Merkelapp-arkiv: setesdalswiki

Setesdalswiki på Facebook

Share

Eg har gått ei stund og tenkt på at Setesdalswiki burde vere på Facebook. Men som den gamle mannen eg er, har det ikkje vore så lett å tenke korleis det skulle gjerast. Men så tenkte eg at eg kunne lage ei gruppe for Setesdalskonferansen 2014, så fekk eg litt erfaring. Det gjekk i grunnen greitt, og etter kvart kunne eg legge lenker der til ting eg skreiv om Setesdalskonferansen på Setesdalswiki. I løpet av konferansen var det litt sosial interaksjon med deltakarne i gruppa, dei fleste av dei var på konferansen på Revsnes.

Etter at Setesdalskonferansen var ferdig i går, var det eit tilbod om eit kurs med Ståle Lindblad om sosiale medier. Han gjekk gjennom dei fleste, og eg såg at eg var ikkje heilt grøn, men at det var mykje eg ikkje kunne. Til dømes synte han meg at eg burde opprette ei side for Setesdalswiki, ikkje ei gruppe. Han gjekk og gjennom mykje av alt det ein kan få til på ei Facebookside, men der må eg nok erkjenne at eg ikkje hang med i svingane.

I Wikipedia-samanheng er det eit uttrykk som heiter Be bold, så etter å ha snakka litt med Helge, son min i dag, tenkte eg at eg fekk prøve. Han meinte at for å få dette til, burde eg nok få hjelp av dotter mi, Margunn, for ho hadde gjort noko liknande før.

Eg hadde ikkje meir enn starta på å opprette side for Setesdalswiki på Facebook, så såg ho det frå Sandøya i Porsgrunn og kom meg til hjelp. Ho fekk medstatus som redaktør og kunne dermed hjelpe med å legge inn både bilete og firma frå Facebook på sida mi, så i løpet av halvannan time var sida mykje meir profesjonell enn eg hadde våga å håpe på. Med 50 som likte sida, la ho inn eit bilete av ei setesdalskofte som Reidun hadde strikka, så no har vi litt ulike typar innlegg på sida.

Målet er at fleire skal få augo opp for leksikonet for Setesdal. Det er over 5000 artiklar no, ein finn mykje informasjon der om ein vil bli kjent med regionen. Ta gjerne turen innom og lik sida på Facebook, så spreier ringane seg i vatnet. https://www.facebook.com/Setesdalswiki

5000 unike gjester på Setesdalswiki

Share

Eg har ei side som fører statistikk over besøk på Setesdalswiki. Når eg av og til føler meg trøytt og tenkjer at det er liten vits i å halde på, det er ein wiki, men det er ikkje mange som skriv, kanskje folk ikkje er interesserte i Setesdal, i alle fall ikkje nok interesserte til å skrive sjølv.

Då kan det vere lurt å sjå på den for å sjekke stoda. I august hadde Setesdalswiki ny rekord med 5095 Unique visitors, som det heiter med engelsk språk. Det er første gong det har vore over fem tusen på ein månad.

Så tenkjer eg etter litt og gleder meg over dei fine artiklane Reidar Tveito har skrive og alle bileta han har lagt inn for å illustrere artiklane. Eg skreiv om den nye rundkjøringa i Dåsnes i sist veke, og neste kveld kom det bilete til artikkelen. http://www.setesdalswiki.no/wiki/Rundkj%C3%B8ringa_i_D%C3%A5snes Laurdag skreiv han om Byglandsfjord Dampsag & Høvleri, avdeling Kristiansand med fine bilete og kart: http://www.setesdalswiki.no/wiki/Byglandsfjord_Dampsag_%26_H%C3%B8vleri,_avdeling_Kristiansand Og i dag kom det ein artikkel om Mjåvasstøl (Sirdal), litt vest for grensa mellom Bygland og Sirdal. http://www.setesdalswiki.no/wiki/Mj%C3%A5vasst%C3%B8l_(Sirdal) Det er ein stor rikdom å ha ein slik skribent og fotograf i arbeidet med å lage eit bygdeleksikon.

Eg skulle likevel gjerne ønskt at ti prosent av dei som er innom og les på Setesdalswiki, kunne skrive litt sjølv. Då hadde leksikonet vårt teke til å smake fugl. Dei kunne utvide ein artikkel eller skrive ein ny, sjølv om det no snart er 4500 artiklar, er det nok av raude lenker å ta tak i. Kan hende klarar vi å runde fem tusen artiklar til jol, det hadde vore ei strålande målsetting, men for å klare det, må fleire folk ta pennen fatt.

