Robertson, som har norsk kone og eg difor heiar litt ekstra på, måtte ta til takke med andreplassen. Men pengepremien han fekk gir nok til salt i grauten resten av året, skulle eg tru.

Ettersom han er veganar, et han nok ikkje koteletter.

Etternamn

Share

I A-magasinet denne veka var det ein artikkel om etternamn. Der fekk vi vite at mange skiftar etternamn i våre dagar. Særleg gjeld det folk med namn som Hansen, Norges mest brukte etternamn, og andre slike -sen namn.

Sjølv har eg eit etternamn på -land, det hadde Reidun også. Derfor syntest ho det ikkje var naturleg å heite Eskeland Haugland, så ho valde Haugland då vi gifta oss. Men når vi no bur på Eskeland, hadde det sikkert vore like naturleg å hatt Eskeland som etternamn.

Likevel kjem vi neppe til å byte etternamn. Gjennom meir enn 50 år har etternamnet blitt brukt mange stader, og det ligg altså historie i det. Eg var redaktør av Fiskerens Venn, og dersom eg bytta til Reidun sitt namn,  ville redaktøren ikkje lenger kunne sporast opp like enkelt.

Eg trur vel helst det er unge folk som bytter etternamn. Dei som var omtalt i reportasjen, var i alle fall ikkje så veldig gamle. Ei kvinne hadde teke namn frå Harry Potter-universet. Det var bare to i Norge som hadde det namne, ho og dottera, så no må andre spørje dei om lov, om dei vil bruke same namnet.

Tysdag skal eg ha Postludium i Valle Radio. Då vil du få høyre musikk av Vaughan Williams. Han heitte Ralph til førenamn.

Aleine

Share

I dag vart det ein stille dag, for eg var aleine heime. Reidun, Helge, Margunn og Stein reiste til Sola for å feire 80-årsdagen til min svoger Sigurd Sola. Dagen hans var i vår, men den var utsett til i dag, som også var bursdag for kona hans, Gunbjørg.

Dei reiste ved totida, festen skulle starte klokka 18. Eg tenkte at eg kanskje kom til å sove litt, men det gløymde eg, for eg vart sitjande og høyre på orgelmusikk. Tysdag skal eg ha Postludium i Valle Radio, og det er mykje ein kunne spele.

Så både Dagsrevy og Kveldsnytt for forbi utan at eg merka det, ja, det var nære på at også bloggskrivinga vart forsinka. Men det nådde eg no akkurat.

Litt ut på dagen kom katten og ville ut. I det fine veret tenkte eg at han kunne vere ute til resten av familien kom heim, men det tenkte ikkje katten. Snart stod han på varmepumpa og klora på vinduet og ville inn. Eg lest som eg ikkje såg han, men så måtte eg få meg litt mat, og då hadde han funne vegen inn i kjellaren og stod og skrapa på kjellardøra, så eg opna og let han kome inn. Han plaga meg ikkje, etter ein tur i matskåla forsvann han på loftet og eg har ikkje sett han sidan.

Maten vart av det enkle slaget. Vi diskuterte det litt, Reidun og eg. Min tanke var at ho kunne lage ein slik boks med middag som eg bruka å ha med meg til Setesdal då eg jobba, og så kunne eg varme den opp i mikrobølgeomnen. Men ho meinte at eg nok bare kom til å ete brødmat i dag, så eg fekk nøye meg med det. Men eg laga meg eit godt ostesmørbrød og eit par vanlege skiver brød. Og så var det nokre bær i kjøleskapet. Dei er ikkje der lenger.

 

Variert dag

Share

Dagen i dag vart meir variert enn mange for ein pensjonist. Alt i føremiddag hadde eg ein god samtale med Torbjørn Greipsland om ein artikkel han har skrive og som han vonar skal få spalteplass i Fædrelandsvennen og sidan på Setesdalswiki.

Så vart det ein tidleg lunsj, for Reidun skulle ha kvinneforening klokka 12 og då var det best for meg å vere ute av syne. Lunsjen var god og då kvinneforeninga var ute av syne, vanka det både påsmurde rundstykke og kake. Ettersom det var Helge sin bursdag i dag, vart det endåtil to sortar kake, først restar av kaka frå kvinneforeninga og så nybakt eplekake til å feire bursdag med.

