Merkelapp-arkiv: wikipedia

Kvinnedagen 2010

Share

8. mars, kvinnedagen. Det er som regel ein dag som ikkje gjev meg noko særleg ekstra, men i dag vart han annleis. Då eg kom på nettet i dag føremiddag, fekk eg ei melding frå ein av wikipedia-kollegene mine. Han hadde lese bloggen til stortingsrepresentant Torbjørn Røe Isaksen, sjå http://konservativ.no/ der det stod:

Karen Platou – første kvinne valgt inn på Stortinget, i 1921 fra partiet Høire. Kanskje illustrerende for Høyre at det var svært delte meninger om allmenn stemmerett for kvinner (tidligere var det knyttet til inntekt og formue), men både første møtende representant, Anna Rogstad, og første faste representant var fra partiet. Karen Platou har ikke en egen side på Wikipedia en gang. En skam.

Haros kontakta meg frå Malta, der han var på ferie og lurte på om eg kunne skrive artikkelen han etterlyste. Han sa at det var ein artikkel på engelsk wikipedia eg kunne ta utgangspunkt i.

Så då gjorde eg det og vart kjent med ei dame som var fødd for 130 år sidan, som døydde 70 år gammal for seksti år sidan. Ho var til og med fødd i Mandal, men det trur eg må ha vore på grunn av at mora var der på ferie eller noko slikt, for faren var kemnar i Oslo og ho budde i hovudstaden det meste av livet, med unntak av nokre år i utdanning og arbeid i Tyskland og siste del av krigen var ho flyktning i Sverige.

Då eg hadde skrive ferdig artikkelen om henne, var klokka blitt 12:00 og det var på tide å pakke saman og dra oppover til Valle. Med vesker og plastposar kom eg meg i bilen, henta den tome søppeldunken som stod midt i innkjørsla og fekk sett den på plass og sette meg i bilen for å rygge ut på vegen. Men denne gongen sette eg meg fast i snøfonna, heldigvis ikkje verre enn at eg kom meg ut av bilen og kunne ta til å grave meg fri att. Men det gjekk nærare timen før eg endeleg kom meg laus av snøfonna og kunne setje kursen mot Setesdal.

16:50 parkerte eg utanfor skulen i Valle sentrum. Då stod elevane og venta på meg, og snart var vi i gang med norske verb og nye substantiv.

Eg skreiv ein kommentar til Torbjørn Røe Isaksen då artikkelen var på plass i wikipedia. Eg siterer den her:

Karen Platou har nå fått omtale på norsk wikipedia. Den kunne du ha skrevet selv, da hadde du også bidratt til å lage Norges største nettleksikon, som nå har over 250.000 artikler. Nå ble det jeg som fikk æren. Det var artikkel på engelsk fra før, men det er jo best med norske artikler om norske forhold, det er jeg enig med deg i. Se http://no.wikipedia.org/wiki/Karen_Platou

Eg har ikkje fått noko svar frå stortingsrepresentanten til no, men lever i håpet.

VDB

Share

Det fulle namneet var Paul Emile François Henri Vanden Boeynants, men både journalistar og han sjølv nytta forkortinga eg har brukt til overskrift. Han var statsminister i Belgia to gonger, fyrst i eit par år frå 19. mars 1966 og deretter eit knapt halvår ti år seinare, frå oktober 1978 til mars 1979. Han var og forsvarsminister.

Det er skrivinga mi på wikipedia som gjer at eg fortel litt om denne belgiske politikaren som levde frå 1919 til 2001. Han starta som kjøthandlar, men gjekk inn i politikken for Christelijke Volkspartij – Parti Social Chrétien, eit katolsk parti som prøvde å sameine dei to folka i Belgia, fransktalande i sør og flamsktalande i nord. SJølv var han visst like god i begge språka etter det eg kan finne ut av artiklar på wikipedia som eg så vidt kan skjøne, nederlandsk og fransk er språk eg ikkje er trygg på at eg forstår når eg les dei, og på tysk og engelsk var artiklane ikkje så detaljerte.