Velkommen med i skrivinga, du som les dette! Du treng ikkje bu i Setesdal for å skrive på Setesdalswiki. Finn ei raud lenke og lag ein artikkel, så er du i gang.

Den opplyste borger

Share

I vår tid melder fleire og fleire seg på i samfunnsdebatten. Alle er kanskje ikkje einige i den påstanden, men eg meiner no det. For ein som skal fylgje med, kan det vere greitt å vite kven folk er som ein les eit innlegg av i VG, Dagbladet, Fædrelandsvennen eller Setesdølen. Ja, sjølv skribentane i Jol i Setesdal kan det vere interessant å få vite noko om.

Dei fyrste utgåvene av Jol i Setesdal hadde biografiske opplysningar om dei som skreiv. Sidan har desse falle ut, eg synest vel ikkje at det har vore med å gjere heftet betre. Avisene har sjeldan særleg forfattarinformasjon på folk som skriv lesarinnlegg, litt meir om dei skriv kronikkar. Men ein må over lang tid byggje seg opp eit inntrykk av folk som tek del i samfunnsdebatten, som oftast utan å finne informasjon om dei nokon stad.

Difor var det ein revolusjon då Internett kom og ein etter kvart kunne finne mykje informasjon der. Då dette vart sett i system med leksikonet Wikipedia, vart tilhøva mykje lettare for dei som leita etter slik informasjon. Her i landet kom informasjon frå bøker og papirleksikon av ymse art til nytte, og den informasjonen tok eldsjeler til å omforme til biografiske tekstar på Wikipedia.

Men nettleksikonet har hatt ein politikk om at folk som skal vere omtalte, må vere meir enn lokalt interessante. Difor er det mest bare ordførarar og varaordførarar frå ei bygd som kjem med, om ein då ikkje har kunstnarlege publikasjonar av noko slag. Kronikkskribentar og lesarbrevforfattarar har ikkje fått plass i eit slikt nasjonalt leksikon.

Difor har Setesdalswiki teke med mykje breiare når ein skal lage biografiar. På den nettstaden er det nok at vedkomande har ein funksjon i lokalmiljøet i Setesdal eller ein relasjon til dalen. Dei fleste som er med i Valle Radio har til dømes fått små artiklar i det lokale leksikonet.

På Wikipedia slit ein med å finne stoff til artiklar om nasjonalt kjende folk, anten dei er med i offentleg debatt eller på annan måte har stukke hovudet litt fram. Men det veks litt kvar dag, folk likar å lese små biografiar om folk som er aktive i samfunnsdebatten. Det er ei nisje for stoff som Wikipedia dekker godt, og med Internett er stoffet tilgjengeleg på mobiltelefon eller nettbrett ved nokre få tastetrykk.

4000 artiklar på Setesdalswiki

Share

I kveld runda vi 4000 artiklar på Setesdalswiki. Det er no fire år sidan vi starta skrivinga, det var i slutten av april 2009, så i snitt har vi klart å produsere om lag 1000 artiklar i året.

Eg hadde ein draum om å klare 4000 artiklar før Setesdalskonferansen 2013, den skal vere 18. og 19. april, og det var på Setesdalskonferansen 2009 at eg vart utfordra til å starte ei side der folk kunne finne informasjon om næringsliv og folk i Setesdal. Det har utvikla seg til å verte mykje meir, no er det både folk og geografi og kvar dag er det ei side om kva som skjer i Setesdal den aktuelle dagen.

Setesdalswiki hadde ikkje blitt det den er blitt i dag om vi ikkje hadde fått ein avtale med Sigurd Haugsgjerd, redaktøren i Setesdølen, om at vi kunne skrive inn overskriftene frå avisa. Det gjev oss om lag 100 artiklar kvart år, men det gjev og lenker til stoff som kan verte til leksikonartiklar. Det er difor stor grunn til å takke avisa for hjelpa vi har fått.