Mellom dette fekk eg med meg litt snooker på tv og måtte sjå at den spelaren som har gitt meg og mange andre mange gleder med spelet sitt, Ronnie O’Sullivan, bli slått ut av turneringa. Etter det nytta eg høvet til å skrive inn siste avisa på Setesdalswiki.

Kvelden gjekk med å vente på at Margunn og Stein skulle kome, dei skal også til Sola i morgon for å feire Sigurd Sola sin 80-årsdag. Den er blitt utsett frå i vår, og så er den lagd til i morgon, som er kona hans sin fødselsdag, så det blir vel ein slags dobbelfeiring, tippar eg. Sjølv har eg sagt nei til å dra på den turen, men dei andre i huset reiser, så eg får ein stille ettermiddag og kveld i morgon og slett ikkje så variert som i dag. Det skal nok gå fint, det også.

Hald ut

Share

Valle er visst den einaste av kommunane i Setesdal som ikkje har folk som har blitt koronasmitta, etter det eg fekk med meg frå programmet i Valle Radio i kveld. Solveig Kyrvestad, som er einingsleiar for open omsorg og styrar på Valle bygdeheim, var i studio.

Men dei har ikkje unngått karantene, 17 av 60 tilsette var i karantene ein periode, det var krevjande å få turnusplanar til å gå i hop under slike tilhøve. Framleis har ein besøkslister, dei blir makulerte etter to veker, men folk kan kome på besøk på heimen som før. Best er det når dei ringer på førehand.

Men Solveig håpte at erfaringane frå koronatide kunne førast vidare i det minste på eitt område. Som leiar hadde ho mykje reising, men det var sterkt redusert, no nytta dei mykje meir digital kommunikasjon og det var eit gode. -Det er vanskeleg for folk frå kysten å stille på møte i Valle klokka 08, det skjer vel ikkje, men vi har ofte møter ved kysten som startar så tidleg og reiser på morgonen, sa ho.

Det kunne nok verke som om det var lenger frå byen til Valle enn omvendt, men vegane er blitt mykje betre, så det er noko som er godt for både liv og helse.

På heimen er det i dag 15 langtidsplassar og 5 korttidsplassar. Det gir betre kapasitet på rom. I tillegg kjem omsogsbustader av ulike typar, så ein har god dekning i høve til det som trengs, meinte ho..

I kveld hadde Siri også besøk av Astri Rysstad og Olav Mandt. Dei fortalde om Kari Margrethe Okstad og Magnhild Bjørnarå, som begge hadde sett store spor etter seg i Setesdal. Kari var æresmedlem i Setesdal spelemannslag og i mange andre samanhengar der ho la ned ein stor innstas. Magnhild var sterkt involvert i idrettsmiljøet i Bykle, der ho var pådrivar for turar og særleg toppturar.  Magnhild var også ein stor entusiast for Bykle Radio og hadde alltid opptakaren med seg når ho var ute på sine mange reiser.

Og pandemien er ikkje over, så det gjeld å halde ut og fullføre løpet slik at smitten ikkje får ta overhand og ta både liv og helse frå folk.

 

Guilmant-Postludium

Share

I kveld hadde Niklos K. Besteland sett saman eit program med musikk av Félix-Alexandre Guilmant. Fransk orgelmusikk er nok mindre kjent enn den tyske, men du verden så flott program det vart.

Wikipedia skriv dette om komponisten:

Félix-Alexandre Guilmant (født 12. mars 1837 i Boulogne-sur-Mer, død 29. mars 1911 i Meudon) var en fransk organist og komponist.

Sammen med Charles-Marie Widor grunnla han den fransk-romantiske orgelskole, etter at de hadde lært hos den belgiske organisten Jaak-Nicolaas Lemmens på stipend fra orgelbyggeren Aristide Cavaillé-Coll.

Alexandre Guilmant ble født i Boulogne-sur-Mer. Han studerte under sin far, og deretter hos den belgiske mesteren Jacques-Nicolas Lemmens, hvorpå han ble organist og lærer i sin fødeby.

