Merkelapp-arkiv: jol i setesdal

Ei sjeldan kvinne

Share

Vi som lagar program i Valle radio, kan ofte glede oss over at Tora O. Lund er på telefonen når vi har rebusar og opne sendingar. Ho er så blid og triveleg å prate med.

Bjug Åkre tok ein prat med grannen sin og skreiv om henne i Jol i Setesdal 2006, og det vart eit interessant stykke. Tora har ikkje lege på latsida i livet. Ho var bare 20 år då ho gifta seg i 1941 og flytte frå Rike til lensmannsgarden i Nordibø og stifta heim med Juel O. Lund. Dei fekk seks born, så ei tid var det ganske folksamt i huset. Ein kan godt skjøne at det vart stussleg å bu der aleine, så no har ho fått seg rom på aldersheimen.

Ikkje alle ville ta fatt på ein ny karriere i ein alder av 65, men det gjorde Tora då ho starta med baking av braud og lefser for sal til turistane. Det har vore eit kjært bilete i bygda med Tora og etter kvart også dottera Jorunn i bakebua ved sidan av Valle Motell. Eit bilete av henne i artikkelen syner den kjende posituren hennar med kjevlet i bakebua.

Artikkelen nemner ikkje noko om Tora sitt engasjement for Valle radio sine opne sendingar. Einskilde gonger er det ikkje så mange som ringjer inn svar, då er det godt å ha Tora på tråden. Det har blitt mang ein triveleg prat om laust og fast, og mange helsingar har vi også kunna sende henne. Av og til har vi lokka henne utpå til å syngje i telefonen, noko som ikkje er så uvand for henne. Ho var jo med i songgruppa som Sverre Lund kalla Syskeni Rike, skriv Bjug Åkre og fortel at ho meir enn ein gong song Valle, min heimstad for turistane medan ho baka.

Gledeleg jol og eit godt nyår, Tora! Vi vart rikare som møtte deg, anten det no var på telefonen, på møte eller i Jol i Setesdal.

Reier Gjellebøl

Share

Reier Gjellebøl var prest i Valle fra 1772 til 1782. Sjå http://www.eskeland.net/node/4
Der har Helge Haugland lagt ut ei liste over prestar i Valle frå reformasjonen i 1536.

I år var det ein artikkel om Reier Gjellebøl i Jol i Setesdal. Torleiv Uppstad har skrive han, og han har nytta ei rekke kjelder for å finne stoff. Mellom anna:
* Naturlig og oeconomisk Beskrivelse over Hølands Præstegield (1771).
* Beskrivelse over Sætersdalen i Christiansands Stift av Rejerus Gjelleböl, Guds ords tjener til Valle Præstegjeld i Sætersdalen (1781), som i følge wikipedia vart “Belønnet med en premie av det Kongl Danske Landhusholdnings-Selskap. Trykt i Topographisk Journal i 1800-01.”
*Norsk Biografisk Leksikon

Eg fann han på Internett i Dansk biografisk Lexikon, 6. bind, sjå http://runeberg.org/dbl/6/0036.html

Reier Gjellebøl (1737-1803) var fødd i Høland. Då han var ferdig med å studere teologi i København, var det ikkje lett å få kall, og han vart gåande som lærar i Danmark ganske lenge. Boka om Høland hadde han tileigna Struensee, men Struensee kom i unåde og fall like etter, og difor måtte han be om tilgjeving for dette. Den fekk han, og like etter fekk han kall til Valle. Om det var feitt eller ikkje på den tida, er ikkje godt å seie, Uppstad har funne fleire episodar som tyder på at det kan ikkje ha vore lett å vere prest i Valle for to hundre år sidan. Han var svært oppteken av å få skulen på stell. Føregjengaren hans hadde ikkje makta mykje her, folk meinte at det vart for dyrt.

Uppstad har funne eit stev om Gjellebøl. Det er etter Slarve-Vilborg, som han hadde nekta nattverden. Då kom det til eit basketak, der presten reiv kleda av Vilborg. For å unngå stemning skulle han gje ei årleg godtgjersle til henne, og då kvo ho:
Gud signe han Reiaar Gjellebøl,
han kom her i messekledi.
Han tok sekken av hærdo mi
og gav meg braudet bæri.

Det vart ei god ordning for henne. No slapp ho å gå med tiggarsekken, fortel Torleiv Uppstad.

Kjøp Jol i Setesdal. Du finn mykje meir enn trivelege stev frå næringslivet i dalen også i nummeret i år.