Mange seier at det meste finst på Internett, men det er jo ikkje sant. Eg leitar ofte etter informasjon om noko til ein artikkel, men det er ikkje noko anna å finne enn skatteopplysningar, om ein er næringsdrivande og telefonnummer når det gjeld folk. Så ein må ofte snakke med folk eller gå til bøker for å få informasjon. Samstundes er det mange som går til Internett for å få informasjon, då kan Setesdalswiki hjelpe for emne frå Setesdal. Mange lurer på om det går an å lage ein wiki om noko så lite, men dei 4000 artiklane skulle vel vise det godt nok, og endå har ein bare så vidt skrapa borti emnet.

Så då startar vi med friskt mot på neste tusen. Vonleg vil artiklar om bedrifter og næringslivsfolk auke på etter kvart. Talet på besøk er på 200-300 kvar dag. Om lag 100 unike gjester i snitt kvar dag. Eg er glad at nettstaden kan vere til nytte for folk som vil ha informasjon om Setesdal.

Kvinner i politiske roller

Share

Om du som les bloggen og høyrer på Valle Radio hugsar tilbake til første sendinga i år, du må heilt tilbake til 9. januar, hugsar du kanskje at eg hadde fem ordførarar i samtale og at eit av emna vi tok opp, var kvinner i politikken i Setesdal. http://www.setesdalswiki.no/wiki/Onsdagsprogram_i_Valle_Radio_20130109

Programmet den gongen førte til ei side på Setesdalswiki som eg kalla Stemmerettsjubileet 2013, http://www.setesdalswiki.no/wiki/Stemmerettsjubileet_2013 Der var det eit avsnitt om kvinner i leiande politiske verv. I dag skreiv eg artikkelen om Else Marie Lønn på Setesdalswiki, så no er ei lenke der blåfarga og det står bare att tre røde lenker i det avsnittet.

Grunnen til det er at eg i sist veke rydda i gamle aviser og då fann eg Setesdølen nr. 85 for 1997. Der var det fødselsdagsomtale for Else Marie Lønn, som fylte 60 år 30. oktober 1997. Omtalen av henne var så konkret at det kunne verte ein artikkel. Eg likar slike konkrete omtalar. Omtalar som fortel om kor hyggeleg og vennleg ein person er, høver dårleg som grunnlag for leksikonartiklar. Best likar eg det når det står både om utdanning og jobbar og fødestad. Det stod det ikkje i denne artikkelen, men det stod likevel nok til at eg kunne setje saman ein artikkel. I tillegg fann eg litt om henne på nettstaden til Stortinget, for ho var vararepresentant til Stortinget ein periode. Om ho møtte, stod det likevel ikkje.

Gamle aviser er gode å ha når ein skal lage eit nettleksikon. Så eg putlar og leitar og finn stadig noko å lage artiklar ut frå. Eg har sagt det før og seier igjen at det hadde vore fint om fleire vart med på denne dugnaden for Setesdal. Å få på plass artiklar om kvinner i politiske roller i dette jubileumsåret, er ei av målsettingane.

I salmebok og på CD

Share

I helga skreiv eg på Setesdalswiki om plata Eisemo som gruppa Ugagn lanserte sist veke. Det som inspirerte meg var artikkel om plata i Setesdølen fredag. Spor 1 på plata har tekst av Gunnar T. Rysstad, og eg kom til å lese litt om diktaren, bonden, ordføraren og stortingsmannen. Det er artikkel om han på Wikipedia, og eg tenkte at artikkelen på Setesdalswiki bør vere noko meir enn det som står der. Då kom eg til å tenkje på at eg hadde boka som Olav Bø stod bak på Det norske samlaget i 1967, året han ville fylt 100 år. Boka heiter Hugsjå og inneheld dikt og prosa av mannen som vart fødd på Heimigard Rysstad og som dreiv gard på Straume.

I år 1900 publiserte han i Syn og Segn teksten Fager er jordi, nynorsk omsetjing av jolesalma Deilig er jorden. Den kom med i Nynorsk Salmebok og Inger Lise Stulien song den inn på plata Heim te jol i 2011. Året etter kom Anne Karin Kaasa si tolkning på plata Eg såg deg.

Også andre tekstar av Gunnar T. Rysstad er å høyre på plate. Sigrid B. Berg syng teksten Tore, mora Kirsten Bråten Berg hadde med teksten Vårliv på plata Min kvedarlund og Bjørgulv Straume har med eit par stev på kassetten Luftslaget. I alt har eg til no funne seks innspelingar av tekstar av Gunnar T. Rysstad. Agder Folkemusikkarkiv har fleire innspelingar, mellom anna med Birgit Rike Lund og ei innspeling med Tora Skomedal, som nyleg døydde, av I fjødd og finne. Endeleg har Bjørgulv Straume teke med 15 gamlestev frå Reiår unge på plata Frå ættt til ætt.