Han må ha hatt litt av eit liv, for i 1986 vart han dregen for retten for korrupsjon og skattejuks. Det var på hengjande håret at han ikkje hamna i fengsel, det enda med ein betinga dom og han kunne puste letta ut. Men bare tre år seinare vart han kidnappa, 70 år gammal, og halden i fangenskap i ein månad med krav om 30 millionar belgiske franc i løysepengar. Det er ikkje kjent kor mykje familien betalte for å få han ut, eg las at det var antyda 5 millionar. Han var engasjert i politikk også etter det, heilt til 1995, då var han 76 år gamal og hadde vore rikspolitikar sidan 1949.

Grunnen til at eg skreiv om han på wikipedia i dag er at vi har eit prosjekt der vi prøver å skrive om alle som har vore omtalte i Hvem Hva Hvor, og han vart jo omtalt då han vart statsminister i Belgia. Sjølv likar eg ikkje å skrive om folka som er omtalt der om eg ikkje har den aktuelle boka og kan sjå kva dei skreiv då han var aktuell i mediebiletet, Takka vere Gaut Borgan, tidlegare likningssjef i Valle, som overlet si samling av Hvem Hva Hvor til meg, har eg kunne skrive nokre slike biografiartiklar dei siste vekene. Difor vil eg seie takk til Gaut for hans bidrag til wikipedia på denne måten.

250.000 artiklar på bokmåls-wikipedia

Share

I dag runda Wikipedia på bokmål ein kvart million artiklar. Det er ikkje lett å førestille seg kor mykje stoff det er, men om du har Gyldendals store leksikon i hylla, så er Wikipedia større i talet på artiklar. Det er og meir aktuelt, for det er ikkje minst det som rører seg i tida som finn vegen inn i dette leksikonet. Her er pressemeldinga som vart sendt ut i samband med at ein runda denne milesteinen:
http://no.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pressemeldinger/250_000_artikler

No når vi har lagt bak oss OL, har jo dette resultert i over 1000 artiklar om arrangementet. Om vi ser på lokale tilhøve, er tala slik:
Valle: 91 artiklar, 22 av desse handlar om personar frå Valle.
Bykle: 46 artiklar om Bykle, 2 av desse handlar om personar frå Bykle.
Bygland: 65 artiklar om Bykle, 19 av desse handlar om personar frå Bygland.
Evje og Hornnes: 47 artiklar, 10 av desse handlar om personar frå Evje og Hornnes.
Iveland: 19 artiklar, 1 av desse handlar om personar frå Iveland.
Åseral: 30 artiklar, 4 av desse handlar om personar frå Åseral

Så sjølv om eg ikkje har lagt så mykje vekt på å skrive om Valle, eg skriv om alt mogleg, syner tala at pr. no er det Valle som har flest artiklar, både om tilhøve i kommunen og om folk frå kommunen.

Men det er plass til fleire artiklar frå dei indre bygder. Om du som les dette har idear til noko som vi kunne skrive om, kan du skrive sjølv, eller sende meg ein epost, så kan eg sjå kva eg får til. epostadressa mi er harhaugl (at) gmail.com.

I morgon kjem det nok informasjon i media om dette. Ettersom eg er pressetalsmann for wikipedia, kan det kanskje tenkjast at du får høyre meg i radio og.

OL i gang

Share

Så er OL i gang. NRK skal sende 500 timar i ein periode som bare har 360 timar totalt. Så ein kan nok ikkje rekne med mykje anna på NRK i denne perioden. I dag har vi fått sjå opningsseremonien både kl. 03 og kl. 09 og seinare utdrag ut over dagen. Eg sette på TV i 18-tida og då skulle det vere sending frå skiskytinga, trudde eg, men etter å ha presentert deltakarar og meir til avslutta dei med at vi var velkomne tilbake om lag klokka 21:50, då skulle damesprinten gå. Så eg skriv dette før løpet startar, det er like godt. Kan hende oppdaterer eg når det er over, slik at eg får resultata med på bloggen.