I 1871 ble han utnevnt til å spille orgel på fast basis ved Église de la Sainte-Trinité i Paris, en posisjon han innhadde i hele 30 år.[5] Fra da av fulgte Guilmant en karrierevei som en virtuos. Han holdt konserter i De forente stater (den første større franske organist som turnerte i USA) og i Canada, så vel som i Europa hvor han spesielt ofte besøkte England. Hans amerikanske prestasjoner inkluderte i 1904 en serie av ikke mindre enn 40 konserter på det største orgel i verden, St. Louis Exposition Organ, nå bevart som kjernen av Philadelphias Wanamaker Organ.

Kveldens program var slik:

  1. L’organiste pratique, Book IX: Scherzo Symphonique in C, Op 55, No. 2. Robert Delcamp på orgelet i University of the South, Sewanee, Texas
  2. Organ Sonata No. 7 in F, Op. 89: IV. Reve. Lento assai. Robert Delcamp på orgelet i University of the South, Sewanee, Texas
  3. Sonata No. 5 in Cm, Op. 80, del 3: Scherzo – Allegro. Bedrich Janacek på orgelet i Lunds domkyrka

Bildet henta eg også frå Wikipedias artikkel om komponisten

Haustmørke kveldar

Share

I haustmørke kveldar kan ein høyre på Valle Radio. Denne veka har Siri Johannessen ansvar både tysdag og onsdag. HO har sendt dette programmet til Setesdølen:

Tirsdag 13. oktober

Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret med kåseri av Asbjørn Kvalbein fra Norea

18.15 Over en åpen bibel fra Norea ved Svein Anton Hansen
18.30 Country gospel-timen med Per Govertsen
19.30 Siris time med bl.a. 90-åringen Norsk Gideon

20.30 Postludium med Niklos K. Besteland og Alexandre Guilmant
21.00 Kyrkjebakken
Onsdag 14. oktober
Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
19.00 Over ein open bibel ved Håvard Viki
19.30 Kommunen informerer
20.00 Ørnulf Hasla og Tarald Rike: Valle menighetshus
20.10 To i musikk, Kari Margrethe Okstad og Magnhild Bjørnarå. Med Astri Rysstad mfl.
21.00 Sondre koser seg i høstmørket

Skippertak

Share

I kveld tok vi oss på tak og fekk skrive inn avisene for denne veka. Med vrang rygg har eg utsett det, men snart kjem nye aviser, og då bør dei gamle vere på Setesdalswiki. Heldigvis sette Reidun mot i meg og hjelpte meg, så gjekk det nokonlunde. Men det er mange artiklar som ventar å bli skrivne ut frå desse avisene også, så eg er på langt nær ferdig med dei.

Men dagen i dag fekk vi vere med på ein strålande fin gudsteneste frå Nidarosdomen der preses Olav Fykse Tveit vart vigsla til biskop og med både Kronprinsen, statsministeren og stortingspresidenten til stades. Det var korsang og salmesang på øverste nivå, og orgelmusikken ved Petra Bjørkhaug kunne ikkje vore betre. Dei to liturgane song messeledda og lyden bar godt under den høge kvelvingen i nasjonalheilagdomen.

Eg måtte tenkje på det storarbeidet som er gjort med å byggje ein slik katedral her i steinrøysa. Det skjedde jo i ei tid der ein ikkje hadde hjelpemiddel som dei har i dag når noko skal byggjast.

I veka som ligg bak oss, hadde vi ein tur til Kristiansand og då kunne vi ikkje unngå å legge merke til dei store byggverka som reiser seg vest i Søgne, like over grensa frå Mandal (Lindesnes, som kommunen no heiter). Både Trysfjord bru og tunnelbygginga i Søgne er anleggsarbeid av dimensjonar med formidable hjelpemiddel til å gjere arbeidet.

Men Nidarosdomen, og for så vidt alle slike katedralar bygde for hundrevis av år sidan, forseggjorde til minste detalj med utsmykking ein knapt kan skjøne korleis dei fekk til, tek likevel prisen når det gjeld byggverk. Det var eit skippertak over fleire hundre år og etter det eg veit går det jo framleis, eit slikt byggverk vert jo aldri ferdig.

Men likevel feira dei gudsteneste med song på både norsk, samisk og engelsk i katedralen. Eg får prøve å ta del i feiringa også med ein vrang rygg.