Det har vore interessant å lese om ein person som har prega Valle og Setesdal. Her er artikkelen eg skreiv om han: http://www.setesdalswiki.no/wiki/Gunnar_T._Rysstad

Alkekonge

Share

I Setesdølen fredag fortalde Lars Breistøl om ei fugleoppleving utanom det vanlege. Jorunn og Olav J. Tveit frå Rysstad hadde funne ein alkekonge i vegkanten ved Vassend, Lars Breistøl hadde bilete av fuglen. Den artikkelen førte til at eg skreiv den første artikkelen om fugl i Setesdalswiki, i artikkelen i Setesdølen var det informasjon om at dette var tredje gongen alkekonge var observert i Setesdal, og første gongen ein levande fugl, dei to tidlegare observasjonane gjaldt døde fuglar.

I Setesdalswiki har eg tidlegare skrive om hestar, travhestar som setesdølar eig kan vel høve i eit slikt leksikon, men fuglar har ikkje vore grunnlag før artiklar før. Men denne gongen var det spesielt, alkekonge skal ein ikkje finne i våre trakter, det er ein sjøfugl som held til langt nord om sommaren og i havet elles. Truleg har sterk vind ført fuglen til Setesdal. Om han finn vegen til havet att, er ikkje godt å seie.

Den artikkelen vart nr. 3400 i Setesdalswiki, så leksikonet veks litt mest kvar dag. Ein artikkel no og ein ny då, utviding av eksisterande artiklar skjer også. Så til saman samlar vi ei kjelde til informasjon om Setesdal som kan vere til glede for folk som vil verte kjent med ein særmerkt og spesiell del av Norge. Men fleire burde vore med i skrivinga, då kunne veksten kome fortare. Prøv deg med ein liten artikkel ut frå ei rød lenke du ser, det er ikkje så vanskeleg som du trur.

Kulturveka 2012

Share

Så har dagen kome. Kulturveka 2012 tjuvstarta med opning av maleriutstillinga til Kristin Brokke i Frikyrkja klokk 12 og seminar om vallemal.no i kommunestyresalen frå klokka 15 til 18. Eg diskuterte det med elevane mine fredag, det kunne nok hende dei gjekk på maleriutstillinga, men seminaret om vallemal.no ville dei nok droppe. Dialekt er vanskeleg, sa dei. Sjølv reiste eg til Mandal som vanleg fredagskvelden, så ingen av alternativa var aktuelle for meg.

I staden hadde eg tenkt å bruke litt tid på å bringe Setesdalswiki vidare. Men fredagskvelden gjekk som han så ofte gjer, TV er ein sterk magnet fredagskveldane. Så skulle eg prøve laurdagen, men då vart eg sitjande å sjå på bryllaupet til Guillaume og Stephanie av Luxembourg, så det var langt utpå dagen før eg skreiv inn overskriftene i siste nummer av Setesdølen http://www.setesdalswiki.no/wiki/Setesd%C3%B8len_nr._83,_2012 Deretter skreiv eg om talaren på Normisjon si haustmesse i Otrahallen i dag, Erik Albert, http://www.setesdalswiki.no/wiki/Erik_Albert Det var artikkel nr. 3299, og så tenkte eg at nokon annan kunne få æra av å runde eit nytt hundretal, men det gjekk nokre timar, og det kom ingen annan, så då skreiv eg om Kristin Brokke. http://www.setesdalswiki.no/wiki/Kristin_Brokke

Dermed vart det tre nye artiklar i dag. Innimellom TV-titting og ein tur på butikken. Så går vi i gang med kulturveka for fullt i morgon, og då går vi og i gang med eit nytt hundretal på Setesdalswiki. Vi kjem nok ikkje i mål med hundre artiklar innan kulturveka ebbar ut, men vi får bare halde på jamnt og trutt, så veks vårt regionale leksikon og vert ein kulturskatt, det og.