Men du kan like godt fylgje med på wikipedia, for nettleksikonet er klart til OL. For ei veke sidan hadde vi ein konkurranse om å få på plass mest mogleg til OL, det vart mellom anna skrive ein god del biografiar om deltakarar frå heile verda. Fleire anlegg er og omtala. Her er nettsida som det heile spring ut frå: http://no.wikipedia.org/wiki/Vinter-OL_2010

Det heile starta litt over 18:30 i kveld med hopp. Eg såg fyrste omgang, men så gjekk eg til datamaskina for å sjå kva som hadde skjedd der. Det kunne jo tenkjast at eg hadde fått ein epost. Det hadde eg ikkje, men eg vart sitjande å fikse litt, og plutseleg var konkurransen over, det såg eg då eg kom til denne artikkelen:
http://no.wikipedia.org/wiki/Skihopp_under_Vinter-OL_2010 Som du ser er alle lenkene blå, det syner at det er artiklar om deltakarane. Wikipedia på norsk har artiklar om alle skihopparane som er med i OL 2010. Men ikkje alle skiskyttarane. Det er fleire av deltakarane i OL som ikkje er med i verdscupen. Vi som skriv på wikipedia og skal fylgje med på OL kunne nok trengt å ha ferie dei neste vekene.

Bilfritt i Bergen

Share

I dag var det forbudt for bilar med partal til slutt i nummeret å køyre i Bergen. I eit innslag på Dagsrevyen vart det sagt at biltrafikken var redusert med 30%, og det til sjølv om tiltaket ikkje hadde konsekvensar før helga, men ville få det frå måndag. No vert det ikkje nokon konsekvens av akkurat dette, for i dag kom det endeleg vind til Bergen og gjorde lufta leveleg, og i morgon er det venta meir vind, så truleg er faren over for denne gongen.

Innslaget på TV fekk meg til å minnast vinteren 1973-74. Då budde vi i Bergen, og det var god plass i gatene dei helgene som det var forbode å køyre. Dei kalla det oljekrisa 1973, sjå http://no.wikipedia.org/wiki/Oljekrisen

Det var denne perioden vi fekk det kjende biletet av Kong Olav som tek trikken for å dra på skitur. Her er lenke til biletet og til eit innslag i Norgesglasset 24.januar 2005 i nrk om saka: http://www.nrk.no/underholdning/store_norske/4544536.html

På den tida vart store tankskip lagt i opplag i norske fjordar, bensinstasjonane måtte stenge klokka 19 alle kvardagar og dei var og stengde i helgene. Folk hamstra bensin på alle slags kanner og prisen steig kraftig. Utgangspunktet var at landa som produserte olje ville straffe landa som støtta Israel i Yom Kippur-krigen, sjå
http://no.wikipedia.org/wiki/Yom_Kippur-krigen

Det året var det ein mild vinter, så rasjoneringa som var førebudd frå januar, vart ikkje sett i verk. og i løpet av februar var alle restriksjonane oppheva og trafikken gjekk som før.

Når ein skal mimre, er wikipedia god å ha. Men Store Norske Leksikon er ikkje heller å forakte. Difor er eg lite glad for meldingane som kom denne veka om at leksikonet ikkje vert oppdatert etter 1. juli i år om ikkje det kjem på plass ei finansiering frå Staten. Der er eg helit enig med Erik Newth, sjå bloggen hans:
http://newth.net/eirik/2010/01/13/store-norske/

Og det var alt i kveld.

Joleferie

Share

Jola kom tidleg til bloggen i år. Onsdag i sist veke var siste innlegg, no er det mandagskveld. Eg har fått spørsmål om kor bloggen vert av, så eg får vel skrive litt i kveld.

Dei siste vekene før jol vart eg engasjert på ein ekstra måte på wikipedia ved at eg var leiar for ein konkurranse som gjekk kvar veke. Vi sette opp nokre emne, og så var konkurransen å skrive innanfor oppsett emne. Rosett til vinnaren, ikkje noko stor sak, men heder og ære, og det likar mange.