Om kjelder når ein skriv leksikon

Share

I dag vart det ein artikkel om Øyuvsbu på Setesdalswiki. Eg kom over ei bok frå Turistforeninga, Årbok 1992-1996, der det var ein artikkel om hytta. Og då kunne eg jo skrive litt. http://www.setesdalswiki.no/wiki/%C3%98yuvsbu

Når ein skal skrive eit leksikon, treng ein kjelder. Tanken er at eit leksikon skal samle og presentere kunnskap som alt finst. Ved å lage ein nettstad som samlar ulik informasjon frå mange kjelder, aviser, bøker og Internett, mellom anna, så vert artiklane ein presentasjon av noko som alt er kjent. Store Norske Leksikon har ein blogg om dette. Der står det:

En leksikontekst er:

Beskrivende, ikke fortellende
Eksplisitt, ikke subtil
Distansert, ikke personlig
Balansert, ikke påståelig
Analytisk, ikke refererende

Les gjerne heile teksten deira her:
http://lillenorske.wordpress.com/2012/07/31/hva-vil-det-si-a-skrive-leksikalsk/

Det er ikkje alltid så lett å skrive slike tekstar. Håkon, barnebarnet mitt på 10 år prøvde seg litt på å skrive om Pisketrost og Pilgiftfrosk på Wikipedia, det var ikkje artiklar om desse der. Men han kom ikkje så langt før han ropa på morfar for å få hjelp til kva han skulle skrive. Regelen er jo at ein kan bruke kjelder, men ikkje forme det på same måten som i kjeldene, og då må ein tenke og kan hende ha ein eigen mal i hovudet eller på eit papir for korleis ein vil skrive ein artikkel. I ein biografi startar artikkelen med namnet og fødselsdato, så kjem gjerne kva vedkomande er kjent for før ein skriv om utdanning, jobbar, hobbyar og familie. Når ein skriv om dyr, må ein få med korleis dyret ser ut (farge, lengde, vekt), kor dyret lever, kva det lever av, kor lenge ungane er med foreldre og slike ting. Når ein har gjort det nokre gonger, går det nok meir automatisk, men det er litt vanskeleg i starten.

Ein blogg er nok lettare, for der skriv ein etter innfallsmetoden. Ovanståande var innfallet mitt i kveld. På den andre bloggen min, Blogg for Harald, skreiv eg om Lauritz Fuglevik, sjå http://blog.setesdalswiki.no/?p=19

Setesdal sett med kunstarauge

Share

Setesdalsmuseets sommarutstilling 2012 har to utstillingar, ei av dei er ei maleriutstilling med same namn som tittelen på bloggen i dag. Eg har ambisjon om å skrive artiklar om utstillarane på setesdalswiki, men det er nokså vanskeleg å finne stoff om somme av dei. I dag skreiv eg om Anstein Rishagen, han har 11 av dei 37 bileta på utstillinga. I dag er han ikkje særleg kjent som kunstnar, men i samtida var kunsten hans populær. I mellomkrigstida var han i Setesdal og måla, og han vart gift med ei jente frå Valle.

Utstillinga består av bilete som Sigurd G. Helle har samla gjennom eit langt liv, han har samla kunst med Setesdalsmotiv, og ikkje tenkt så mykje på om kunstnaren er kjent eller ikkje. Å skrive om kunstnarane vert ei oppgåve som ein kan bruke litt tid på, ser det ut til.

Artikkelen om utstillinga starta eg på like etter at eg hadde vore på museet og sett bileta. I dag fekk eg lista over bilete og kunnne leggje den inn i artikkelen. Etter at eg hadde hatt ein prat med Leonhard Jansen i går om storleiken på biletet av Helga Ring Reusch, har eg og to bilete av måleriet Bondebegravelse i Setesdalen, eitt av biletet som heng på Norsk Folkemuseum, og eitt av eit utkast til same måleri, som er med på utstillinga. Biletet på utstillinga på Setesdalsmuseet er bare 26 x 32 cm, medan det på Norsk Folkemuseum er 163,5 cm breitt og 121,5 cm høgt.

Eg hadde jo likt å lage galleri av bileta i samband med artiklane på Setesdalswiki. Men då må nokon fotografere alle bileta i utstillinga, og det er ein stor jobb. Så du får heller ta turen på museet og sjå bileta sjølv. Då kan du samstundes sjå 10 snøscooterar i utstillinga Vinterferdsle i skog og hei. Den er og interessant å få med seg.

http://www.setesdalswiki.no/wiki/Setesdal_sett_med_kunstnarauge
http://www.setesdalswiki.no/wiki/Anstein_Risteigen
http://www.setesdalswiki.no/wiki/Bondebegravelse_i_Setesdalen