Og så har eg gjort eit forsøk på å legge meg litt tidlegare, og om eg har hatt kvelden i lag med familien og løyst jolereise-rebus i Fædrelandsvennen, så er det ikkje alltid eg orkar å setje meg til og skrive blogg før natta tek over. Så joleferie har det vore nokre dagar no.

Men i dag kom eg meg i gang att, både på wikipedia (utanom konkurranse) og på bloggen. På wikipedia skreiv eg om teologiprofessoren Ivar P. Seierstad
http://no.wikipedia.org/wiki/Ivar_P._Seierstad Bakgrunnen var ei lita opprydding og plutseleg dukka heftet hans, Gammeltestamentlig bibeltelologi, opp. Det var stensilert i 1972 og trykt opp på Norsk Lærerakademi i 1974 til bruk for kristendomsstudentar. Så tenkte eg at eg skulle finne noko meir om han, men wikipedia hadde ingen artikkel, bare rød lenke. Og rød lenke er oppmoding om å skrive noko, så eg søkte på Internett og google fann artikkel i Norsk Biografisk Leksikon. Dermed hadde eg grunnlaget, det var lagt av Bernt Oftestad, som er kyrkjehistorikar og skriv for Norsk Biografisk Leksikon. Eg meiner jo at sentrale folk innan kyrkje og kristenliv har like mykje rett til artiklar på wikipedia som popstjerner med plateutgjeving, og folk som har gjeve ut bøker, bør få artiklar. Så no ligg han der.

Elles har livet i Tregdeveien vore roleg. Eg er glad eg kan vere inne desse dagane, snø er ikkje min favoritt, men i morgon må eg nok ut ein tur og sjå etter jolegåver. Om det kjem noko på bloggen om dei, det får tida vise.

Onsdagskvelden vert det sending i Valle Radio, eg trur det er frå klokka 17. Då skal eg prøve å få det inn, for no har dei fått ei ekstra løysing for streaming, så kanskje eg kan få det inn sjølv om eg ikkje brukar windows.

Shillong

Share

I dag handla kåseriet mitt om wikipedia, som det gjer av og til. Det er vel slik at når ein er oppteken av noko, så kjem det ut litt oftare enn det kanskje skulle. Men det er no situasjonen.

Eg fortalde om at vi har starta noko vi kallar Ukens konkurranse. Du som les bloggen veit at eg skreiv om det sist veke, då eg fortalde at vi skreiv biografiar om folk som har vore omtala i Hvem Hva Hvor. Vi hadde 209 røde lenker, det vil seie folk som ikkje det var artiklar om. I løpet av ei veke kom vi i mål med artiklar om alle saman.

No er konkurransen om byar i India. Der er det mange store byar, og vi hadde ei liste med nesten 600 byar som ikkje hadde artiklar. Ikkje eingong delstatshovudstadene hadde fått artiklar, så det var nok å ta av. Eg enda på 2. plass i biografikonkurransen, men har ikkje teke mål av meg til å kome høgt denne veka. Men så såg eg at det var ein by der som heiter Shillong, og det verka litt kjent, sjølv om eg aldri har vore i India, og ikkje har planar om å reise dit heller.

Men syster mi og mannen var misjonærar i Bangladesh, i ei folkegruppe som heiter khasi, og det bur ein del av denne gruppa også i India. Kor i India, tenkjer du. Heilt rett, i området rundt Shillong, så dei har vore i byen fleire gonger, og i fjor var ei anna syster og mannen hennar med dei dit. Då vart det for fristande, så eg skreiv ein liten artikkel, det vil seie eg baserte meg på den svenske og omsette den. Og så fann eg eit kart og la inn saman med biletet som svenskane hadde.

Men då eg såg på den engelske artikkelen om byen, såg eg eit bilete som var mykje meir karakteristisk, så eg ville heller nytte det. Då måtte eg flytte det frå den engelske wikipedia og til vår felles database for bilete som heiter Commons. Det er litt vanskeleg, så eg plundra litt før eg fekk det til. Men no er det der og kan setjast inn i artiklar om Shillong på andre språk.

Og neste gong me møtest, veit eg litt meir om byen som fleire i familien min altså har besøkt og sett. Bare 50 km frå plassen som har nedbørsrekord i verda, over 1400 meter over havet, eit klima som høver betre for europearar og som difor var nytta til sommarhovudstad då britane styrde India.

Ein lærer så lenge ein lever.

Les meir på wikipedia:
http://no.wikipedia.org/wiki/Shillong

Skryt til Valle folkebibliotek

Share

Eg har skrytt over Valle folkebibliotek meir enn ein gong på bloggen, og i dag vil eg gje dei ei ny skryterose. Lisbeth fortener ein heil bukett.

På wikipedia har vi denne veka ein konkurranse. Nettleksikonet har vel 235.000 artiklar, men truleg er det like mange røde lenker, det vil seie tema som kan verte artiklar, men som enno ikkje har fått nokon artikkel. Nokre av desse røde lenkene ligg i lister, vi lagar slike lister for å minne kvarandre på kva vi må ha artiklar om. Difor har vi fått lov av forlaget som gjev ut Hvem Hva Hvor å skrive av dei namna som dei har i seksjonen Årets Hvem, den har dei hatt omtrent frå dei starta for over 80 år sidan.

Det er jo blitt nokre namn etter kvart, men frå 1986 til 2010 var det 211 namn som var røde då vi starta det vi kallar Ukens konkurranse sist helg. No går det mot slutten av veka, og då vi runda midnatt i kveld var 134 av 211 på plass. Eg lurer på om vi klarar å få på plass alle artiklane før veka er slutt.

Om vi klarer det, er noko av grunnen den hjelpa eg har fått frå Valle folkebibliotek. Lisbeth kastar ikkje Hvem Hva Hvor, ho set dei i magasinet. Så når eg spør etter ei bok frå eit bestemt årstal for å skrive ein biografisk artikkel, så går ho i magasinet og finn den boka eg treng. Så finn eg basiskunnskapen for artikkelen i boka og så kan eg leite litt rundt på Internett for å finne meir informasjon. Med Lisbeth si hjelp, men og med hjelp på nettet, har eg klart 12 artiklar til no. Du kan sjå det sjølv om du går hit: http://no.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Ukens_konkurranse_0946#Harald_Haugland_407_poeng

Då vil du sjå at i denne konkurransen gjev kvar artikkel ein poengsum. Den som får høgast poengsum til slutt, vil verte kåra til vinnar og få ein rosett på brukarsida si, det er heder og ære i denne samanhengen. Eg vinn ikkje, men eg kan vere ein god nummer to med mine 12 artiklar, kanskje eg klarar ein eller to i morgon og, så får eg litt fleire poeng.

Dei kan eg takke Lisbeth for. 🙂

Kvitkronespurv

Share

Visste du om denne fuglen?

Det gjorde ikkje eg heller før for ei veke sidan. Då las eg ein artikkel i Dagbladet om at det var eit sensasjonelt fuglebesøk på Ona i Møre og Romsdal. Ein amerikansk fugl som aldri før var observert i Skandinavia, hadde dukka opp på øya og vore der nokre dagar.

Det fine med artikkelen i avisa var at det stod latinsk namn der, så då kunne eg søke på wikipedia og finne informasjon på engelsk om denne fuglen. Dermed var ikkje vegen lang til ein liten artikkel. Han vart mellom 1600 og 1700 bokstavar og mellomrom (bytes), eg fann til og med bilete, du kan sjå artikkelen her: http://no.wikipedia.org/wiki/Hvitkronespurv

Så gjekk det ei veke, og i dag var det bilete av fuglen på framsida av Aftenposten. «På besøk for første gang» stod det der. Dei hadde sendt ein journalist til Ona, dei og, skulle vel ikkje vere dårlegare enn Dagbladet. Dei snakka med same fuglekikkaren og laga eit oppslag som fylte det meste av side 9 i avisa i dag.

Det spesielle var likevel at dei hadde sitert det meste av det eg skreiv for ei veke sidan i den faktaartikkelen dei hadde sett opp på sida. Journalist Arnfinn Mauren hadde sjølv teke bilete av fuglekikkarane, men for biletet av fuglen måtte han bruke eit som Eirik Grønningsæter hadde teke, truleg fekk Grønningsæter eit par-tre tusenlappar for det.

Min tekst kunne dei bruke gratis. Dei har snudd litt om på setningane, men eg kjenner han att. Dei kan bruke stoff frå wikipedia gratis om dei seier kor dei tek det frå, såkalla kreditering. Eg har ei eiga evne til å ikkje få betalt for det eg held på med. Men wikipedia fekk kreditering, og no veit du kvifor.

Om du såg på NRK2 i kveld klokka 22:30 om lag, kunne du sjå eit intervju som Christian Strand hadde med Jimmy Wales, Jimbo, som dei kallar han. Det var han som starta wikipedia. Denne veka er han i Noreg for å vere med på Wikipedia Academy i Bergen frå onsdag morgon. Eg skulle helst ha vore der, eg og, men måtte melde avbod. Eg får halde meg her i dalen og heller skrive ein artikkel eller to om eg får tid til det. Eg skal jo ha radio i morgon kveld, kan ikkje vere i Bergen då.

Hypertekst

Share

Hypertekst er ei form som ikkje kunne eksistert utan data. Det består av ein tekst som har lenker til andre tekstar, slik at ein med eit klikk på lenka kan kome vidare til den aktuelle teksten eller biletet. Når eg redigerer på wikipedia, brukar eg dette systemet, og det er ei strålande oppfinning og kanskje basis for at world wide web er blitt så populært.

Systemet vart fyrst tenkt ut like etter krigen av rådgjevaren til president Roosevelt, Vannevar Bush. Han kalla det Memex og tenkte seg at ein skulle kunne lenke saman all tilgjengeleg informasjon. Artikkelen han skreiv blei lesen av andre, som tok ideen vidare, og i 1965 kom ein på namnet, det var ein Ted Nelson som gjorde det, les eg på dansk wikipedia. Vår norske artikkel er ikkje så interessant, men det kan kome etter kvart: http://da.wikipedia.org/wiki/Hypertekst

I 1967 kom det første systemet som virka, og IBM, som hadde betalt for utviklinga, selde systemet til dei som stod bak Apollo-programmet. http://no.wikipedia.org/wiki/Apollo-programmet Tjue år seinare sende datafirmaet Apple ut hypercard-systemet, og endå 20 år seinare kan vi ikkje tenkje oss korleis livet ville vore utan data og dermed utan hypertekst.

I dag har eg skrive på eit par artiklar der eg har nytta systemet. Den eine var om pedagogen Eva Balke, der skreiv eg artikkelen frå starten av: http://no.wikipedia.org/wiki/Eva_Balke Den andre var om Cormorantfeltet, eit oljefelt i Nordsjøen. http://no.wikipedia.org/wiki/Cormorantfeltet Den var det ein som hadde starta i desember, men den var blitt ståande med to linjer. No fann eg ein engelsk artikkel om emnet og kunne omsette det for artikkelen. Nederst i artikkelen er det ei lenke til ei lang liste over olje- og gassfelt i britisk del av Nordsjøen, og frå den kan ein gå rundt til mange slike artiklar om felta. Røde lenker syner at artiklane ikkje er skrivne enno, men systemet fungerer når lenkene er blå. Systemet er truleg det som gjer at ein heller vil lese der enn i Store Norske Leksikon, for dei har ikkje kome så langt i å lage slike lenker. Og når eg ikkje har lyst til å skrive noko, kan eg alltid lage ei lenke på wikipedia, og dermed gjere det litt meir leservennleg for brukarane.